HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Thành phố biển Huntington Beach ở Orange County, California, mất hàng triệu đô la cho các vấn đề pháp lý liên quan tới tiểu bang, do các giới chức thành phố tiếp tục “cương” với chính quyền ở Sacramento.
Hoặc có thể họ không hiểu khác biệt thẩm quyền giữa “charter city” (thành phố tự trị) và “general law city” (thành phố theo luật tiểu bang).
Tại California, sự khác biệt chủ yếu giữa “charter city” và “general law city” là mức độ tự trị đối với các vấn đề liên quan đến thành phố. “Charter city” vận hành theo luật được thành phố thông qua (giống như là một “hiến pháp nhỏ”) cho phép họ quyết định nhiều vấn đề của thành phố. Trong khi đó, “general law city” phải tuân theo luật tiểu bang và bị giới hạn quyền điều hành thành phố.
Huntington Beach chính thức trở thành “charter city” từ năm 1937.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Sáu, 26 Tháng Mười Hai, Huntington Beach ngày càng mất thêm tiền liên quan các vụ kiện tranh cãi về “quyền tự trị” của thành phố.
Khi cử tri Huntington Beach chọn đa số thành viên Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) là Cộng Hòa vào năm 2022, những vị dân cử này đưa ra một trong những ưu tiên hàng đầu của họ là “cương tới bến” với Sacramento liên quan tới quyền tự trị của họ, đặc biệt là tại các diễn đàn của tòa án.
“Điều gì xảy ra khi chúng tôi nắm đa số? Đó là chúng tôi ‘ký một hợp đồng,’ tại đây. Điều đầu tiên chúng tôi làm là để ông Michael Gates ‘chiến đấu’ tối đa cho chúng tôi,” ông Tony Strickland nói tại buổi gặp gỡ các nghị viên chiếm đa số hồi năm 2022.
Ông Michael Gates là luật sư thành phố. Còn ông Tony Strickland lúc đó là thị trưởng, và bây giờ là thượng nghị sĩ tiểu bang California.
Ông Strickland nói lúc đó: “Chúng tôi có các vụ kiện có thể thắng. Tất cả chúng tôi cần là đa số HĐTP nói ‘Michael, anh hãy chiến đấu cho thành phố.’”
Tuy nhiên, gần ba năm sau, Huntington Beach thua hầu hết các vụ kiện mà các dân cử thề là có thể thắng qua các vấn đề gia cư, thẻ căn cước cho cử tri đi bầu, và di trú, sau khi các chánh án lặp đi lặp lại là thành phố phải tuân thủ luật tiểu bang.
Điều này xảy ra vào lúc chính các nghị viên này và ông Michael Gates chuẩn bị tái ứng cử hoặc ứng cử các chức vụ cao hơn.
Thị Trưởng Casey McKeon nói rằng thành phố chưa thua các vụ kiện, và rằng các vụ kiện của họ trì hoãn ảnh hưởng của các bắt buộc mà tiểu bang đưa ra trong nhiều năm.
“Chúng tôi thắng về mặt thời gian,” ông McKeon nói trong một cuộc phỏng vấn. “Tôi thà chiến đấu tới cùng chứ không quỳ gối….trong một vấn đề chỉ mang tính diễn giải pháp lý và chúng tôi sẽ chiến đấu tới cùng.”
Bây giờ, theo Voice of OC, câu hỏi đặt ra là người dân đóng thuế Huntington Beach sẽ phải trả bao nhiêu tiền cho chi phí pháp lý và đóng tiền phạt của thành phố.
Trước đó, khi đa số HĐTP là Dân Chủ, trong một vụ tranh chấp liên quan đến luật gia cư của tiểu bang, các vị dân cử “né” hoàn toàn, không nộp đơn kiện gì cả.
Nhưng sau đó, khi ông Strickland tuyên thệ làm thị trưởng, cùng với các nghị viên Casey McKeon, Gracey Van Der Mark, và Pat Burns, đến Tháng Ba, 2023, họ ra lệnh cho Luật Sư Michael Gates kiện Thống Đốc Gavin Newsom trong lúc vị thống đốc cũng kiện thành phố. Cả hai vụ kiện đều liên quan đến việc thành phố hay tiểu bang có tiếng nói trong kiểm soát việc ấn định các khu phát triển gia cư.
Đây là một trong những trận chiến pháp lý trong ba năm tới, tất cả liên quan đến vấn đề tranh cãi lâu nay, đó là – “charter city” không phải tuân thủ luật tiểu bang.
Đây là một lý thuyết pháp lý được ông Gates ủng hộ. Ông cho rằng “charter city” có nghĩa là họ được phép kiểm soát các vấn đề địa phương như cảnh sát, quyền sử dụng đất, và bầu cử, bởi vì tiểu bang không có quyền lợi đáng thuyết phục để xía vào.
“Khi áp dụng quyền hạn của ‘charter city,’ chúng tôi không nói rằng chúng tôi là một hòn đảo hoặc là một tiểu bang riêng biệt,” Luật Sư Michael Gates nói trong một cuộc phỏng vấn hồi Tháng Mười Hai, 2024, vẫn theo Voice of OC. “Chúng tôi chỉ đang thực hành quyền hạn của chúng tôi đối với các vấn đề địa phương, được Hiến Pháp California quy định.”
Ông Gates không trả lời phỏng vấn của Voice of OC cho bài viết này, nhưng trong quá khứ từng nói phán quyết chống lại Huntington Beach đang làm hủy hoại quyền lực của thành phố trong Hiến Pháp tiểu bang.
