Quốc Dũng/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Hôm Thứ Hai, 4 Tháng Tư, hai tiểu bang California và New York đều ký ban hành luật tăng mức lương tối thiểu lên $15/giờ. Tuy nhiên, lương tăng không là niềm vui mà là nỗi lo cho cả người lao động và người kinh doanh.
Theo dự luật này, mức lương tối thiểu ở California sẽ lên tới $10.50 năm 2017, $11 vào năm 2018 và $1 mỗi năm sau đó để tới mức $15 vào năm 2022. Các doanh nghiệp có ít hơn 26 nhân viên sẽ có thêm một năm để thực hiện mức lương mới này.
Niềm vui xen lẫn nỗi lo
Khi biết tin sẽ tăng lương, anh Minh Vũ, nhân viên bán hàng tại một tiệm bánh mì trên đường Bolsa vừa cười vừa nói: “Tăng lương đi để đời sống mình cải thiện hơn chút. Lương giờ $10 tuy không thấp nhưng tăng nữa thì mình sẽ dư được chút ít. Tuy tăng chỉ 50 cent, nhưng được tăng lương là vui rồi.”
Bà Trần Thị Vân, cư dân Westminster, đi chợ ABC, cho biết: “Tăng lương thật hả chú? Vậy thì đỡ quá, con tôi đi làm hãng sẽ có thêm thu nhập để có tiền cưới vợ rồi. Lương hiện nay cũng hơi chật vật, trả tiền nhà, tiền hóa đơn mỗi tháng cũng không còn được bao nhiêu.”
Ông Sen Nguyễn, nhân viên nhà hàng Thành Mỹ ở Westminster, vui vẻ nói: “Lương tăng thì mừng rồi. Lên sớm đi, càng nhiều càng tốt, chứ lên trễ thì tôi nghỉ hưu rồi làm sao mà nhận được.” Tuy nhiên, ông suy tư: “Nói chứ, tăng lương thì người làm công nào mà chẳng thích, nhưng tăng nhanh quá và cao quá thì các doanh nghiệp sao chịu nổi. Thất nghiệp như chơi!”
Cô Thúy Tạ, nhân viên một hãng ráp đồ điện tử, đi chợ Tam Biên, đồng tình, và nói: “Tiền lương tăng đồng nghĩa với giảm việc làm. Lương vừa tăng từ $9 lên $10 mới đây thôi mà đã bị cắt giờ làm hoài. Hồi trước tôi làm đủ tám tiếng một ngày, giờ còn có sáu tiếng. Giờ tôi sợ tăng lương thì có bị giảm giờ làm nữa không, hay cắt giảm nhân viên?”
Khó khăn cho người kinh doanh
Luật tăng lương tại California với mức lương sẽ được tăng dần trong sáu năm sắp tới, đến mức $15/giờ vào năm 2022 có mang lợi nhuận đến cho hàng triệu công nhân? Ông Hoàng Thông, chủ nhân nhà hàng Paracel Seafood ở Westminster, cho rằng: “Người kinh doanh dù là Mỹ hay Việt gì, đều sẽ gặp nhiều khó khăn vào thời điểm này.”
“Tăng lương không là một thay đổi tích cực. Theo kinh nghiệm mấy chục năm của tôi, cứ mỗi lần tăng lương thì người kinh doanh lại gặp khó khăn. Lúc đầu, chưa ai dám tăng giá bán ra, mà tính toán làm sao để bớt lại chi phí khác, điều chỉnh lại công việc, thậm chí phải bớt giờ làm và cắt nhân viên,” ông Hoàng Thông chia sẻ.
Ông Phương Thang, chủ nhân nhà hàng Sóc Trăng ở Westminster, nói: “Kinh tế bây giờ khó khăn, đồ ăn bán đâu lên giá được, bởi vì người tiêu dùng lúc nào cũng muốn ngon và rẻ, thì việc tăng lương thật sự gây khó cho người kinh doanh. Nhưng luật đã quy định thì phải theo thôi.”
“Với những doanh nghiệp mới mở, tôi nghĩ phải sau hai, ba năm mới có thể tăng giá. Bây giờ mà tăng giá thì khó khăn lắm, khách hàng sẽ nói bán có khách rồi tăng giá. Đơn giản như vầy, tô bún chỉ cần bớt chút rau thì khách hàng đã phản ứng rằng lúc mới mở sao bán vậy, giờ bán thế này. Chưa kể, những quán mới mở sau này, muốn thu hút khách, họ giảm giá thấp hơn. Vô hình trung, cạnh tranh bằng cách giảm giá thì chính doanh nghiệp tự giết chết lẫn nhau,” ông Phương nói.
