ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong khi phe Dân Chủ đang nắm đa số trong Hội Đồng Giám Sát (HĐGS) Orange County, và một trong những giám sát viên Dân Chủ đối mặt với một cuộc bầu cử cam go, chủ tịch sắp tới của cơ quan này nhiều phần sẽ là Cộng Hòa, theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Hai, 12 Tháng Giêng.
Giám Sát Viên Janet Nguyễn (Địa Hạt 1) – thuộc đảng Cộng Hòa vừa trở lại HĐGS sau gần một chục năm làm việc ở Sacramento – nhiều phần sẽ là chủ tịch sắp tới của hội đồng này.
Trong cuộc họp vào Thứ Ba, 13 Tháng Giêng, phiên họp đầu năm 2026 của HĐGS, các thành viên sẽ bầu chủ tịch.
Theo Voice of OC, Giám Sát Viên Janet Nguyễn nhiều phần sẽ được chọn, phần lớn là do Giám Sát Viên Dough Chafee (Địa Hạt 4) – một người thuộc đảng Dân Chủ lâu nay – không thích Giám Sát Viên Katrina Foley (Địa Hạt 5), một người cùng đảng với ông.
Theo truyền thống, bà Foley đáng lẽ phải là chủ tịch kế tiếp, vì bà đắc cử năm 2021 và nhiều lần không được chọn là chủ tịch hoặc phó chủ tịch HĐGS.
Ông Chafee làm chủ tịch hai lần, vào năm 2022 và năm 2025.
Giám Sát Viên Don Wagner (Địa Hạt 3), một người theo đảng Cộng Hòa, đang ứng cử chức bộ trưởng Bộ Hành Chánh California, vừa làm chủ tịch hai năm liền trước ông Chafee, năm 2023 và năm 2024, một điều hiếm hoi.
Năm ngoái, cuối cùng, bà Foley cũng được các đồng viện chọn làm phó chủ tịch – một vị trí chuẩn bị nắm chức chủ tịch năm sau.
Đây là truyền thống có từ lâu đời trong HĐGS.
Tuy nhiên, năm nay có thể là ngoại lệ, vẫn theo Voice of OC.
Ông Chafee – người thường “đụng” với bà Foley trong các cuộc họp – chính thức ủng hộ Dân Biểu Diane Dixon (Cộng Hòa), người sẽ là đối thủ của bà Foley trong cuộc bầu cử giám sát viên năm nay.
Mặc dù là người thuộc đảng Dân Chủ, nhưng ông Chafee không được đảng này ủng hộ trong cuộc bầu cử của ông lần trước.
Ông thường bỏ phiếu cùng với phe Cộng Hòa, và là một đồng minh thân cận với cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ, người đang thụ án tù năm năm vì tội nhận hối lộ.
Đảng Cộng Hòa Orange County nói với Voice of OC rằng bà Foley sẽ không có được nhiều ủng hộ của phía Dân Chủ trong cuộc tái tranh cử đối đầu với bà Dixon.
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento (Địa Hạt 2), thuộc đảng Dân Chủ, nói với Voice of OC là ông sẽ bỏ phiếu ủng hộ bà Foley vì “bây giờ là tới phiên bà làm chủ tịch.”
“Hầu hết các vị trí trong HĐGS là dựa vào sự lãnh đạo trong thời gian làm việc,” ông Sarmiento nói hồi tuần trước.
Khi Voice of OC tiếp cận các giám sát viên qua tin nhắn, mọi người đều không cho biết ai sẽ là chủ tịch HĐGS sắp tới, ngoại trừ bà Foley, nói rằng bà sẽ bỏ phiếu cho chính bà.
Trong khi chức chủ tịch chỉ mang tính nghi thức, người giữ chức này có một số quyền lực như là tiếng nói đại diện cho cả HĐGS đồng thời có ảnh hưởng trong việc đưa các đề nghị vào nghị trình họp và điều khiển cuộc họp hai tuần một lần.
Ngoài ra, chủ tịch HĐGS có quyền bổ nhiệm người vào một số cơ quan của quận hạt, ví dụ như Cơ Quan Bảo Vệ Phẩm Chất Không Khí, và được hưởng một số quyền lợi khác.
Bà Janet Nguyễn đắc cử vào HĐGS lần đầu năm 2007 qua một cuộc bầu cử đặc biệt đầy cam go có nhiều ứng cử viên.
Trước đó, bà là nghị viên Garden Grove.
Thành tích chính trị của bà có nhiều cái “đầu tiên.”
Bà là giám sát viên trẻ nhất, là người gốc Châu Á đầu tiên, và là người gốc Việt đầu tiên đắc cử HĐGS Orange County. Trong thời gian đó, bà cũng là nữ giám sát viên đầu tiên giữ chức phó chủ tịch và sau đó là chủ tịch HĐGS năm 2010.
Theo Voice of OC, nhiệm kỳ của bà cũng có nhiều chuyện lùm xùm, từ việc định kiểm soát CalOptima, cơ quan quản trị bảo hiểm y tế cho người nghèo và cao niên.
Đại Bồi Thầm Đoàn Orange County từng đưa ra một bản báo cáo nói về ảnh hưởng của bà tại CalOptima làm các đồng viện của bà khó chịu.
Dù vậy, bà vẫn tái đắc cử và tiếp tục làm giám sát viên đến năm 2014 khi bà đắc cử chức thượng nghị sĩ tiểu bang California, trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên đạt thành tích này khắp Hoa Kỳ.
Năm 2018, bà không thành công trong cuộc tái tranh cử, nhưng đến năm 2020, bà thắng chức dân biểu tiểu bang, và rồi đến năm 2024, trong một cuộc bầu cử đặc biệt, bà thắng chức thượng nghị sĩ tiểu bang.
Cũng trong năm 2024, bà trở lại Orange County, ứng cử, và thắng chức giám sát viên Địa Hạt 1 bà từng giữ trước đây.
Vẫn theo Voice of OC, trong khi ông Andrew Đỗ ở mức độ nào đó được coi là người dìu dắt bà Janet Nguyễn, giúp bà vượt qua cuộc bầu cử chông gai năm 2007, rồi làm chánh văn phòng cho bà, và là đối tác trong việc mở một tiệm bánh mì Lee’s Sandwiches sau này bị thất bại, hai người trở thành đối thủ chính trị, sau khi bà dìu dắt ông để ông thắng cử vào chiếc ghế giám sát viên của bà năm 2015.
Ông Andrew Đỗ làm giám sát viên hết nhiệm kỳ dở dang của bà Janet Nguyễn, và sau đó tái thắng cử hai lần, cho tới khi ông bị truy tố tội nhận hối lộ trong thời kỳ COVID-19 và phải từ chức và đi tù trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc.
Trong vụ ông Andrew Đỗ nhận hối lộ, bà Janet Nguyễn là người lên tiếng mạnh mẽ nhất và yêu cầu tòa phạt án tù nặng cho ông, cũng như yêu cầu CalOptima điều tra ảnh hưởng của ông tại cơ quan này. Bà cho rằng báo cáo của CalOptima không đầy đủ.
Trong khi đó, các giám sát viên không bao giờ mở một cuộc điều tra chính thức của chính họ đối với ảnh hưởng của ông Andrew Đỗ trong chính quyền quận hạt, mà chỉ ra lệnh kiểm toán các hợp đồng với Orange County. (Đ.D.)
