WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục hạn chế hỗ trợ năng lượng tái tạo bằng quy định mới, buộc nông dân phải tự bỏ tiền hoàn thành các dự án tiết kiệm năng lượng trước khi được xin trợ cấp liên bang, khiến những người có ít vốn gặp thêm khó khăn, kể cả tại các khu vực vốn ủng hộ mạnh mẽ đảng Cộng Hòa, theo Reuters ngày 9 Tháng Mười.
Quy định của Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA), có hiệu lực ngày 16 Tháng Mười, thay đổi Chương Trình Năng Lượng Cho Nông Thôn Mỹ (REAP), vốn giúp nông dân lắp đặt điện mặt trời, điện gió và giảm chi phí sử dụng năng lượng.
Trước đây, nông dân có thể xin trợ cấp lên đến 50% chi phí trước khi xây dựng, nay họ phải tự hoàn thành dự án, vận hành và chứng minh kết quả tiết kiệm năng lượng trong một năm rồi mới được nộp đơn, nhưng không được bảo đảm sẽ nhận tiền.
Đây là bước tiếp theo trong chính sách hạn chế hỗ trợ năng lượng tái tạo của Tổng Thống Trump. Trước đó, chính quyền ngưng nhận hồ sơ REAP trong năm 2026 và siết điều kiện đối với các dự án điện mặt trời.
Bộ Trưởng Nông Nghiệp Brooke Rollins cho rằng cần bảo vệ đất canh tác trước những hệ thống điện mặt trời quy mô lớn.
Tuy nhiên, nhiều trang trại muốn sử dụng điện mặt trời để tự sản xuất điện, cắt giảm hóa đơn điện hàng tháng và duy trì khả năng kinh doanh. Theo USDA, gần 64% dự án REAP kể từ năm 2017 liên quan đến điện mặt trời.
Từ năm 2014 đến 2025, chương trình cung cấp hơn $4.8 tỷ trợ cấp và bảo lãnh vay vốn, hỗ trợ hơn 19,000 dự án.
Các tổ chức nông nghiệp cảnh báo nhiều chủ trang trại không thể ứng trước hàng chục hoặc hàng trăm ngàn đô la, nhất là khi giá nhiên liệu, phân bón và những bất ổn thương mại đang gia tăng áp lực tài chính.
Những địa hạt Cộng Hòa cũng chịu ảnh hưởng
Điều đáng chú ý là các cộng đồng nông thôn, vốn đóng vai trò quan trọng trong liên minh cử tri ủng hộ Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa, cũng nằm trong những khu vực được hưởng lợi từ chương trình.
Theo phân tích dữ liệu liên bang của Brookings Institution, hơn hai phần ba khoản trợ cấp REAP trước đây được cấp cho người nhận tại những địa hạt Quốc Hội do đảng Cộng Hòa đại diện.
Tại Michigan, ông Ron Rusk, một nông dân nuôi bò sữa, xin trợ cấp cho hệ thống điện mặt trời trị giá $85,000, dự kiến cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện của trang trại. Ông hy vọng khoản đầu tư sẽ giảm chi phí sản xuất, giúp con trai có thể tiếp tục duy trì cơ nghiệp gia đình. Tuy nhiên, hồ sơ của ông chưa được chấp thuận.
Tại Iowa, bà Veronica McFadden, chủ doanh nghiệp chuyên hỗ trợ nông dân xin trợ cấp REAP, phải sa thải toàn bộ năm nhân viên hồi Tháng Tám vì chương trình đình trệ.
USDA bảo vệ quy định mới, cho rằng chính phủ cần tài trợ những dự án đã chứng minh hiệu quả thực tế thay vì chỉ dựa trên những dự báo.
Khi mục tiêu chính sách mâu thuẫn với nhu cầu thực tế
Chủ trương hạn chế hỗ trợ năng lượng tái tạo của chính quyền Tổng Thống Trump đặt ra vấn đề về sự phù hợp giữa mục tiêu chính trị và nhu cầu kinh tế.
Trong khi chính phủ muốn giảm hỗ trợ cho năng lượng xanh, nhiều nông dân lại xem điện mặt trời là giải pháp giảm chi phí sản xuất lâu dài.
Quy định mới vì vậy tạo ra một nghịch lý là chương trình vốn được thành lập nhằm giúp nông dân có thêm nguồn lực đầu tư, nhưng nay người xin trợ cấp phải có đủ tiền hoàn thành công trình trước khi được xem xét hỗ trợ.
Đây cũng là vấn đề đáng quan tâm trong hoạch định chính sách công. Khi mục tiêu chính sách không phù hợp với điều kiện thực tế của người dân, những quy định được xây dựng để thực hiện mục tiêu ấy có thể tạo ra hậu quả trái ngược với lợi ích kinh tế mà chương trình ban đầu hướng tới.
Đối với các cộng đồng nông thôn tại những địa hạt Cộng Hòa, chính sách này có thể khiến những trang trại nhỏ, vốn đã chịu nhiều sức ép tài chính, gặp thêm trở ngại khi tìm cách tiết kiệm năng lượng.
Câu hỏi đặt ra là liệu những thay đổi của chính quyền Tổng Thống Trump có thực sự giúp sử dụng ngân sách hiệu quả hơn, hay đẩy nông dân vào những tình huống ngày càng khó khăn. (MPL) [dt]
