WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai, 24 Tháng Tám, đưa ra lời đe dọa leo thang cuộc chiến thương mại với Canada. Trên Truth Social, ông Trump dọa nâng thuế nhập cảng xe hơi, xe vận tải, phụ tùng xe và thép từ Canada lên 50%, sau khi cuộc thương lượng thương mại giữa hai nước thất bại và Thủ Tướng Mark Carney đã mạnh mẽ đáp trả “từng đồng một” (dollar for dollar).
Ông Trump cho biết các mức thuế mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Giêng, năm 2027, đồng thời tuyên bố những công ty sản xuất hàng hóa ngay tại Hoa Kỳ sẽ không chịu mức thuế này.
“Canada đã trục lợi từ Hoa Kỳ trong nhiều năm qua,” ông Trump viết trên Truth Social. “Về thương mại cũng như các khía cạnh khác, họ là một trong những quốc gia khó làm việc cùng nhất trên thế giới.”
Tổng Thống Trump cho rằng Canada đã không đáp ứng những yêu cầu của Washington trong các cuộc đàm phán. Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích thủ tướng Canada sau khi ông Carney tuyên bố Ottawa sẽ không chấp nhận những điều kiện mà ông cho là đe dọa đến chủ quyền và lợi ích kinh tế của Canada.
Mức thuế 50% bắt đầu có hiệu lực từ 00 giờ 01 phút sáng Thứ Bảy (giờ miền Đông Hoa Kỳ) – đã ảnh hưởng đến hàng loạt mặt hàng của Canada, từ gậy khúc côn cầu cho đến vật liệu xây dựng. Theo tin từ NBC News, Canada là nguồn cung hàng nhập cảng lớn thứ ba của Hoa Kỳ. Theo dữ liệu của Cục Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, trong năm 2025, lượng hàng hóa trị vận chuyển qua biên giới hai nước có giá trị hơn $380 tỷ.
Theo NBC News, nếu áp dụng, việc tăng thuế đối với xe hơi và linh kiện có thể gây ra những tác động tiêu cực lớn nhất cho người tiêu dùng và các nhà sản xuất. Lý do là Mỹ, Canada và Mexico có chuỗi cung ứng và quy trình sản xuất xe hơi gắn kết chặt chẽ với nhau. Các phương tiện thường xuyên di chuyển qua lại giữa các nước nhiều lần trước khi được lắp ráp hoàn chỉnh và chuyển đến các đại lý.
Canada không nhượng bộ
Phía Canada phản ứng mạnh mẽ. Ông Carney cho biết Ottawa sẽ áp dụng các biện pháp trả đũa theo nguyên tắc “dollar to dollar” bắt đầu từ ngày 8 Tháng Chín. Các mặt hàng Mỹ có thể bị nhắm tới gồm thép, sản phẩm sữa, hàng nông nghiệp và điện tử.
“Chúng ta không thể kiểm soát cơn bão đang ập đến từ Washington,” Thủ Tướng Carney phát biểu hôm Thứ Bảy, theo NBC News. “Canada sẽ áp mức thuế tương ứng với các khoản thuế mới của Washington để bảo vệ người lao động, nông dân, các gia đình và doanh nghiệp của Canada.”
Thậm chí, hôm Chủ nhật, Bloomberg News đưa tin rằng ông Carney đang soạn thảo các biện pháp trả đũa của Canada để áp dụng trong suốt thời gian còn lại của nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, nếu cần thiết.
Một bài bình luận trên The New York Times hôm Thứ Hai ủng hộ bước đi của Thủ Tướng Carney, gọi tuyên bố của ông Carney là “tuyên bố độc đáo đối với bất kỳ nhà lãnh đạo nào tại Canada.”
“Ông Carney đang đưa Canada đi theo một hướng khác, chú trọng đến chủ quyền quốc gia trên mọi phương diện: kinh tế, chính trị, quân sự và công nghệ,” người dẫn chương trình Gloves Off Podcast của Toronto, tác giả bài bình luận, viết. “Mỹ vẫn là đối tác thương mại hàng đầu của Canada. Ông Carney đã chấp nhận sự thiệt thòi đó, nhưng ông ấy đã làm đúng điều mà người dân Canada kỳ vọng khi bầu cho ông: bảo vệ lợi ích của đất nước. Thật nực cười khi thức dậy và cảm thấy nhẹ nhõm dù biết mình sắp phải hứng chịu một đòn giáng mạnh. Chúng ta sẽ không vì muốn giữ êm chuyện mà chấp nhận nhượng bộ.”
Trong lời đe dọa đăng trên Truth Social, ông Trump không nêu rõ liệu xe hơi và linh kiện tuân thủ hiệp định thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) có tiếp tục được miễn thuế quan bổ sung hay không. Các loại xe sản xuất tại Canada không đáp ứng yêu cầu của USMCA hiện đang phải chịu mức thuế 25% của Mỹ.
Ngoài ra, tờ báo cánh hữu Wall Street Journal của ông Rupert Murdoch, một bạn hữu, đồng minh lâu năm của ông Trump đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ trong bài xã luận chung của biên tập viên tờ báo xuất bản hôm Chủ Nhật. Bài viết có tên “Nhìn lại cuộc chiến thương mại ngu xuẩn nhất.”
Cựu Phó Tổng Thống Mike Pence cũng nhấn mạnh, cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Canada có thể gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ. “Các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ là những người phải gánh chịu các mức thuế quan của Mỹ,” ông Pence nói với người dẫn chương trình Dana Bash trong chương trình “State of the Union” của đài CNN. (KL)
