WESTMINSTER, California (NV) – Đằng sau những thành công về học vấn của học sinh gốc Việt là những thảm cảnh xảy ra cho các gia đình có con em bị bắt nạt tại trường mà ít người biết đến. Quan trọng hơn là hậu quả của việc bị bắt nạt khiến đứa trẻ bị trầm cảm, có khi tự kết liễu đời mình. Nhiều phụ huynh gốc Việt có kinh nghiệm “đau thương” này khi con họ là nạn nhân bị bắt nạt, thậm chí có lúc lại là kẻ bắt nạt học sinh khác ở trường.
Con tôi bị “bully” hay “bully” đứa khác
Trong cộng đồng Việt Nam, phụ huynh có những kinh nghiệm khác nhau về việc bắt nạt xảy ra cho con em mình. Kẻ bắt nạt không phải chỉ là bạn bè cùng lớp, cùng trường, mà thậm chí có khi là người trông trẻ.
Cô Tường Chinh, một bà mẹ có con tự kỷ, ở Fountain Valley, cho biết: “Một hôm tôi nghe tiếng Patrick, đứa con trai 3 tuổi của tôi, khóc thét lên trên lầu. Tôi chạy lên, gặp người được gởi đến để giúp con tôi với vẻ mặt xớn xác, xin ra về. Nhưng đến tối, tôi mới phát giác mông con tôi có hai vết bầm. Thì ra nó đã bị nhéo, đau quá mới khóc thét như thế.”
“Tôi cho đó là một hình thức bắt nạt (bully)!” cô nói.
Một phụ huynh khác, ông Nguyễn Tấn Đạt, 71 tuổi, cư dân Westminster, kể: “Con tôi bị tự kỷ. Nhưng tánh nó cộc, lơ mơ là nó đánh người khác, chứ nó không bị đánh!”
Ông kể khi được 7 tuổi, con ông hay đánh những đứa trẻ khác. Tìm hiểu lý do ông mới biết khi còn nhỏ, con ông được một cô giáo trông coi cùng với hai, ba em khác. Nhưng đến tuổi đến trường, lớp học đông đúc hơn, con ông được ví như đang ở một chuồng gà nhỏ, nay sang một chuồng gà lớn. “Nó không quen giao tiếp. Thế là gặp đứa nào trái ý là nó đánh liền,” ông Đạt nói.
“Tôi phải giải thích cho cô giáo của nó hiểu. Có con bệnh tự kỷ, có nhiều chuyện hơn. Có khi nó mất 6 tháng để học nhai! Bắt nạt lại theo một cách khác,” ông bày tỏ.
Rồi phân bua: “Mình là cha mẹ, cần nhìn vào sự thật để tìm ra giải pháp cho con mình. Nếu không gần nó, tôi đâu biết để giải thích cho cô giáo hiểu. Biết đâu nó lại bị tố là bắt nạt con người ta!”
Ông Harry Nguyễn, cư dân Huntington Beach, kể chuyện đứa cháu: “Cháu tôi năm nay 9, 10 tuổi, thường bị ăn hiếp bằng lời nói. Tức quá, về nhà, nó vẽ hình nó bắn cô giáo đưa lên Internet. Trường bắt gởi nó vào bệnh viện, khi ra thì bắt nó học trường đặc biệt.”
“Mẹ nó là nha sĩ, nghe nó nói khi đi học ở trường bị ăn hiếp, sợ quá nên nói chồng phải xin nghỉ làm ở nhà theo dõi và lo cho con. Nó bị ăn hiếp hơn một năm nay!,” ông kể.
Ông Bùi Ưng, 70 tuổi, cư dân Westminster, chia sẻ: “Tôi có đứa cháu 4 tuổi, gọi tôi là ông chú. Cháu bé cũng bị tự kỷ và từng về nhà nói bị ăn hiếp ở trường. Mẹ nó làm cho ngân hàng, sợ quá phải nghỉ làm để lo cho con. Không biết bây giờ ra sao!”
Cách hình thức bắt nạt (bullying)
Cô Giáng Sinh Lê, nhân viên liên lạc cộng đồng tại trường Bolsa Grande High School, Garden Grove, cho biết: “Theo tài liệu huấn luyện nhân viên và thầy cô giáo, bắt nạt (bullying) là một hình thức gồm các hoạt động như đe dọa, loan tin đồn không hay, tấn công một người nào đó về thể chất hoặc bằng lời nói, hay cố tình loại trừ một ai đó ra khỏi nhóm.”
Cô cho biết thống kê ước định rằng có khoảng 160,000 trẻ em phải nghỉ học mỗi ngày do bị sợ tấn công hoặc đe dọa bởi các học sinh khác. Các trường học tại Hoa Kỳ có khoảng 2.1 triệu kẻ bắt nạt và 2.7 triệu em là nạn nhân. Cứ trong bảy học sinh, sẽ có một kẻ bắt nạt hoặc bị bắt nạt và 15% học sinh vắng mặt thường xuyên tại tất cả các trường đều có liên quan trực tiếp đến nỗi sợ hãi do bắt nạt ở trường.
Có đến 74% học sinh cho rằng việc bắt nạt là một vấn đề tại trường học của các em.
