Quỳnh Giao
Nếu được giải thưởng về kịch nghệ, điện ảnh và cả văn chương thì liệu một nữ nghệ sĩ có sợ “Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen” hay không?
Emma Thompson không sợ mà cũng chẳng tin vào trời xanh nữa. Nàng là người vô thần, thấy ngại ngùng về tôn giáo, giữa trời và đất thì muốn cứu trái đất. Là nữ diễn viên và kịch sĩ trong nhiều vai bi thảm, Emma Thompson thực ra là tài tử hài hước. Ðược hai giải Oscar về diễn xuất và viết truyện phim, nàng đặt hai bức tượng trong phòng tắm để tránh cái bệnh tự phô trương và thích quảng cáo.
Những mâu thuẫn đó chính là Emma Thompson đích thực.
Sinh năm 1959 tại thủ đô London của nước Anh từ một gia đình nghệ sĩ, Emma Thompson có thể chia cuộc đời mình làm năm sáu mảng khác nhau mà trong mảng nào cũng sống rất thật, diễn xuất rất hay và chu đáo ân cần với từng việc nhỏ nhặt. Nếp sống đó quả là trái ngược hẳn với lối buông xả của nhiều nghệ sĩ nổi danh khác.
Khởi đầu thì Emma Thompson học môn văn chương tại Ðại Học Cambridge, lại có lúc giác ngộ mà đấu tranh cho nữ quyền rồi chạy qua nghề diễn xuất để thành diễn viên hài hước. Với nghề diễn xuất thì nàng gia nhập đoàn kịch Footlight của trường đại học về sau lên làm đạo diễn và lãnh đạo đoàn kịch. Dù chỉ là một đoàn kịch của trường học, Footlight cũng khá nổi tiếng và đem lại cho Emma Thompson một giải thưởng vào năm 1981.
Mảng sống kịch nghệ đó đưa Emma Thompson từ sân khấu thoại kịch qua truyền hình với nhiều thành công nhờ hàng loạt chương trình kéo dài trong nhiều năm. Có nhiều chương trình mà khán giả bên Mỹ này ít cơ hội thưởng thức nhưng chẳng ai quên là nàng đoạt giải Hàn lâm BAFTA, một loại Oscar của Anh Quốc, trong vai nữ diễn viên xuất sắc nhất. Khi đó, Emma Thompson cũng rất tự nhiên bước qua thế giới điện ảnh và thành công chẳng kém với hai giải Oscar của Anh và của Mỹ năm 1992 cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong phim Howards End.
Năm đó, chi tiết hy hữu được cả thế giới trầm trồ là nàng được Viện Hàn Lâm Ðiện Ảnh Hoa Kỳ chọn vào vòng chung kết cho hai giải thưởng, trong một vai chính với phim Howards End và một vai phụ với phim The Remains of the Day.
Trong lãnh vực diễn xuất trên sân khấu, màn ảnh và đài truyền hình, Emma Thompson chia sẻ cả đời sống riêng tư với diễn viên kiêm đạo diễn Kenneth Branagh lừng danh của Anh. Hai người nổi tiếng như cặp vợ chồng nghệ sĩ Elizabeth Taylor và Richard Burton thời trước nên cố gắng tránh né sự soi mói của báo chí.
Nhưng khi cả hai vợ chồng đều là nghệ sĩ có tài mà bị nghề nghiệp cuốn hút qua hai ngả thì hạnh phúc là cái giá trả cho nghệ thuật. Hai người chia tay, Emma Thompson rơi vào khủng hoảng của đời sống thật. Rồi được nghệ thuật đưa khỏi vực thẳm nhờ một mảng sống khác.
Nàng trở thành người viết kịch bản nổi tiếng.
Trở lại với mộng ước văn chương khi vào đại học, Emma có thủ diễn vai nữ văn sĩ trên màn ảnh, như nhà văn Elinor Dashwood trong truyện của Jane Austen hay nhà văn P.L. Travers, tác giả của truyện Mary Poppins đã quay thành phim. Nhưng nàng còn nỗ lực sáng tác khi thổi lên nhân vật mới. Khá nổi tiếng gần đây là nhân vật Nanny McPhee, Bà Vú McPhee. Với Emma, bà vú là người xa lạ từ một thế giới khác bước vào giải quyết nhiều tình huống éo le trong gia đình của chúng rồi lặng lẽ ra đi.
Quan niệm rất lạ của Emma Thompson có thể xuất phát từ cảm hứng sáng tác của nàng. Emma viết lại truyện phim từ một tác phẩm có sẵn và dựng kịch bản cho nhiều cuốn phim, thành công nhất với tác phẩm “Sense and Sensibility” nổi tiếng của Anh khi đoạt giải Oscar về bộ môn viết kịch bản năm 1995.
Mới tính đến nay thôi, Emma Thompson được hai chục giải thưởng đủ loại, từ kịch nghệ đến truyền hình, điện ảnh và viết kịch, lẫy lừng nhất là hai giải Oscar, ba giải BAFTA, hai giải Golden Globe mà một giải Emmy. Về nhân dáng thì nàng không có vẻ đẹp nồng nàn của các đào lẳng, đào thương, nhưng toát ra sự thông minh duyên dáng trong những phim hài hước.
Một nữ nghệ sĩ thuộc loại toàn tài như vậy đã là điều hiếm có, Emma còn có tinh thần nhân bản rất cao. Ðấy là một mảng khác của cuộc đời vì nàng còn dành ra thời giờ và tiền bạc để tranh đấu cho nhân quyền, bảo vệ môi sinh và cứu giúp trẻ khốn cùng trên thế giới. Riêng hoạt động nhân đạo này cũng đáng được tuyên dương không kém gì các thành tựu nghệ thuật của nàng.
Người viết chỉ mong có ngày được thấy Emma Thompson trong một vai rất gần với đời sống, là một nàng tiên hay cười! Dù là người tự xưng vô thần, chắc là nàng cũng tin vào cõi tiên và chẳng khi nào sợ trời xanh đánh ghen vì lòng tử tế của mình…
