Trà Nhiên/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo đồng hương, thân hữu, học trò, đến tham dự buổi ra mắt sách “Lịch Sử Nhiếp Ảnh Việt Nam Qua Các Sự Kiện (1869-2011)” của cố nhiếp ảnh gia Lê Ngọc Minh, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt vào sáng Thứ Bảy, 6 Tháng Tám, trong không khí ấm cúng để tri ân một nhiếp ảnh gia lỗi lạc của Việt Nam.
Ông Lê Ngọc Minh là một trong số ít nhiếp ảnh gia gốc Việt nổi tiếng thế giới với các tuyệt tác sững sờ lòng người, và là một bậc thầy “chơi” ảnh trắng đen.
Buổi ra mắt tập sách hôm nay cũng chính là kỷ niệm 10 năm giỗ của ông Minh.
“Nhiếp Ảnh trong trái tim Anh!”
Nhiếp ảnh gia Lê Ngọc Minh là người có công đưa nhiếp ảnh nghệ thuật đến với cộng đồng người Việt tại Orange County và nhiều nơi trên nước Mỹ. Ông cũng được biết là người khảo cứu và biên soạn cuốn “Lịch Sử Nhiếp Ảnh Việt Nam” và là người đào tạo rất nhiều nhiếp ảnh gia trong cộng đồng.
Tập sách ảnh “Lịch Sử Nhiếp Ảnh Việt Nam Qua Các Sự Kiện (1869-2011)” dày 414 trang là từ điển tài liệu về hoạt động của Bộ Môn Nhiếp Ảnh Việt Nam từ những ngày sơ khai, là tuyển tập chứa đầy giá trị lịch sử nhân sinh và nghệ thuật.
Ông Ngô Chí Thiềng, trưởng ban tổ chức, và cũng là một người bạn của gia đình cố nhiếp ảnh gia cho biết: “Quyển sách này phải ra mắt từ mấy năm trước nhưng do sức khỏe vợ anh Minh hơi yếu và bà không nhớ ra nhiều người để liên lạc về cuốn sách ảnh này, rồi cộng thêm COVID-19 nữa nên đành hoãn lại. Khoảng Tháng Mười năm ngoái, bà Nhạn mới tìm thấy số điện thoại của tôi nhờ giúp ra mắt sách này cho anh Minh chứ để lâu quá rồi.”
Trong trang đầu “Đôi Lời về Tác Giả và Tác Phẩm,” bà Hà Hồng Nhạn, hiền thê của ông Minh, tâm sự: “Nhiếp Ảnh. Chỉ có Nhiếp Ảnh trong trái tim Anh!”
“Tôi muốn giới thiệu cuốn sách này cho giới nhiếp ảnh gia Việt Nam. Các cuốn sách ảnh này tái hiện lại phần đời của anh Minh và một phần lịch sử của nhiếp ảnh trước và sau 1975, ở hải ngoại, và khắp thế giới. Bộ sưu tập này của anh rất quý giá nên chúng tôi cố gắng chắt lọc và thiết kế cuốn sách này,” bà nói với nhật báo Người Việt.
Ông Dương Xuân Phương, một người bạn chí cốt của nhiếp ảnh gia Lê Ngọc Minh, đồng hành với ông cả trong nhiếp ảnh và cả trong việc thiết kế các công trình ở Orange County và công trình dầu khí ở Alaska, cho biết ông mong chờ ngày này đã lâu rồi.
“Tôi luôn mong mỏi cuốn sách này, thậm chí cuốn sách này đã chuẩn bị từ lâu và định ra mắt trước cả khi ông Minh mất. Tôi rất mừng khi thấy cuốn sách hôm nay mặc dù là sau đó 10 năm.”
Ông Phương kể lại: “Ông Minh giúp đỡ tôi rất nhiều từ chụp hình chung ở Sài Gòn vừa làm thiết kế chung. Ông Minh là một người rất tự trọng, rất sòng phẳng, và đối đãi rất tốt với anh em.”
Là một trong những người xuất hiện từ rất sớm, nhà báo Văn Lan, cũng là nhiếp ảnh gia cho biết ông Minh giúp đỡ ông rất nhiều khi ông Lan còn ở Việt Nam.
