LOS ANGELES, California (NV) – Thành phố Los Angeles sắp khiến việc các chủ nhà tăng tiền thuê nhà trở nên khó hơn nhiều.
Theo báo The Wall Street Journal, bắt đầu từ đầu Tháng Hai, chủ nhà của hầu hết các khu căn hộ nhiều gia đình tại thành phố này chỉ được phép tăng tiền thuê từ 1% đến 4% mỗi năm, tùy theo lạm phát địa phương. Mức trần này thấp hơn đáng kể so với khung 3%-8% đã tồn tại suốt 40 năm qua.
Với chính sách mới, Los Angeles đang lấn sâu hơn vào cuộc tranh luận trên toàn quốc về việc liệu kiểm soát giá thuê có thể giúp người thuê đang chật vật chi trả cho nơi cư trú, hay cuối cùng lại phản tác dụng khi làm nản lòng những đầu tư mới. Tình trạng thiếu nhà ở kéo dài của khu vực này càng tệ hơn sau hai trận hỏa hoạn năm ngoái đã thiêu rụi nhiều khu dân cư ở hai phía của quận Los Angeles.
Giới chủ nhà và các nhà phát triển dự án phản đối thay đổi này, cho rằng các quy định mới sẽ khiến họ càng khó bù đắp chi phí leo thang và thu hút vốn đầu tư. Trong khi đó, các nhóm hoạt động xã hội, đại diện người thuê và giới lãnh đạo chính trị của Los Angeles lại muốn thắt chặt trần tiền thuê hơn nữa, thậm chí có người còn thúc đẩy quy định nghiêm khắc hơn cả những gì thành phố vừa thông qua, nhằm ngăn chặn trục xuất và tình trạng vô gia cư.
“Vấn đề mà đất nước này, và chắc chắn là tiểu bang và thành phố của chúng ta đang đối mặt, chính là khả năng chi trả, và cốt lõi của khả năng chi trả đó chính là giá nhà,” Thị trưởng Karen Bass, thuộc Đảng Dân chủ, phát biểu tại cuộc họp báo vào tuần trước sau khi ký sắc lệnh mới. “Đây là một bước tiến.”
Các quy định mới của thành phố không áp dụng cho tất cả các loại nhà. Chúng thường không bao gồm nhà biệt lập hoặc các căn hộ được xây sau cuối thập niên 1970, thời điểm phiên bản đầu tiên của luật kiểm soát tiền thuê có hiệu lực. Chủ nhà vẫn có thể điều chỉnh tiền thuê theo giá thị trường khi có người thuê mới chuyển vào.
Dù vậy, khoảng 3/4 số căn hộ nhiều gia đình của Los Angeles, tương đương khoảng 651,000 căn, sẽ phải chịu mức trần tăng tiền thuê nghiêm ngặt hơn. Điều này đặt các chủ sở hữu nhà cũ vào thế bất lợi rõ rệt. Ngay cả chủ của những căn hộ không thuộc diện trên cũng lo ngại rằng quy định mới sẽ khiến họ khó cạnh tranh người thuê với mức giá cao hơn.
Tiền thuê trung bình của một căn hộ thuộc diện kiểm soát tại Los Angeles hiện vào khoảng $1,800 mỗi tháng, trong khi các căn hộ theo giá thị trường vào khoảng $2,700. Cả hai mức này đều cao hơn mức trung bình quốc gia là $1,750, bao gồm cả căn hộ bị kiểm soát tiền thuê và căn hộ theo giá thị trường.
Từ lâu, nhiều kinh tế gia cho rằng kiểm soát tiền thuê thường làm nản lòng nhà đầu tư và về lâu dài sẽ dẫn tới tình trạng thiếu nguồn cung kinh niên.
Nhưng khi cử tri ngày càng bất mãn vì chi phí nhà ở cao dai dẳng, ngày càng nhiều chính trị gia ủng hộ việc siết chặt quản lý tiền thuê. Việc thị trưởng đắc cử của New York, Zohran Mamdani, cam kết đóng băng giá thuê trong bốn năm đã giúp ông giành chiến thắng, dù hiện ông đang đối mặt với chặng đường khó khăn để biến lời hứa thành hiện thực.
Twin Cities của Minnesota trở thành ví dụ điển hình trong tranh luận về kiểm soát tiền thuê. Năm 2022, khi tiền thuê tăng vọt trên toàn nước Mỹ, thành phố St. Paul ban hành một trong những luật kiểm soát tiền thuê nghiêm ngặt nhất nước, không loại trừ cả các dự án xây mới. Ngay sau đó, số giấy phép xây dựng khu căn hộ nhiều gia đình tại đây lao dốc, trong khi ở Minneapolis lân cận, nơi không có kiểm soát tiền thuê, hoạt động xây dựng lại tăng mạnh. Hiện nay, thủ phủ bang này đang phải nới lỏng các quy định về tiền thuê.
Thống đốc Massachusetts, bà Maura Healey, thuộc đảng Dân Chủ, trả lời trong một chương trình phát thanh địa phương tuần trước rằng bà sẽ bỏ phiếu chống lại đề xuất trưng cầu dân ý về kiểm soát tiền thuê, vì lo ngại nó sẽ làm tổn hại việc xây dựng nhà ở trong bang.
Theo ông Greg Harris, chuyên viên đầu tư nhà nhiều gia đình của Institutional Property Advisors ở Los Angeles, giới đầu tư vốn đã tránh xa thị trường địa ốc Los Angeles bởi vì họ cho rằng môi trường pháp lý ở đây ngày càng khắt khe.
Trong tám tháng đầu năm 2025, khu vực đô thị Los Angeles cấp phép xây nhà ở mới ít hơn một chút so với khu vực Austin, Texas, dù dân số gấp năm lần, theo dữ liệu thống kê. Thị trưởng Bass từng phản đối một luật mới của tiểu bang nhằm nới lỏng việc xây dựng các khu căn hộ nhiều tầng nằm gần các trạm giao thông công cộng, cho rằng luật này quá cứng nhắc và làm suy giảm tiếng nói của cộng đồng địa phương.
Các chủ căn hộ, đặc biệt là chủ nhỏ lẻ, cho biết họ đã bị “đánh gục” bởi lãi suất tăng, lạm phát và chi phí bảo hiểm trong vài năm qua. “Đó là cái chết bởi hàng ngàn nhát cắt,” ông Daniel Yukelson, người đứng đầu một hiệp hội chủ nhà tại Los Angeles, nói.
Sắc lệnh mới cũng cấm tăng tiền thuê khi người thuê có thêm thành viên mới, như trẻ sơ sinh hoặc cha mẹ già đang cần người thuê chính chăm sóc. Hội đồng thành phố Los Angeles đã thông qua biện pháp này vào Tháng Mười Một với tỷ lệ phiếu 12–2, có một thành viên bỏ phiếu trắng.
Pride St. Clair cho biết anh rất biết ơn việc tiền thuê căn hộ hai phòng ngủ của mình – nơi anh sống từ năm 2013 – nay được kiểm soát tốt. Anh làm công việc thiết kế trò chơi và hiện chia sẻ tiền thuê $1,900 mỗi tháng với người bạn đời, cho biết anh vừa bị mất việc vào hồi Tháng Mười.
“Tất nhiên, tôi sẽ không bao giờ thấy đủ. Cuộc đấu tranh thì chưa bao giờ kết thúc,” người đàn ông 38 tuổi nói. “Nhưng tôi cảm thấy dù sao thì đây vẫn là một chiến thắng.” (Ng.Tr) [kn]
