Nhu cầu nước ở California ngày càng gặp khó khăn


Hà Tường Cát/Người Việt


 


Hôm Thứ Ba, Hoa Kỳ và Mexico đã ký thỏa thuận quy định quyền sử dụng nước sông Colorado, sửa lại bản hiệp ước cũ có từ năm 1944.










Ðoạn kênh ở Mendota trong hệ thống đường dẫn nước từ Bắc xuống Nam California. (Hình: Robyn Beck/AFP/Getty Images)


Sông Colorado là con sông lớn thứ nhất ở miền Tây-Nam Hoa Kỳ và Tây-Bắc Mexico, chiều dài 2,330 km, từ nguồn ở cao độ 3,104 mét trên dãy núi Rockies tiểu bang Colorado cho tới cửa sông tại vịnh California thuộc Mexico giữa Baja California và Sonora.


Con sông này được biết đến về mặt thiên nhiên với nhiều ghềnh thác và hẻm núi trong đó nổi tiếng nhất là Grand Canyon. Một hệ thống những đập trên sông Colorado và những phụ lưu kiểm soát dòng chảy, khai thác thủy điện lực và tạo thành những hồ chứa nước dùng cho nông nghiệp và sinh hoạt của 40 triệu dân chúng trong và ngoài lưu vực. Từ giữa thế kỷ 20, lượng nước tiêu thụ đã lên đến mức hạ lưu dòng sông khô cạn và không còn nước chảy ra biển ngoại trừ những năm mưa rất nhiều.


Hầu hết những đập nước được xây dựng trong nửa đầu thế kỷ 20 và đập thủy điện quan trọng nhất, Hoover Dam (tên cũ Boulder Dam), hoàn thành năm 1935 với hồ chứa nước Lake Mead thuộc tiểu bang Arizona gần thành phố Las Vegas. Do sự tận lực khai thác và sử dụng nước như vậy nên sông Colorado trở thành con sông được điều hành chặt chẽ và cũng nhiều tranh chấp nhất thế giới.


Sông Colorado cung cấp nước cho các tiểu bang Colorado, Wyoning, Utah, New Mexico, Nevada, Arizona và California. Năm 2007 qua 8 năm ít mưa, ba tiểu bang Arizona, Nevada và California đã phải thỏa thuận hạn chế sử dụng nước từ hồ chứa Lake Mead. Nhưng miền Tây Bắc Mexico cũng rất cần nước vì không có sông ngòi lớn nào khác và Hoa Kỳ cùng Mexico đã thỏa thuận thương lượng để cùng đối phó với tình trạng thiếu nước. Thỏa hiệp ký kết hôm Thứ Ba có giá trị thử nghiệm trong 5 năm và chắc chắn sẽ có những điều chỉnh thay đổi trong tương lai.


Nước là nhu cầu căn bản cho đời sống của mọi loại sinh vật, và nếu ở một thiên thể nào đó ngoài Trái Ðất mà sự sống có thể tồn tại thì điều kiện thiết yếu là phải có nước. Nhưng nước sẽ không mãi mãi là một nguồn cung cấp vô tận cho nhân loại nếu không có phương cách bảo vệ và sử dụng thích đáng.


Nước bao phủ phần lớn bề mặt Trái Ðất, chiếm 71% diện tích, nhưng 95.6% là nước mặn, 1.7% là nước ngầm, 1.7% khác là nước đóng băng ở hai cực và các băng hà. Chỉ có 2.5% nước ngọt trong đó 98.8% ở dạng băng hay nước ngầm, nước ở sông hồ chỉ chiếm 0.3%. Cũng phải kể tới khoảng 0.001% nước trong không khí dưới dạng hơi và góp phần quan trọng cho việc phân phối bồi hoàn lại lượng nước lỏng cho đời sống dưới hình thức mưa hay tuyết rơi. Nước ngọt ở thể lỏng là cái mà loài người cần tới như vậy không phải nhiều, chưa kể 0.003% nước không sử dụng được do nhiễm độc tố tự nhiên hay ô nhiễm vì hóa chất hay chất thải công nghiệp.


