Văn Lan/Người Việt
GARDEN GROVE, California (NV) – Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (Vietnamese Heritage Museum-VHM), Garden Grove, vừa tổ chức đêm thắp nến tưởng niệm Tháng Tư Đen vào tối Thứ Năm, 30 Tháng Tư, với nhiều thành phần tham dự.
Mở đầu, ban tổ chức chiếu video “Biển Đêm và Những Nỗi Sợ” (Night Sea and Fears), với những chuyến vượt biển giữa những cơn sóng gào hung bạo nuốt chửng những con người bé nhỏ giữa đại dương tăm tối bao la, do một tác giả trẻ sinh sau 1975 thực hiện.
Sau nghi thức khai mạc, các vị đại diện tôn giáo cùng góp phần cầu nguyện cho những hương linh đã khuất.
Ông Châu Thụy, giám đốc VHM, nói: “Trong không khí trang nghiêm, chúng ta cùng hướng về quê hương yêu dấu, thành tâm nguyện cầu cho đất nước sớm đến ngày tự do thoát khỏi ách thống trị Cộng Sản, cùng nhau chia sẻ, khơi dậy và truyền lại ngọn lửa ký ức cho thế hệ trẻ, để các em tiếp tục ghi ơn công đức tiền nhân và nối tiếp gìn giữ di sản tinh thần của người Việt tị nạn nơi hải ngoại.”
Mọi người cùng lắng lòng tưởng niệm quân dân cán chính VNCH chết nơi rừng sâu trong các trại tù “học tập cải tạo” của Cộng Sản, và đồng bào thân yêu bỏ mạng trên đường tìm tự do, với một video có danh sách trên hai bức tường tưởng niệm, do VHM thực hiện để tưởng niệm những người Việt Nam kém may mắn rời bỏ đất nước ra đi từ năm 1975 đến năm 1995, nhưng không đến được bến bờ tự do.
Ứớc tính khoảng 200,000 đến 400,000 thuyền nhân bỏ mình trên biển, theo Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc.
Và bức tường thứ hai tưởng niệm các nạn nhân trong các trại tù “học tập cải tạo” của Cộng Sản trên khắp đất nước, với khoảng 165,000 người chết, theo các nghiên cứu học thuật công bố tại Hoa Kỳ và Châu Âu.
Trong giây phút lắng lòng, mọi người cùng hiệp ý tưởng niệm một nhân cách cao đẹp trong ngành hàng hải VNCH, cố thuyền trưởng Nguyễn Đình Quảng.
Ông Châu Thụy cho biết, vào những ngày cuối Tháng Tư, 1975 định mệnh, giữa lằn ranh sinh tử của hàng ngàn đồng bào, thuyền trưởng Nguyễn Đình Quảng đã đưa con tàu Đại Dương 2 túc trực tại hải phận quốc tế để đón nhận người di tản.
Bằng tấm lòng nhân hậu và tinh thần quả cảm, ông cứu vớt và đưa 2,000 đồng bào từ Việt Nam đến Subic Bay, Philippines, an toàn. Và ông đã đưa tổng cộng 3,000 đồng bào từ Subic Bay sang đảo Guam, để đến các quốc gia tự do.
Thuyền trưởng Nguyễn Đình Quảng sinh ngày 9 Tháng Tám, 1927, và vĩnh viễn ra đi đúng ngày 30 Tháng Tư, 2018, để lại cho hậu thế những dòng thơ, những trang hồi ký thấm đẫm nỗi ưu tư về vận nước, cùng tình hoài hương sâu nặng. VHM cũng trân trọng giới thiệu sự hiện diện của bà Nguyễn Thị Lệ Thủy, một người thân trong gia đình của cố thuyền trưởng Nguyễn Đình Quảng.
Có hai câu hỏi do ban tổ chức nêu ra trong buổi tưởng niệm. Một là “Trong ngày 30 Tháng Tư, 1975, anh chị đã ở đâu? Làm gì?” Và câu hỏi thứ hai là “Sau 51 năm, quý vị mong ước gì?”
Nhiều chuyện kể được thổ lộ qua phát biểu, nói lên những tâm tư của người Việt tị nạn sau 51 năm, nhưng hầu như không có câu trả lời trọn vẹn. Cả không gian buồn u uẩn với nhiều tiếng nấc nghẹn.
Tiến Sĩ Ann Ngọc Trần chia sẻ về chuyến trở lại thăm trại tị nạn ở Malaysia, nơi có những nghĩa trang thuyền nhân. Cô đang làm nghiên cứu về lịch sử của thuyền nhân vì đây cũng là lịch sử của gia đình cô, khi nhiều người muốn tìm hiểu rõ hơn, nhất là những người vượt biển, mà không có trong sách vở ở Mỹ.
“Thuyền nhân là câu chuyện rất quan trọng trong lịch sử Việt Nam, nhất là người Mỹ gốc Việt trẻ, đang lớn lên ở Mỹ rất muốn biết về những đau khổ của ông bà cha mẹ khi vượt biển, có người đi thành công, nhưng cũng có nhiều trường hợp mất tích,” cô tiếp.
Em Brandon Nguyễn, 17 tuổi, sinh tại Mỹ, là cháu nội của một cựu sĩ quan VNCH qua Mỹ vào năm 1995.
Em kể: “Khi còn nhỏ, gia đình giải thích lý do gia đình con có mặt ở tại Mỹ theo diện HO, và con vẫn nghĩ đó là lý do chung cho tất cả người Việt có mặt ở đây, cho đến khi con nghe được hai chữ ‘Boat People.’”
Em tiếp: “Sau đó con hiểu rằng người Việt đến Mỹ bằng nhiều cách khác nhau mà con tin cũng có rất nhiều bạn nhỏ như con cũng không biết điều này. Sau khi may mắn được bác Châu Thụy hướng dẫn cho đi xem VHM, con quyết định trở thành cầu nối giữa thế hệ trẻ và các thế hệ đi trước, nhằm lưu giữ lịch sử của người Việt tị nạn.”
Em cũng cho biết: “Công việc này sẽ cần sự giúp đỡ của rất nhiều người. Con hy vọng các bạn đi sau sẽ tiếp tục gìn giữ và phát triển công việc này, để tất cả người Việt trẻ đều hiểu rõ nguyên nhân tại sao chúng ta đã có mặt ở Mỹ và một số quốc gia khác.”
Buổi thắp nến tưởng niệm với những ánh nến tựa như anh linh người quá cố trở về, trong một câu chuyện không bao giờ kết thúc sau cuộc chiến Việt Nam. [đ.d.]