“Điều này làm cho Hiến Pháp vô nghĩa,” ông Gates nói. “Mục đích của Hiến Pháp là gì nếu nó không chỉ rõ ra rằng nó có thể được bảo vệ and không bị đe dọa hoặc mâu thuẫn làm sói mòn?”
Tòa án liên bang và tiểu bang phán quyết chống lại thành phố
Cho đến nay, lãnh đạo Huntington Beach thua hầu hết các vụ kiện mà họ nộp lên tòa, cho rằng “charter city” cho phép họ có quyền lớn hơn trong việc kiểm soát địa phương.
Huntington Beach chỉ thắng được một vài trường hợp khi toàn kháng án lật ngược phán quyết của tòa dưới.
Và vụ Huntington Beach bị thua nặng nhất là phán quyết hồi đầu Tháng Mười Hai, khi một chánh án cho họ 120 ngày để hoàn tất một kế hoạch phát triển gia cư mới được tòa chấp thuận, sau khi Tối Cao Pháp Viện từ chối xem xét đơn khiếu nại của họ là “charter city” có quyền làm lơ luật tiểu bang liên quan đến phát triển gia cư.
Chánh Án Katherine Bacal của Tòa Thượng Thẩm California ở San Diego County cũng nói trong phán quyết của bà rằng nếu Huntington Beach không có một kế hoạch thì thành phố không thể sử dụng gần như tất cả quyền hành của họ để quyết định cho các công ty phát triển địa ốc xây nhà trên phần đất cũ dành để xây nhà theo kế hoạch “Regional Housing Needs Allocation” (RHNA). RHNA bắt buộc các thành phố phải dành ra những khu đất xây nhà cho cư dân dựa theo thu nhập khác nhau.
“Thành phố không nên áp dụng luật quy hoạch và ấn định khu vực mà theo đó không chuẩn thuận hoặc giảm bớt mật độ của bất cứ dự án phát triển nhà nào…ở nơi được thành phố xác định hội đủ tiêu chuẩn cung cấp đủ nhà cho cư dân,” Chánh Án Bacal viết.
Vụ kiện này chưa đưa tên Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, nhưng các dân cử Huntington Beach thề trong nhiều năm là họ sẽ làm nếu cần thiết, mặc dù nhiều chánh án liên bang nói rằng họ không có quyền kiện chính quyền tiểu bang của họ tại tòa án liên bang.
Điều này cũng giống như quyết định của Chánh Án Sunshine Sykes hồi đầu Tháng Mười Hai, không xử đơn kiện của Huntington Beach đối với California, khi thành phố nói rằng “luật trú ẩn” (sanctuary law) của tiểu bang cấm thành phố hoàn toàn hợp tác với các giới chức di trú liên bang là vi hiến.
“Tòa Kháng Án Khu Vực 9 liên tục nói rõ rằng các đơn vị hành chánh cấp dưới – như thành phố, phi trường, sở y tế, hoặc trường học – không có đủ lý lẽ thách thức luật tiểu bang về mặt hiến pháp tại tòa liên bang,” Chánh Án Sykes viết trong phán quyết bác bỏ đơn kiện của Huntington Beach.
Thị Trưởng Casey McKeon nói rằng ông muốn thấy Tối Cao Pháp Viện cân nhắc việc xét xử vụ này, cho rằng tòa liên bang phải lắng nghe trường hợp của họ vì đây là một “trận chiến lội ngược dòng tại tòa án tiểu bang.”
“Không ai nghĩ đây là công việc dễ dàng. Chúng tôi đang đối đầu với tiểu bang trong tòa án của tiểu bang với một chánh án tiểu bang,” ông McKeon nói. “Nếu tiểu bang cư xử không đúng, thành phố cầu cứu ở đâu đây?”
Ông McKeon cũng nhấn mạnh sự kiện là thành phố có một kế hoạch phát triển gia cư bị xếp xó từ năm 2022, và nếu cuối cùng bị thua ở tòa, họ sẽ nộp cho tiểu bang để chuẩn thuận ngay lập tức.
“Luôn luôn có cơ hội để sửa chữa,” ông McKeon nói.
Huntington Beach cũng đang kháng án phán quyết của tòa cho rằng quy định cử tri phải có căn cước khi đi bầu là vi phạm luật tiểu bang, sau khi nó được đa số cử tri thành phố chuẩn thuận trong một cuộc trưng cầu dân ý.
Các vụ kiện làm Huntington Beach tốn bao nhiêu tiền?
Hiện không rõ người dân đóng thuế ở Huntington Beach phải trả bao nhiều tiền cho các vụ kiện cáo của thành phố tại tòa án. Tuy nhiên, ngân sách của văn phòng luật sư thành phố tăng từ $2.5 triệu trong tài khóa 2021-2022 lên đến $4.3 triệu trong tài khóa hiện tại, trong khi thành phố đối diện với thiếu hụt ngân sách, theo Voice of OC.
Năm ngoái, thành phố chi gần $4 triệu, và hiện chưa rõ là năm nay họ chi bao nhiêu.
Trong khi đó, thành phố sắp bị phạt trong một vụ mà các chánh án tòa kháng án có thể tước quyền của thành phố trong việc ấn định các khu vực phát triển gia cư, và Huntington Beach có thể bị phạt hàng trăm ngàn đô la. (Đ.D.)