Nông nghiệp là ngành hoạt động cần tới nước nhiều nhất. Nước dùng cho nông nghiệp chiếm khoảng 70%, tại những nước đang phát triển tới 90% và ở Hoa Kỳ là khoảng 30% không kể nước sử dụng cho cây cỏ công viên và tư gia. Ðể có lương thực dùng trong một ngày cho mỗi người, trung bình cần khoảng 3,000 lít nước, một con số rất lớn so với nước uống mỗi ngày trên dưới 3 lít. Như vậy để sản xuất đủ lương thực cho 7 tỷ người trên thế giới, nước nông nghiệp chứa đầy một con kênh sâu 10 mét, rộng 100 mét và dài 7 triệu km.


Chỉ mới 50 năm trước, không mấy ai quan tâm đến việc nhân loại sẽ thiếu nước và lúc đó tổng lượng nước cần thiết cho toàn thế giới mới chỉ bằng 1/3 hiện nay. Nhu cầu sẽ ngày một gia nước tăng vì dân số tăng lên và thêm nhiều hoạt động khác cần đến nước.


Theo một nghiên cứu năm 2007 của viện điều hành sử dụng nước quốc tế thì 1/5 nhân loại, nghĩa là 1.2 tỷ sống ở những vùng không đủ nước dùng cho sinh hoạt, 1.6 tỷ người khác không được đảm bảo đầy đủ về cung cấp nước. Ðể tránh khỏi khủng hoảng trầm trọng về nước, nông nghiệp cũng như công kỹ nghệ cần áp dụng những biện pháp dùng nước một cách có hiệu quả hơn.


Trong sinh hoạt hàng ngày, vấn đề tiết kiệm nước trở thành thiết thực ở tất cả các quốc gia và còn là nghĩa vụ của mọi người đối với thế hệ tương lai.


California là tiểu bang có nền nông nghiệp quan trọng và do đó tiêu thụ rất nhiều nước. Riêng miền Nam California không có sông ngòi đáng kể, hầu hết là vùng khí hậu sa mạc, ít mưa, lượng nước ngầm trong lòng đất không đủ nhiều để có thể khai thác đủ cho nhu cầu nông nghiệp và sinh hoạt của dân chúng. California phải mua nước từ các nơi khác dẫn về bằng kênh hay đường ống vì nguồn nước trong tiểu bang không đủ dùng


California Aqueduct là một hệ thống kênh, đường hầm và ống dẫn, thu nước từ rặng núi Sierra Nevada và các thung lũng vùng Bắc, Trung tiểu bang, dẫn nước về khu nông nghiệp thung lũng trung ương và miền Nam. California Aqueduct có chiều dài tổng cộng 701.5 dặm (1,129 km) khởi đầu từ đồng bằng San Joaquin-sông Sacramento với một hệ thống các nhà máy bơm nước, phối hợp cùng các đoạn kênh chảy tự nhiên nhờ độ dốc. Hai nhà máy thủy điện cung cấp năng lượng hoạt động cho các máy bơm là Castaic trên đèo Tejon Pass và Gianelli bên cạnh đập San Louis Resevoir trên đường 152 từ 5 đến Gilroy. Hệ thống này phân ra ba nhánh chính đưa nước về Los Angeles County, San Bernardino County và Santa Barbara County.


Khởi công xây dựng từ 1963 và bắt đầu hoạt động từ 1997, hệ thống dẫn thủy California Aqueduct có lưu lượng 370 m3 (13,000 feet khối) một giây. Vào những năm nhiều mưa và tuyết rơi đủ trên núi Sierra Nevada, có đủ nước cung cấp cho California Aqueduct, nhưng những năm ít mưa, mực nước ở các hồ chứa như San Luis Reservoir xuống rất thấp và không thể có lượng nước bình thường. Vì vậy miền Nam California vẫn luôn luôn cần tới nước của sông Colorado.


