HÀ TƯỜNG CÁT/Người Việt
Từ lâu người ta vẫn tin rằng Trung Quốc, nước đông dân nhất thế giới, sẽ đến một ngày là siêu cường quốc số 1 trên thế giới.
Cùng với sự phát triển kinh tế, mức sống của dân Trung Quốc được cải thiện hơn, và bây giờ nuôi chó đã trở thành quen thuộc trong giới trung lưu ở thành phố. Tuy nhiên theo luật những con chó nuôi làm “pet” không được cao quá 36 cm. (Hình: Mark Ralston/AFP/Getty Images)
Theo một phúc trình nghiên cứu của Hội Ðồng Tình Báo Quốc Gia Hoa Kỳ vừa công bố hôm Thứ Hai tại Câu Lạc Bộ Báo Chí Quốc Gia, thì trước năm 2030 Trung Quốc có thể vượt Hoa Kỳ để trở thành nền kinh tế đứng đầu thế giới.
Chủ Tịch Hội Ðồng Quốc Gia Tình Báo Christopher Kojm cho biết: “Tính theo các chỉ số về sức mạnh toàn diện gồm dân số, tổng sản lượng quốc dân GDP, chi tiêu quân sự và đầu tư kỹ thuật, Á Châu sẽ vượt qua Bắc Mỹ và Âu Châu cộng lại.”
Trong khi kinh tế toàn cầu còn nhiều khó khăn sau một giai đoạn suy thoái trầm trọng, nền kinh tế Trung Quốc hiện nay đã tiến triển êm ả. Các phân tích gia dự đoán tình hình Trung Quốc sẽ tiếp tục tốt đẹp ít nhất là trong nửa đầu năm 2013 nhưng sau đó chưa thể dự đoán chắc chắn vì về lâu về dài nhiều vấn đề đáng lo ngại đang xuất hiện.
Trung Quốc đã vượt Nhật Bản để trở thành cường quốc kinh tế đứng thứ nhì trên thế giới chỉ thua kém Hoa Kỳ. Nhưng số liệu mới nhất cho thấy tiến độ hồi phục đang mau dần, sản xuất công kỹ nghệ và doanh số bán tăng lên hơn mức dự đoán trong tháng 11. Tuy vậy tăng trưởng dài hạn không có triển vọng tốt đẹp như vào thời đại trước kia với 10.1% mỗi năm về sản xuất công nghiệp.
Sau 9 quý liên tục GDP sút giảm, dấu hiệu tốt đẹp trong tuần lễ vừa qua là xuất cảng đã gia tăng, nhưng mới chỉ 2.9% so với cùng thời gian năm 2011 và nhập cảng vẫn chỉ ở mức bình thường. Tình trạng này không có gì ngạc nhiên vì hai đối tác mậu dịch lớn nhất của Trung Quốc – Nhật Bản và Liên Âu – đều đang trong tình hình suy thoái. Giảm sút ở hai thị trường này chỉ được bù lại bằng sự gia tăng vừa phải về mậu dịch với Hoa Kỳ nơi kinh tế hồi phục còn chậm chạp. Xiang Songzuo, kinh tế gia thuộc Ngân Hàng Nông Nghiệp giải thích: “Những dữ kiện mậu dịch ấy phản ánh tác động của suy thoái toàn cầu đối với nền kinh tế Trung Quốc.”
Các phân tích gia dự đoán năm tới tăng trưởng tính theo GDP của Trung Quốc sẽ vào khoảng 8% so với ước lượng 7.5% năm nay, mức thấp nhất kể từ 1999. Andrew Batson, phân tích gia thuộc cơ quan tư vấn Dragonomics ở Bắc Kinh nói rằng tăng trưởng trên 10% đã là chuyện của quá khứ, theo ông: “Nền kinh tế Trung Quốc bây giờ đã đến thời kỳ trưởng thành, mức tăng trưởng sẽ phải bình ổn lại và nếu bây chúng ta có thấy sự tăng tiến chút ít thì đó là theo một chu kỳ.”
Tăng trưởng hiện nay phần lớn do ở lãnh vực xây dựng và tác động đến các ngành sản xuất như thép và xi măng. Chính quyền Trung Quốc đã đưa ra chính sách khuyến khích dân chúng mua nhà mới và giảm lãi suất cho vay. Kết quả là giá nhà đã dần dần tăng trở lại trong 6 tháng vừa qua sau khi đã hạ xuống hơn 15%. Lạm phát 2% hiện nay mới chỉ là phân nửa mức trần mà chính quyền đã ấn định.
