SACRAMENTO, California (NV) – California phải tốn nhiều tiền thuế hơn để đưa nhiều sinh viên là cư dân của tiểu bang vào ba trường đại học University of California (UC) lớn nhất.
Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Ba, 21 Tháng Tư, vấn đề này bắt đầu từ năm 2022, sau khi tiểu bang bị nhiều phụ huynh và sinh viên chỉ trích là con em học hoặc họ không vào được ba trường đại học UC lớn nhất, UC Berkely, UC Los Angeles, và UC San Diego. Điều đó khiến các nhà lập pháp và lãnh đạo của hệ thống đại học công lập lớn nhất nước Mỹ phải ký một thỏa thuận.
Mỗi trường này mỗi năm phải nhận thêm khoảng 900 sinh viên cư dân California, và tiểu bang phải tăng ngân sách để bù lỗ cho thu nhập của ba trường này vì như vậy là họ bị mất nhiều sinh viên tiểu bang khác đến học. Số sinh viên ngoài tiểu bang phải đóng học phí nhiều gấp ba lần sinh viên là cư dân California.
Từ đó đến nay, thỏa thuận này làm cư dân California phải tốn đến $276 triệu tiền thuế và giúp khoảng 3,000 sinh viên vào được ba đại học UC nêu trên.
Tuy đã lường trước sẽ tốn tiền thuế, nhưng con số $276 triệu cao hơn nhiều so với $31 triệu mà Thống Đốc Gavin Newsom và các nhà lập pháp thường nhắc đến khi nói về mở rộng đại học cho sinh viên cư dân California. Bây giờ, chương trình năm năm đó chỉ còn một năm, và nhiều người không biết có nên tiếp tục hay không vì tiểu bang đang đối mặt với thiếu hụt ngân sách hàng tỷ đô la.
Có ít nhất một nhà lập pháp và Văn Phòng Phân Tích Lập Pháp đang chất vấn việc tiếp tục giữ chương trình đầu tư cho sinh viên cư dân California. Người đó là Dân Biểu David Alvarez (Dân Chủ-Chula Vista). Tại một cuộc họp trong Tháng Ba, ông kêu gọi tiểu bang nên tiếp tục chương trình đó hoặc phải tìm cách khác.
Văn Phòng Phân Tích Lập Pháp từng ủng hộ cho sinh viên cư dân California ghi danh vào UC nhiều hơn vào năm 2022, nhưng hiện nay các nhà phân tích đề nghị tiểu bang không nhận thêm sinh viên cư dân California. Họ cho rằng đó là một khoản tiền không cần thiết và mọi thứ trong tương lai sẽ ít tốn kém hơn, nhất là khi tiểu bang đang thiếu hụt ngân sách.
Tuy nhiên, văn phòng này chính thức đề nghị Quốc Hội California yêu cầu UC nhận nhiều sinh viên cư dân California hơn và không giới hạn số sinh viên đến từ tiểu bang khác. Thay đổi đó sẽ làm tiểu bang tốn $25 triệu/năm thay vì $61 triệu như dự đoán cho tài khóa bắt đầu từ Tháng Bảy năm nay.
Một lý do làm văn phòng hoài nghi về cách tuyển sinh viên hiện nay là ba trường UC nêu trên nhận đến mấy ngàn sinh viên cư dân California từ khi có thêm ngân sách. Dữ liệu của UC cho thấy có hơn 6,000 cư dân được nhận vào ba trường UC lớn nhất, trong đó có nhiều sinh viên được nhận vào qua chương trình ngân sách. Sự phát triển đó được thúc đẩy bằng cách tăng ngân sách cho UC từ năm 2022 đến 2024, tổng cộng mấy trăm triệu đô la.
Văn phòng còn cho biết ba trường UC này còn có chỗ để nhận thêm nhiều sinh viên như xây thêm chỗ ở, có thêm chỗ trong phòng học và phòng thí nghiệm.
Ông H.D Palmer, phát ngôn viên Bộ Tài Chánh California, cho biết văn phòng thống đốc vẫn ủng hộ chương trình hiện nay và không muốn thay đổi trong đề nghị về ngân sách trong Tháng Năm sắp tới.