“Bác Minh và tôi có cùng sở thích nhiếp ảnh trắng đen. Ở Việt Nam nghèo lắm không có tiền mua phim, mua thuốc ‘chơi’ ảnh phim trắng đen. Hồi 1989, tôi mạo muội làm một tập ảnh bằng những ảnh trắng đen tôi chụp và nhờ người mang sang Mỹ tặng bác Minh như món quà ra mắt,” ông chậm rãi kể.
Ông tiếp: “Tôi thật không ngờ là bác Minh gửi lời khen ngợi tập ảnh qua email và coi tôi như mội người học trò, một người đàn em làm tôi rất xúc động.”
Nhà báo Văn Lan từng làm chủ nhiệm Bộ Môn Nhiếp Ảnh ở trường Cao Đẳng Văn Hóa Nghệ Thuật. Ông cho biết thời thập niên 1990, tài liệu nghiên cứu về lịch sử và kỹ thuật về nhiếp ảnh rất khan hiếm.
“Tôi có nhờ thầy Lê Ngọc Minh giúp đỡ về tài liệu nhiếp ảnh và bác đóng mấy thùng tài liệu hình ảnh, phim, hóa chất, thuốc men, dụng cụ tráng rửa phim ảnh… như món quà gửi về Việt Nam cho tôi. Bác còn gửi các cuộn phim ISO 3200 quý hiếm để chụp trắng đen ban đêm và nhờ đó mà tôi có hai bức ảnh trắng đen thành công,” ông kể.
“Sau này gặp nhau ở Mỹ, bác Minh cứ thúc tôi phải triển lãm ảnh nhưng tôi chưa đủ điều kiện. Bác hứa chở tôi đi nhiều nơi ở nước Mỹ để chụp hình nhưng chỉ kịp chở tôi đi vòng vòng Little Saigon và rồi sức khỏe bác cũng yếu đi. Tôi xin cảm ơn bác Minh,” ông Lan xúc động nói.
“Nhiếp ảnh là niềm vui, là tất cả của đời ông”
Anh Lê Ngọc Cương, con trai trưởng của nhiếp ảnh gia Lê Ngọc Minh, là giáo sư ở đại học University of Massachusetts, Amherst, cho biết rất cảm động khi kết nối mọi người để tổ chức buổi ra mắt sách đầy ý nghĩa này.
“Thật là tuyệt vời khi là một phần của cộng đồng nhiếp ảnh,” anh Cương nói. “Tôi đi với bố chụp hình một vài lần hồi trung học. Ông là một người rất kiên nhẫn và luôn muốn chia sẻ kinh nghiệm và tình yêu nhiếp ảnh với tất cả mọi người. Đối với ông nhiếp ảnh là niềm vui, là tất cả của đời ông.”
Nói về cha, cô Dung Cramer, người con gái út sống ở Virginia, cho biết cô rất vui khi mọi người đến đông đủ để chung vui và cũng để kỷ niệm cuộc đời nhiếp ảnh của cha mình.
“Khi mở cuốn sách ảnh này ra thì bao nhiều kỷ niệm với bố chợt ùa về. Tôi vừa nhắc chuyện với chị Tâm về kỷ niệm đi phụ bố chụp hình. Bố dạy chúng tôi nhiều điều về nhiếp ảnh và khi nhìn lại đó là những điều quý giá nhất,” cô cười khẽ.
Ngồi kế bên chỗ trưng bày sách với cô Dung, là người con gái lớn của ông Minh, cô Lê Hà Thu Tâm, cho biết cuốn sách này là di sản cuộc đời của nhiếp ảnh gia Lê Ngọc Minh.
“Thật ấm lòng khi các vị thân hữu trong cộng đồng có mặt đông đủ ở buổi ra mắt cuốn sách tâm huyết của bố. Tôi thường đi nhiều nơi với bố để giúp ông chụp hình và nhiều khi còn làm người mẫu cho bố,” cô cười nhớ lại.