Theo công pháp quốc tế, nước là tài nguyên chung của các dân tộc và quốc gia ở thượng lưu một con sông không có toàn quyền dùng hết nước sông ấy hoặc gây tác hại đến dòng nước và môi trường của quốc gia ở hạ lưu. Trong thỏa hiệp mà Hoa Kỳ vừa ký kết về quyền sử dụng nước sông Colorado, Mexico được quyền sở hữu một số nước trong hồ Lake Mead và California, Arizona, Nevada phải trả tiền mua nếu muốn dùng nước ấy. Mexico được quyền sở hữu 1.5 triệu acre-feet nước sông Colorado, một số lượng nước đủ dùng cho 3 triệu hộ gia đình ở Tijuana và các thành phố Tây Bắc Mexico. Nếu mực nước hồ Lake Mead xuống thấp dưới 1,075 feet, Mexico phải giảm bớt số nước dành cho mình và nếu mực nước lên cao hơn 1,145 feet thì có thể lấy thêm.


Thỏa thuận này chỉ có giá trị thử nghiệm trong 5 năm, sau đó tình hình có thể thay đổi và phải có những chấn chỉnh khác. Như đã nói trên, nước là một nhu cầu mỗi ngày mỗi khó đáp ứng được đầy đủ cho con người cho nên dù với bất cừ điều kiện nào, sự hiểu biết của quần chúng đối với vấn đề tiêu thụ nước là điều thiết yếu cho phát triển bền vững và sự tồn tại của đời sống. (HC)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Độc tài gặp độc đoán

Bốn tuần lễ trước hội nghị thượng đỉnh với Mỹ ngày 12 Tháng Sáu tại Singapore, Bắc Hàn đột ngột thay đổi thái độ, hăm dọa sẽ hủy bỏ hội nghị vì họ không chấp nhận lập trường thương thuyết định sẵn của Mỹ như hiện nay.

Jerusalem, trở lực để đi đến hòa bình ở Trung Đông

Lực lượng an ninh Israel nổ súng vào cuộc biểu tình của 35,000 người Palestine ở biên giới Gaza, phản đối việc Mỹ chuyển tòa đại sứ từ Tel Aviv về Jerusalem, làm hơn 50 người chết và 1,700 người bị thương.

Ông Trump: Tai họa tự tạo

Thứ Tư tuần trước, “ứng viên” Gina Haspel của Tổng Thống Trump ra trước Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện điều trần để xem có được chấp nhận vào chức Giám Đốc CIA.

Việt Nam có thêm tỷ phú mới: ‘Vua Thép’ Trần Đình Long

Tạp chí Forbes Asia số Tháng Năm, 2018, có bài viết về một doanh nhân mới được xếp vào hàng bốn tỷ phú giàu nhất ở Việt Nam hiện nay, ông Trần Đình Long, 57 tuổi, chủ tịch tập đoàn Hòa Phát.

Giải Nobel Hòa Bình cho ai?

Ngày 12 Tháng Sáu tới đây, thế giới trông chờ buổi gặp gỡ lịch sử giữa Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong Un.

Giá xăng California: $4 một gallon và sẽ còn tăng?

Hiện nay, giá xăng hạng thường (87) đã lên đến hơn $3.50 mỗi gallon tại hầu hết các thành phố lớn ở California. Đó là báo hiệu giá xăng sẽ còn lên cao hơn nữa trong mùa Hè sắp tới với dầu thô ở mức trên $75 một thùng.

Bạch Ốc bất ổn

Giới truyền thông nhận xét đúng tuy khôi hài: trong khi số người Mỹ thất nghiệp đi xuống dưới 5%, số người ở Bạch Ốc và trong nội các Trump “thất nghiệp” gia tăng hơn 50% trong 15 tháng.

Kim Jong-un ‘vượt biên’ và chuyện Nam-Bắc Hàn

Dư luận quốc tế tin rằng nếu mọi chuyện diễn tiến tốt đẹp ở bán đảo Triều Tiên, Tổng Thống Moon Jae-in sẽ là người có triển vọng đoạt giải Nobel Hòa Bình năm nay.

30 Tháng Tư, đọc ‘Người Mỹ Cô Đơn’

Tháng Tư, cầm đọc truyện “Người Mỹ Cô Đơn” của nhà văn nhà báo Thanh Thương Hoàng, tôi lại nhớ về khoảng thời gian đã mất, thời gian.

Phụ nữ duy nhất trong thượng đỉnh liên Triều là ai?

Theo CNN, cô Kim Yo Jong là người ngồi bên trái anh trai mình, và có thể là người quan trọng thứ nhì của Bắc Hàn, chỉ sau ông Kim Jong Un.