SACRAMENTO, California (NV) – California đang cân nhắc cấm nhiều công ty quan sát thông tin từ thiết bị điện tử của khách hàng để định giá tiền cao hơn.
Theo CalMatters hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm, ý kiến đó là dự luật do Thượng Nghị Sĩ Aisha Wahab đề xướng, có tên SB 259.
Dự luật đó sẽ cấm các công ty xe đưa đón sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tính giá cao hơn dựa theo thông tin trên điện thoại của hành khách. Những thông tin đó có thể là điện thoại còn bao nhiêu pin, có thể là điện thoại đời cũ, trên điện thoại có những app nào, gọi xe lúc mấy giờ, nơi người sử dụng điện thoại đang đứng, và nhà họ ở đâu.
Bà cho rằng các tập đoàn muốn sử dụng thiết bị điện tử của người tiêu dùng để tăng lợi nhuận. Vì vậy, dự luật muốn giới hạn giá cả tính theo sự quan sát là một cách nữa để các nhà lập pháp California kiểm soát sự phát triển của công nghệ AI.
Quốc Hội California trong năm nay đưa ra 29 đề nghị, trong đó có cấm sử dụng các hệ thống điện toán để định giá thuê nhà, và một dự luật bảo vệ người dân khỏi sự kỳ thị bằng AI dựa vào lương bổng, học thức, nhà ở, y tế, tiền án, và cách nhận dịch vụ từ chính phủ.
Dự luật của bà Wahab dễ ủng hộ hơn so với nhiều đề nghị về AI khác từng thất bại vì là một phần trong cam kết giảm chi phí cho cư dân sau bầu cử của đảng Dân Chủ. Các nghiệp đoàn lao động có thế lực ở California cũng ủng hộ dự luật này.
Các nghiệp đoàn này đóng góp rất nhiều tiền cho các nhà lập pháp và cho rằng dùng hệ thống điện toán và AI để tính giá cao hơn cho khách hàng là kỳ thị và bất hợp pháp.
Ông Ivan Fernandez, đại diện Liên Đoàn Lao Động California, cho rằng việc định giá theo sự quan sát là “tấn công người lao động bằng công nghệ tân tiến” và các công ty không nên dùng thông tin đó để “vắt từng đồng của người dân.”
Các doanh nghiệp và tập đoàn công nghệ cũng đóng góp nhiều tiền cho các nhà lập pháp, nhưng ít đạt được mục đích hơn các nghiệp đoàn. Họ cho rằng SB 259 là không cần thiết dưới luật bảo vệ thông tin của California, sẽ làm chậm lại sự phát triển, giảm lợi nhuận, và giá cả mọi thứ tăng nhiều hơn.
SB 259 không gặp trở ngại tại Quốc Hội California, chỉ có các nhà lập pháp Cộng Hòa phản đối. Dự luật này đã được Thượng Viện thông qua và đang được Hạ Viện bỏ phiếu.
Một số dân biểu Dân Chủ chỉ chất vấn bà Wahab về cách áp dụng và những trường hợp được miễn vì quan sát hợp pháp.
Khi đề xướng SB 259, bà Wahab thường tự gọi mình là “cựu nhân viên công nghệ của Thung Lũng Silicon” và cho biết học hỏi được nhiều thứ từ kinh nghiệm làm cố vấn kinh doanh về điện toán cho các công ty công nghệ. Tuy vậy, bà thường ủng hộ các nghiệp đoàn rất nhiều, bỏ phiếu theo ý của họ hơn 90%. Từ năm 2021 đến nay, bà nhận được gần $50,000 tiền vận động tranh cử từ Nghiệp Đoàn Lao Động California và Liên Đoàn Nhân Viên Chính Phủ Hoa Kỳ.
Bà gọi những tập đoàn trong ngành bà từng làm việc là “kẻ ác luôn thèm lợi nhuận” và dùng thông tin cá nhân của cư dân California để kiếm tiền.
Thượng Nghị Sĩ Wahab còn dẫn chứng một báo cáo của ProPublica cho thấy công ty luyện thi Princeton Review tính tiền dạy kèm SAT qua mạng cao hơn cho những người sống tại khu vực đông dân gốc Á Châu hơn, kể cả những khu vực có thu nhập thấp.
Bà còn đưa ra bài báo của SFGate cho thấy các trang web đặt khách sạn tính giá cao hơn cho những người đang sử dụng các thiết bị điện tử tại vùng vịnh Bắc California, có những lúc tính giá cao hơn đến $500/đêm so với những người tại nhiều nơi khác ở Hoa Kỳ.
Một báo cáo khác mà bà đưa ra là của tổ chức Consumer Watchdog, cho thấy các công ty xe đưa đón như Uber và Lyft tính giá cao hơn cho những hành khách gọi xe khi điện thoại gần hết pin, và hai công ty này bác bỏ điều đó.
Một số chuyên gia công nghệ chỉ trích các công ty về việc SB 259 sẽ cản trở sự phát triển và làm họ mất lợi nhuận, nói điều đó là không chính xác và chỉ là thổi phồng.
Họ còn nói luật riêng tư của California cho người tiêu dùng nhiều quyền lợi quan trọng như quyền được ngưng cung cấp địa điểm qua mạng và được bảo vệ khỏi kỳ thị qua công nghệ nếu họ chọn điều đó. Các công ty công nghệ còn cho khách hàng những chương trình trung thành và giảm giá, miễn là họ phải làm đúng tiêu chuẩn về giữ thông tin của khách hàng.
Dự luật của Thượng Nghị Sĩ Aisha Wahab gần như chắc chắn sẽ được Hạ Viện xem xét khi trở lại vào giữa Tháng Tám sau kỳ nghỉ Hè và sẽ được đưa cho Thống Đốc Gavin Newsom ký nếu thông qua, và sẽ thử thách sự thân quen của ông với giới công nghệ.
So với Quốc Hội California, ông Newsom có quan hệ thân thiết với giới công nghệ hơn. Trong năm 2024, ông không ký một số dự luật về kiểm soát AI như cấm xe tự lái, người máy dùng làm vũ khí và một dự luật kiểm tra các mô hình AI mới. (TL) [đ.d.]