Cô Tâm kể rằng “bố Minh” là một người vui tính và dễ chịu.
“Mỗi khi dẫn hai chị em ra ngoài chụp hình là ông căn dặn kỹ lưỡng là phải bảo vệ máy hình và túi ‘đồ nghề’ bằng mọi giá. Lúc đó chị em chúng tôi cũng cỡ lứa tuổi trung học. Nếu mà bố đi vào tiệm mua đồ thì hai chị em phải canh giữ máy hình thật kỹ càng,” cô kể.
Gian phòng buổi ra mắt sách được trưng bày kín các bức ảnh nổi tiếng của cố nhiếp ảnh gia, khiến nhiều người trầm ngâm chiêm nghiệm.
Cũng có nhiều học trò của ông Minh đến chung vui, hàn huyên về nhiếp ảnh với các bạn đồng môn và cũng để ôn lại kỷ niệm về người thầy quá cố.
Ông Đinh Đức Kiểm, từng học lớp nhiếp ảnh của ông Minh, nói về cách sống với ghề của vị sư phụ: “Tuy có cả trăm máy chụp hình nhưng ‘thầy Minh’ thường nói rằng máy ảnh cũ hay mới không quan trọng, điều quan trọng là mình phải biết chụp, phải bắt đúng thời gian, đúng ánh sáng, và đúng chủ đề thì bức ảnh đó mới có giá trị.”
Ngồi một góc khán phòng, ông Tiến Nguyễn, trầm ngâm nhìn những hình ảnh chân dung của người thầy được phát lên máy chiếu, cho biết: “Ông còn nhớ như in những kỷ niệm đi chụp hình chung với thầy. Có khi chúng tôi đi mấy ngày trời, chụp cả trăm tấm nhưng khi về rửa phim thì chỉ chọn được một vài tấm ưng ý.”
Một chi tiết xúc động là ở giữa chương trình ra mắt sách, các vị học trò của “thầy Minh” xin một chút thời gian để lạy tri ân trước bức tranh chân dung cố nhiếp ảnh gia.
“Sở dĩ chúng tôi bái lạy thầy là vì hồi hơn 20 năm về trước, khi thầy kêu cả nhóm học trò đến nhà thầy để học nhiếp ảnh, nhưng mấy anh em chúng tôi lại đến tay không. Đi học nhiếp ảnh mà không ai mang máy hình nên ‘thầy Minh’ tức khí kêu cả đám ra ngoài rồi lạy chúng tôi,” ông Tiến bồi hồi kể lại.
Đó là lý do các vị học trò cũ lạy “thầy Minh” trả lễ để nhớ về kỷ niệm xưa và cũng để tri ân những cống hiến của ông với nền nhiếp ảnh Việt Nam.
Nhiếp ảnh gia Lê Ngọc Minh sinh năm 1939 tại Thái Bình, sang Hoa Kỳ năm 1975.
Năm 1978, ông đồng sáng lập nhóm ảnh nghệ thuật Việt Nam, Nam California, tiền thân của Hội Ảnh Việt Nam tại Tustin, California. Từ 1980 đến 1982, ông là phó hội trưởng Hội Ảnh Việt Nam. Từ 1982 đến 1999, ông là tổng thư ký Hội Ảnh Nghệ Thuật Việt Nam. Trong thời gian này, ông điều hành, viết giáo trình, soạn bài và là giảng viên các lớp nhiếp ảnh tại Garden Grove và Westminster.
Từ 1999 tới 2002, ông biên soạn các bài học cho các hội ảnh bạn và cũng là giám khảo những buổi chấm giải quốc tế.
Ông được 12 hội ảnh quốc tế như Anh, Argentina, Brazil, Canada, Germany, Ấn Ðộ… vinh danh như một người có công trong sự nghiệp cống hiến và phát triển cho nghệ thuật nhiếp ảnh, và được nhiều bằng khen của nhiều hội ảnh trên thế giới.
Ngoài ra, ông triển lãm nhiều bộ ảnh đen trắng tại nhiều trường đại học Hoa Kỳ.
Ông qua đời ngày 4 Tháng Năm, 2012. [kn]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