Theo một khảo sát của “GLSEN: The 2011 National School Climate Survey,” các hình thức bắt nạt có thể liên quan đến thể chất, như đánh đập, đá ,véo, khạc nhổ, xô đẩy, lấy hoặc làm hư hại đồ của ai đó, hay làm các động tác thô lỗ với người khác; hoặc liên quan đến tinh thần, như bị đe dọa, làm nhục, làm xấu hổ qua mạng internet hoặc điện thoại; Dùng lời để trêu ghẹo, gọi tên, nói những lời thô tục không thích hợp, chọc quê, đe dọa gây thiệt hại.
Các hành động này còn có ảnh hưởng về phương diện xã hội và tâm lý khi kẻ bắt nạt cố tình loại trừ ai đó ra khỏi nhóm, nói với mọi người đừng làm bạn với người nào đó, loan tin đồn, nhục mạ về ai đó nơi công cộng, hay đe dọa làm người khác sợ hãi.
Hình thức bắt nạt còn có thể được thể hiện qua quan hệ tình dục, như đụng chạm, sách nhiễu, khỏa thân hay tất cả các hành động này.
Phụ huynh cần giúp con em biết cách bảo vệ khỏi sự bắt nạt
“Nếu các em có thể định nghĩa bắt nạt là gì thì các em sẽ dễ dàng nhận thức được khi hành động đó xảy ra với bản thân hay bạn bè. Các em phải biết bảo vệ chính mình nếu bị bắt nạt hoặc làm sao để được giúp đỡ,” cô Giáng Sinh trích chi tiết từ cuộc khảo sát trên.
Theo đó, cha mẹ, gia đình cần khuyến khích các em nói chuyện với người lớn mà các em tin tưởng khi các em cảm thấy bị bắt nạt hoặc khi thấy ai đó bị ăn hiếp. Người lớn có thể tạo cho các em sự thoải mái tin tưởng và hỗ trợ tư vấn, ngay cả khi họ không trực tiếp giải quyết được vấn đề.
Khi có sự bắt nạt xảy ra, các em có thể nói một cách hài hước là “dừng lại” với sự tự tin và mạnh mẽ. Nếu những hành động đó không tác dụng, thì các em nên bỏ đi chỗ khác. Các em nên ở gần bên người lớn, không nên đi một mình.
Giúp đỡ các em bị bắt nạt bằng các thái độ cử chỉ tử tế, hoặc tìm kiếm sự trợ giúp khác.
Cô Giáng Sinh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng và đối đãi với người khác một cách lịch sự tử tế.
“Nên suy nghĩ trước khi nói hay hành động để tránh làm tổn thương đến người khác. Nếu bạn muốn trút giận lên ai đó, hãy tìm một điều gì khác để làm như xem TV, gọi điện thoại, hay chơi thể thao. Các em hãy nói chuyện với người lớn mà các em tin tưởng, vì họ có thể giúp các em cách giải quyết tốt hơn,” cô trích lời khuyên của kết quả khảo sát.
Cô nói thêm: “Hãy nhớ, mỗi người mỗi khác, chúng ta đều có ưu điểm và khuyết điểm. Nếu bạn nghĩ bạn đã có lần bắt nạt ai đó trong quá khứ, hãy nói lời xin lỗi. Mọi người sẽ cảm thấy thoải mái hơn.”
Khi cần, nên biết tìm kiếm sự giúp đỡ
Bác Sĩ Tâm Lý Suzie Xuyến Matsuda cho biết những nơi phụ huynh có thể đưa các em đến để tìm sự giúp đỡ, bao gồm cả trường học và các trung tâm dịch vụ.
“Trường nào cũng có chuyên viên tâm lý nên phụ huynh khi biết con em bị bắt nạt, hãy xin trường cho gặp chuyên viên tâm lý của trường. Nhân viên này sẽ hướng dẫn phụ huynh biết phải làm gì. Ngòai ra, phụ huynh có MediCal có thể liên lạc trung Tâm Y Tế Southland ở Garden Grove qua số điện thoại (714) 620-7001 để được giúp đỡ,” bác sĩ nói.
Trong khi đó, cô Nam Yến Trương, chuyên gia văn hóa tại RCOC (Regional Resource Center, Orange County) ở Santa Ana, cho biết: “Khi ai đó bị lạm dụng/bắt nạt, họ sẽ cần liên lạc với một trong những cơ quan để báo cáo các vấn đề. Cơ quan nào để gọi là tùy thuộc vào độ tuổi và nơi họ sống.”
Đối với trẻ em sống tại nhà với cha mẹ, thì có thể gọi dịch vụ bảo vệ trẻ em tại Orange County (714) 940-1000 hoặc 800-207-4464.
Về trách nhiệm học khu, bà Trisha Urbaniec, giám đốc điều hành thuộc Học Khu Westminster, cho biết bà rất vui chia sẻ rằng tất cả các trường trong Học Khu Westminster đều có chương trình dạy hành vi tích cực (PBIS) cho học sinh chống tệ nạn bắt nạt.
“Học khu chúng tôi cũng có chương trình huấn luyện cho nhân viên và học sinh về chính sách chống bắt nạt,” bà nói. (Nguyễn Việt Linh)
—-
Liên lạc tác giả: [email protected]