Trong thông cáo, ông Omar Rodriguez, phát ngôn viên UC, nhấn mạnh việc California thúc đẩy giảm sinh viên ngoài tiểu bang sẽ tốn tiền. Ông cho biết một sinh viên đó trả tiền cao hơn sinh viên cư dân California đến 2.7 lần.
Các lãnh đạo của UC nhận tiền từ tiểu bang, nhưng lo ngại các nhà lập pháp trong tương lại sẽ rút lại lời hứa cung cấp ngân sách để UC giảm số sinh viên của tiểu bang khác.
Vào năm 2022, các dân cử California muốn giảm số sinh viên cử nhân của tiểu bang khác học tại UC, cụ thể tại Berkeley, Los Angeles, và San Diego. Lúc đó, ba trường này có hơn 20% sinh viên cử nhân từ nơi khác đến, và tiểu bang muốn giảm con số đó xuống còn 18% trong năm 2027. Hiện nay, số sinh viên cử nhân không phải là cư dân California tại ba trường này là 19%.
Để làm được điều đó, California phải bỏ ra rất nhiều tiền. Nếu không ra lệnh cho ba trường giảm sinh viên từ nơi khác đến vào năm 2022, tiểu bang chỉ tốn $105 triệu chứ không tốn đến $276 triệu. Đó là tính toán của CalMatters được Bộ Tài Chánh Califonria kiểm duyệt.
Số tiền cuối cùng để đạt mục tiêu giảm sinh viên ngoài tiểu bang sẽ là $460 triệu, sau đó chương trình sẽ tốn $153 triệu/năm để có thể có hiệu quả, nếu các nhà lập pháp làm theo đề nghị của văn phòng phân tích.
Ưu tiên cho sinh viên cư dân California là một vấn đề đã có từ mấy thập niên trước. Hệ thống UC từng nhận rất ít sinh viên ngoài tiểu bang, nhưng có số sinh viên từ nơi khác đến đã tăng ba lần sau khủng hoảng kinh tế của năm 2008.
Khi trở thành thống đốc California, ông Newsom hứa sẽ cung cấp mấy trăm triệu đô la cho UC vào năm 2022 để họ có thể nhận thêm sinh viên sống trong tiểu bang. Tiểu bang còn chi $30 triệu/năm để giảm số sinh viên ngoài tiểu bang tại ba trường UC Berkeley, UC Los Angeles, và UC San Diego, ba trường UC nổi tiếng nhất.
UC có thể nói là nơi đi học tốt nhất cho cư dân California vì cấp bằng cử nhân cho hơn một nửa sinh viên của tiểu bang được đi học miễn phí vì có trợ cấp tài chánh.
Mỗi năm, có hơn 100,000 học sinh trung học nộp đơn vào ba trường UC nổi tiếng nhất, đa số là cư dân California. Trong những năm gần đây, UC Los Angeles nhận sinh viên năm thứ nhất chỉ có dưới 10%, thấp hơn nhiều so với hơn 25% của hai thập niên trước.
UC Los Angeles là lựa chọn đầu tiên của hàng ngàn sinh viên từ những gia đình có thu nhập thấp ở California, và có thêm chỗ rất quan trọng đối với nhiều học sinh trung học ở Nam California, nhất là sau đại dịch COVID-19.
Hiệp Hội Sinh Viên UC, đại diện cho mọi sinh viên cử nhân, phản đối giảm số lượng sinh viên ngoài tiểu bang, cho rằng điều đó sẽ giảm sự đa văn hóa của tập thể sinh viên. Theo họ, sinh viên từ nơi khác đến tạo sự đa văn hóa cho đại học và còn đóng góp cho kinh tế địa phương.
Từ năm 2022, UC mở thêm 19,000 chỗ cho sinh viên cử nhân là cư dân California tại chín trường, và con số đó tương đương với sinh viên của một trường UC. Trong số 19,000 chỗ đó, 9,000 chỗ là dành cho ba trường UC nổi tiếng nhất.
Trong khi đó, số sinh viên ngoài tiểu bang giảm đến 3,500 người.
Tuy có nhiều sinh viên hơn, nhưng số sinh viên được nhận vào ba trường UC lớn nhất vẫn không tăng, có nghĩa là được nhận vào không dễ hơn so với năm năm trước và còn khó hơn so với gần một thập niên trước. (TL) [đ.d.]
