Hà Tường Cát/Người Việt
(tổng hợp)
Hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Năm, các trường công lập trên toàn quốc nhận được huấn thị của Bộ Giáo Dục và Bộ Tư Pháp về việc phải để cho các học sinh đồng tính và chuyển giới tính, gọi tắt là LGBT, sử dụng phòng vệ sinh phù hợp với giới tính hiện tại của họ, cho dù lý lịch giáo dục hay hồ sơ ghi giới tính khác.
(Hình minh họa: Wikipedia.org)
Trong lời tuyên bố gởi kèm theo huấn thị, bà Loretta Lynch, bộ trưởng Bộ Tư Pháp, viết: “Không có sự kỳ thị dưới bất cứ hình thức nào trong nhũng trường học của chúng ta, kể cả kỳ thị đối với những học sinh chuyển giới.”
Đưa ra huấn thị này, chính quyền Obama một lần nữa can dự vào cuộc tranh luận gây chia rẽ xã hội mang nội dung nhân quyền.
Hôm đầu tuần trước, Bộ Tư Pháp kiện luật lệ sử dụng phòng vệ sinh của tiểu bang North Carolina là vi phạm quyền của người LGBT. Bà Lynch coi luật này như hành động kỳ thị sắc tộc và các nỗ lực để chối bỏ quyền kết hôn của người đồng tính.
Bản huấn thị gởi đến các học khu cũng chỉ dẫn bằng cách nào nhà trường biết học sinh chuyển giới. Thông thường điều này do phụ huynh, người giám hộ hay chính học sinh báo cho biết và nhà trường cần phải bất đầu đối xử thích ứng với đương sự.
Có một số trường hợp, nếu nhà trường cần xác minh thêm thì ngoài việc tiếp xúc với học sinh hay phụ huynh, nhà trường sẽ không đòi hỏi y chứng gì khác mà chỉ căn cứ trên sự trình bày và tin cậy nơi ý nguyện của đương sự.
Các trường có trách nhiệm bảo vệ sự riêng tư của học sinh chuyển giới, bao gồm sự thay đổi cách xưng hô thích hợp.
Không có đòi hỏi pháp lý gì mới, và huấn thị chỉ nhằm mục đích làm sáng tỏ những việc mà các học khu nhận tài trợ liên bang cần hiểu để thi hành. Trọng tâm chính là phương cách đối xử với học sinh chuyển giới cần phải áp dụng ngay khi được biết là lý lịch của đương sự đó “khác với những gì đã trình bày hay được ghi nhận trước kia.”
Một tài liệu dài 25 trang giải đáp sự áp dụng những thủ tục tốt nhất, bao gồm việc nhà trường làm thế nào cho học sinh chuyển giới được thoải mái trong lớp học cũng như bảo vệ quyền riêng tư của tất cả mọi học sinh nơi phòng vệ sinh, phòng tắm hay phòng thay quần áo.
Human Rights Campaign, một tổ chức bênh vực quyền của người LGBT, hoan nghênh quyết định mà họ coi là “cách tân” này. Chủ Tịch Chad Griffin của tổ chức này tuyên bố: “Đây là một sư kiện ý nghĩa không chỉ với những người trẻ chuyển giới mà cho tất cả mọi người trẻ, một thông điệp cho thấy rằng các học sinh đáng được đối xử bình đẳng và được phụ huynh cùng nhà trường hỗ trợ.”
Hôm Thứ Sáu, Dân Biểu Alan Grayson (Dân Chủ-Florida) phát biểu tại Hạ Viện, gọi những người Cộng Hòa như Thống Đốc Pat McCrory của North Carolina là “những kẻ dốt nát về giới tính bẩm sinh” (cisgender bigots). Văn phòng thông tin Hạ Viện cho biết đây là lần đầu tiên, danh từ “cisgender” được dùng ở Hạ Viện. Theo từ điển Merriam-Webster thì “cisgender” là ngược với “transgender.”
Ngày 23 Tháng Ba năm nay, Thống Đốc Pat McCrory ký ban hành dự luật HB 2 (House Bill 2) được Quốc Hội Tiểu Bang North Carolina thông qua. Đạo luật này, quen gọi là “luật phòng tắm” (bathroom law), cấm cá cá nhân sử dụng phòng vệ sinh công cộng không phù hợp với giới tính ghi trên giấy khai sinh của họ. Như vậy người đã chuyển giới vẫn phải vào phòng vệ sinh theo giới tính nguyên thủy của mình. Ẩn ý của quy định này là sự gây khó dễ, làm phiền phức cho những người LGBT.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ báo cho North Carolina biết luật này vi phạm đạo luật dân quyền năm 1964 của liên bang theo đó cấm kỳ thị căn cứ trên chủng tộc, màu da, tôn giáo và giới tính. HB 2 hạn chế che chở pháp lý cho cộng đồng LGBT. Bộ yêu cầu North Carolina không thi hành luật này nếu không sẽ bị kiện, tiểu bang không chấp thuận, nộp đơn kiện Bộ Tư Pháp hôm Thứ Hai là “liên bang vươn tay quá trớn.” Sau khi North Carolina gởi đơn kiện, Bộ Tư Pháp đệ đơn kiện lại North Carolina, trong cùng ngày.
Hai nhà lập pháp hàng đầu của tiểu bang, Chủ Tịch Thượng Viện Phil Berger và Chủ Tịch Hạ Viện Tim Moore, cũng đệ đơn khiếu nại Bộ Tư Pháp. Vụ đối đầu pháp lý này sẽ còn kéo dài nhưng theo nhận định của các quan sát viên, North Carolina khó có triển vọng thắng trong vụ đạo luật phòng vệ sinh, tuy nhiên sự kiện này chứng tỏ LGBT vẫn là một vấn đề còn nhiều mâu thuẫn trong xã hội Hoa Kỳ.
Cũng trong ngày Thứ Hai đó, Hạ Viện California thông qua đạo luật buộc các cơ quan chính quyền tiểu bang và tư nhân làm phòng vệ sinh không phân biệt giới tính, gọi là “unisex,” với mục đích giúp người chuyển giới.
Ngoài ra, cơ quan lập pháp này còn thông qua dự luật cấm sử dụng công quỹ của tiểu bang cho các chuyến công tác sang các tiểu bang có luật chống người LGBT, như North Carolina.
Nếu dự luật này được Thượng Viện thông qua và được thống đốc ký, điều đó có nghĩa là, người LGBT có thể vào bất cứ phòng vệ sinh nào tại California.