Ông Hoàng Thông cho hay: “Đã thành quy luật rồi, nếu tăng lương thì phải tăng giá, như vậy nhiều doanh nghiệp nhỏ có nguy cơ đóng cửa, bởi vì họ phải giảm giá, tranh nhau để tồn tại. Bằng chứng là trước nay biết bao nhiêu chợ đã đóng cửa. Chẳng hạn, chợ này bán rau mấy đồng, thì chợ khác chỉ bán mấy chục cent. Bán như thế thì làm sao đủ sở hụi để trả tiền nhân viên, tiền thuế, tiền thuê mặt bằng… nên từ từ sẽ chết, trong khi tâm lý người tiêu dùng ai cũng muốn rẻ, nên cứ chỗ nào rẻ thì họ đến.”
Tăng lương chi dữ vậy?
Bà Lan Võ, chủ nhân nhà hàng Song Long ở Westminster, nói: “Tăng lương chi dữ vậy? Tăng $1 thôi chứ tăng gì tới $5? Hiện nay lương $10 là tôi đã ‘ngộp’ rồi, muốn thắt họng, muốn chết rồi. Tăng lương nguy hiểm thấy mồ, nói gì thì nói, người Việt mình ở Little Saigon này đâu ai giàu có gì, bây giờ tăng lên tới $15 thì mệt lắm, không có tiền để trả cho nhân viên, chắc người ta dẹp tiệm từ từ quá.”
“Trước đây, nội tăng từ $8 lên $9 rồi lại $10 là tôi muốn chết giấc rồi. Ngày xưa tôi mở cửa lúc 9 giờ sáng, bây giờ đến 10 giờ sáng mới mở, để giảm giờ làm lại. Tôi phải nhín từng chút để trang trải chứ không dám tăng giá bán, vì tăng giá thì khách hàng sẽ ăn ít lại, thành ra cũng như không. Hình dung thế này, giá cao thì người ta không ăn được, còn mình không có khách, thì phải dẹp tiệm hay sao. Nhiều doanh nghiệp hiện nay đã bị như thế này rồi,” bà Lan Võ nói.
Bà đề nghị: “Tăng lương chầm chậm thôi. Ngày xưa tôi mới qua đây có $2.5/giờ. Tới gần 40 năm sau lương mới tăng lên $10. Thế mà bây giờ chỉ sau đó có sáu năm lại tăng thành $15, nhanh quá. Lên $1 cho mỗi năm là quá nhiều. Nhà hàng cần dịch vụ tốt thì phải mướn nhiều người, thì tiền đâu trả. Nhà hàng nào có chừng 10 nhân viên là chết liền.”
Bà Điền Thị Ngân, mẹ của chủ nhân quán Coffee Factory ở Westminster, dẫn chứng: “Nghe tăng lương thì người làm công sẽ vui mừng, nhưng số tiền đó cũng phải trả cho mọi thứ chi tiêu tăng lên, cũng có khác gì đâu. Từ xưa đến giờ cứ tăng lương sẽ kéo theo tăng mọi thứ.”
“Để trung bình $10/giờ là ổn rồi. Tăng lương không có gì đúng, vì cái gì cũng tăng, từ tiền xăng, thực phẩm, cho đến tiền thuê nhà, doanh nghiệp nào cũng sẽ khó khăn thì kinh tế có ổn định không? Tôi thấy tính toán kiểu này quá máy móc. Ngày xưa, từ $4 lên $5 cũng lâu, phải mất năm đến sáu năm. Còn như bây giờ, mới tăng $9 lên $10 chỉ trong một năm thì nay tăng từng năm cho đến 2022 là quá khủng khiếp,” bà Ngân nói.
Ông Phương Thang nói một cách tính toán: “Tính ra thì lương tăng từ từ, nhưng tổng chung lại là $15 thì cao quá. Tưởng tượng doanh nghiệp thuê 10 nhân viên mà nhân cho $15/giờ trong tám tiếng đồng hồ thì rất nhiều so với mức $10 như hiện nay. Biết bao chi phí sẽ đội lên, tôi nghĩ cũng không có lợi gì nhiều.”
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