Tuy nhiên đằng sau những dữ kiện lạc quan ấy còn rất nhiều vấn đề đáng lo ngại. Giá sản phẩm xuất xưởng giảm 2.2% tháng 11 sau 9 tháng liên tiếp, các kho hàng đều đầy ắp và theo Yetan một phân tích gia kinh tế độc lập: “Dấu hiệu thặng dư sản xuất là rõ ràng,” bà cho rằng “Ngoại trừ trường hợp thị trường nội địa có thể tiêu thụ hết những sản phẩm tồn kho, hàng loạt công ty sẽ đương đầu với những vấn đề mới.”
Chính quyền Trung Quốc đặt hy vọng vào sự phát triển kinh tế bằng sự gia tăng tiêu thụ ở quốc nội và có lẽ ban lãnh đạo mới sẽ phải chú trọng đến điều này. Ma Xiaoping và Qu Hongbin, hai phân tích gia thuộc ngân hàng HSBC nhận định: “Nhu cầu tiêu thụ yếu ở hải ngoại là trở lực chính cho sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc. Tuy nhiên nếu tiêu thụ trong nước gia tăng và đầu tư tiếp tục đều đặn, tăng trưởng kinh tế có thể trở lại ở mức ổn định 8% năm 2013.”
Từ 30 năm trước đây, Trung Quốc đã là quốc gia phát triển kinh tế bằng tốc độ nhanh nhất thế giới với tăng trưởng trung bình 10% mỗi năm, Trung Quốc dẫn đầu về xuất cảng và đứng thứ nhì về nhập cảng. Thị trường nhân lực rẻ là một yếu tố quan trọng để đạt được những kết quả này. Nhưng với sinh hoạt của dân chúng dần dần được nâng cao, tiền lương công nhân cũng sẽ phải tăng dần và kinh tế Trung Quốc không còn có thể dựa phần chính vào xuất cảng.
Một vấn đề khác mà Trung Quốc sẽ phải giải quyết là tình trạng bất quân bình trong xã hội và giữa các địa phương. Những khu kỹ nghệ chế xuất trước đây tập trung ở các tỉnh vùng duyên hải hiện nay đang được phân bố đều hơn đến các tỉnh nội địa. Hầu hết các đại công ty đều là quốc doanh và đã nhiều trường hợp đem lại hiệu quả kém, sẽ gặp khó khăn với sự phát triển đều đặn của lãnh vực kinh tế tư nhân.
Mặc dầu dự đoán Trung Quốc sẽ là cường quốc kinh tế số 1 trong hai thập niên nữa, Tiến Sĩ Matthew Burrows, cố vấn Hội Ðồng Tình Báo Quốc Gia Hoa Kỳ, trong buổi họp báo tại Washington hôm Thứ Hai, nhận định trên một mặt khác: “Trung Quốc là một nước bí ẩn. Tôi muốn nói rằng hành động của họ có thể chính là kẻ địch đáng ngại nhất cho họ. Ðặc biệt là trong ít năm gần đây thái độ gây hấn đối với các nước lân bang đã tạo điều kiện cho Hoa Kỳ tiếp tục đóng một vai trò trong khu vực.”
Các quan sát viên đều đồng ý rằng trong nhiệm kỳ thứ nhì của Tổng Thống Obama, mối bang giao với Trung Quốc càng ngày càng thêm nhiều khó khăn khi họ đang tiến lên vị trí siêu cường quốc, đồng thời với chiến lược hướng về Châu Á của Hoa Kỳ. Giữa hai nước có không thiếu vấn đề, từ mậu dịch có thủ đoạn cho tới xâm phạm tác quyền và nhiều vấn đề phức tạp khác.
Và theo Tiến Sĩ Burrows: “Nếu định nghĩa sức mạnh trên bình diện rộng hơn, không chỉ với GDP, chi tiêu quân sự và nghiên cứu phát triển, mà hãy quan sát thêm đến những cái mà người ta gọi là sức mạnh mềm khác, thì cho đến năm 2030 Hoa Kỳ vẫn đứng cao hơn Trung Quốc, Ấn Ðộ và tất cả những cường quốc khác.”
Phúc trình của Hội Ðồng Tình Báo Quốc Gia, được đưa ra mỗi 5 năm, cho rằng thế giới đang đi đến một khúc kết nối thiết yếu của lịch sử nhân loại, sẽ không có một cường quốc siêu đẳng mà quyền lực được phân phối cho các mạng lưới và liên minh trong thế giới đa cực.
Sự hợp tác trên nhiều lãnh vực giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc sẽ đưa tới những hợp tác toàn cầu rộng lớn hơn và Hội Ðồng Tình Báo Quốc Gia cho rằng: “Sự thình lình sụp đổ hay rút về quốc nội những quyền lực của Hoa Kỳ sẽ đưa thế giới vào một giai đoạn hỗn loạn vì không một cường quốc nào có thể thay thế trong vai trò duy trì tình trạng ổn định toàn cầu.” (HC)
