SACRAMENTO, California (NV) – Xe đạp điện tuy có giá cả vừa phải và tiện lợi, nhưng gây ra nhiều nguy hiểm, khiến California thông qua bao đạo luật an toàn mới.
Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Mười, xe đạp điện giúp người người đi lại dễ dàng hơn, có giá cả vừa phải, và tốt cho môi trường hơn xe hơi chạy xăng. Loại xe này có thể giảm kẹt xe, giúp nhiều người gặp khó khăn về khả năng di chuyển, và lại là một phương tiện đi lại lý thú.
Tuy nhiên, số người đi xe đạp điện tăng cũng dẫn đến những tai nạn nguy hiểm và nhiều lo ngại về an toàn từ phụ huynh, chuyên gia y tế, và các nhà lập pháp tiểu bang. Vào tuần trước, Thống Đốc Gavin Newsom ký ban hành ba đạo luật về xe đạp điện mới. Ba đạo luật đó tiếp nối với một đạo luật ông ký trong mùa Hè năm nay để tạo khóa học an toàn xe đạp điện cho học sinh.
Những đạo luật mới được ký ban hành giới hạn độ tuổi đi xe đạp điện, đặt giới hạn tốc độ khi chạy trên lề đường, và nói rõ loại xe nào được phân loại là xe đạp điện. Tuy vậy, những người chỉ trích cho rằng kiểm soát quá nhiều sẽ làm nhiều người không dám sử dụng một phương tiện có giá cả vừa phải, tốt cho môi trường, và tự do.
Dưới đây là những đạo luật mới được ký ban hành:
Giới hạn độ tuổi đi xe đạp điện ở San Mateo County
Đạo luật AB 2595 cho phép San Mateo County tạo ra một chương trình thử nghiệm, cấm trẻ em dưới 12 tuổi đi những loại xe đạp điện có tốc độ thấp. Phụ huynh hay người giám hộ trẻ em vi phạm luật này sẽ bị phạt $25. Chương trình sẽ kết thúc vào năm 2031, và San Mateo County phải báo cáo với Quốc Hội California về kết quả như số xe đạp điện bị chặn lại để phạt.
Vào năm 2024, Thống Đốc Newsom ký một số đạo luật tương tự để tạo ra những chương trình tương tự ở San Diego County và Marin County. Một số tiểu bang khác như Alaska, Minnesota, Massachusetts, và Pennsylvania cũng đặt ra độ tuổi tối thiểu đi xe đạp điện là 14 đến 16 tuổi. California không có độ tuổi tối thiểu cho xe đạp điện, nhưng học sinh phải ít nhất 16 tuổi mới được đi những loại xe đạp điện có tốc độ cao nhất.
Tác giả của đạo luật là Dân Biểu Diane Papan (Dân Chủ-Địa Hạt 21), đề xướng có chương trình sau khi hai trẻ em thiệt mạng trong tai nạn có liên quan đến xe đạp và xe mô tô điện. Một tai nạn xảy ra vào năm ngoái ở Burlingame có một xe SUV đụng một em 11 tuổi đang đi xe đạp điện, sau đó đụng chết cậu bé Ayden Fang, 4 tuổi, đang vui chơi trên lề đường gần đó.
Ông Xiaoming Fang, cha của nạn nhân, cho rằng trẻ em 11 tuổi không được lái xe đạp điện có vận tốc 20 dặm/giờ.
Bà Robin Pang-Maganaris, nghị viên Belmont, cho biết lái xe đạp điện đòi hỏi khả năng đánh giá và cảnh giác mà trẻ em chưa có, nên gây ra nhiều nguy hiểm.
Giới hạn tốc độ của xe đạp điện trên lề đường
Thống đốc còn ký ban hành Đạo Luật AB 2346, đặt ra nhiều yêu cầu về sản xuất và tiết lộ thông tin về xe đạp diện, cũng như đặt giới hạn tốc độ khi đi trên lề đường.
Từ ngày 1 Tháng Giêng, 2029, xe đạp điện Cấp Độ 2 (xe có vận tốc tối đa 20 dặm/giờ) sẽ có đồng hồ tốc độ, có đèn phía trước và phía sau gắn liền với xe hoặc tháo ra được. Những cửa hàng bán lẻ xe đạp điện phải tiết lộ thông tin về từng chiếc xe với khách hàng như xe thuộc cấp độ nào, tốc độ tối đa là bao nhiêu, và có giới hạn tuổi hay không.
Một phần khác của đạo luật này có hiệu lực vào ngày 1 Tháng Giêng, 2027, cho phép chính quyền địa phương đặt giới hạn tốc độ cho đường mòn xe đạp hay các đường mòn đa chức năng, từ 10 đến 20 dặm/giờ. Đạo luật còn đặt giới hạn tốc độ cho xe đạp điện trên lề đường là 10 dặm/giờ. Những giới hạn tốc độ được lập ra trước khi đạo luật này có hiệu lực sẽ được giữ nguyên.
Xe đạp điện và mô tô điện khác nhau như thế nào
Đạo luật thứ ba được ông Newsom ký ban hành có mục đích phạt những cửa hàng bán lẻ bán xe chạy nhanh hơn xe đạp điện, như xe mô tô điện có vận tốc hơn 28 dặm/giờ, nhưng lại được bán như xe đạp điện hợp pháp.
Một báo cáo năm 2025 của đại học San Jose State University cho thấy xe mô tô điện trái phép là lý do gây ra thương tích cho những người đi xe điện nhiều hơn chứ không phải xe đạp điện hợp pháp.
Đạo luật được ký ban hành là SB 1167, được lưỡng đảng Quốc Hội California thông qua dễ dàng và không có phiếu phản đối nào. Bốn tổ chức vận động an toàn xe đạp gồm có Cal Bike, People for Bikes, Streets for All, và Streets Are for Everyone ủng hộ đạo luật này.
Ông Marc Vukcevich, giám đốc chính sách của Streets for All, cho biết SB 1167 không phạt xe đạp điện hợp pháp, mà “giải quyết vấn đề mô tô điện.”
Chỉ trích từ những người ủng hộ xe đạp điện
Cả ba đạo luật gần như không có phản đối trong Quốc Hội, nhưng bị một số nhà hoạt động ủng hộ xe đạp điện chỉ trích.
Tổ chức Streets for All phản đối chương trình thử nghiệm của San Mateo County, cho rằng kế hoạch đó không hiệu quả và thực hiện quá sớm vì quận hạt còn chưa cung cấp thông tin từ chương trình của họ. Tổ chức này cho rằng kế hoạch này ảnh hưởng đến việc tạo ra chính sách dựa vào bằng chứng rõ ràng.
Ông David Martinez, quản lý chính sách của Streets for All, cho biết một vấn đề nữa là thi hành đúng cách, ví dụ như làm sao phân biệt giữa học sinh 12 tuổi với 13 tuổi được.
Những người ủng hộ xe đạp điện lo rằng những đạo luật mới có thể làm người đi xe đạp điện bị coi như tội phạm. Họ cho rằng các nhà lập pháp nên tập trung vào việc tạo ra những con đường phục vụ mọi loại xe, thay vì chỉ kiểm soát xe đạp điện, vì hàng ngàn cư dân California thiệt mạng mỗi năm vì tai nạn giao thông. (TL) [đ.d.]
