Chính sách ngoại giao của Trump sẽ ra sao?

Nguyễn Văn Khanh

Ông Rex Tillerson, người được ông Trump đề cử làm ngoại trưởng. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Bảy ngày trước khi nhậm chức

Chính sách ngoại giao Hoa Kỳ đã thật sự định hình hay chưa?

Nếu nghe những phát biểu được Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump đưa ra trong suốt thời gian vận động tranh cử cũng như qua Twitter sau ngày chiến thắng, câu trả lời là chưa. Nếu dựa vào những câu trả lời của người được ông Trump chọn giữ chức ngoại trưởng, câu trả lời cũng là… chưa nốt. Chẳng những thế, những lời tuyên bố được đưa ra với công chúng cho thấy vị tổng thống tương lai của Hoa Kỳ và vị ngoại trưởng được ông đề cử có quan điểm khác biệt với nhau trong nhiều lãnh vực, từ đường hướng xây dựng quan hệ ngoại giao, kinh tế, chính trị cho tới nhân quyền.

Những điểm vừa nêu được thể hiện thật rõ ở buổi điều trần trước Ủy Ban Đối Ngoại Thượng Viên hôm Thứ Tư vừa rồi, khi ông Rex Tillerson bị các vị thượng nghị sĩ Cộng Hòa lẫn Dân Chủ liên tục chất vấn suốt chín tiếng đồng hồ. Các câu trả lời ông Tillerson đưa ra xác nhận suy nghĩ của ông và của ông Trump khác biệt nhau khá rõ, chẳng hạn như ông Trump không tin khí hậu toàn cầu đang thay đổi, ông Tillerson lại bảo mọi người phải tiếp tay để bảo vệ mặt đất và môi trường; ông Trump cam kết sẽ có biện pháp cứng rắn với người Hồi Giáo, kể cả những người đang sinh sống ở Mỹ, ông Tillerson lại phản đối ý kiến cấm cửa không cho người Hồi Giáo vào Mỹ định cư.

Ngoài ra, ông Tillerson cho biết ông không phản đối Hiệp Đinh Đối Tác Kinh Tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP), không muốn Nhật lẫn Nam Hàn có võ khí nguyên tử, trong khi vị tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ lại cam kết với cử tri “sẽ xé bỏ TPP ngay ngày đầu tiên tôi làm việc ở Tòa Bạch Ốc,” cũng như muốn hai đồng minh tại Đông Bắc Á có võ khí nguyên tử để tự bảo vệ an ninh quốc phòng, “không phải trông đợi vào sự giúp đỡ của Hoa Kỳ.”

Ngay cả chuyện xây dựng quan hệ với Nga, quan điểm của ông Trump và vị ngoại trưởng tương lai cũng khác nhau. Ông Trump ngợi khen Tổng Thống Nga Vladimir Putin là “người thông minh, khôn khéo,” nhiều lần tỏ ý cho thấy sẵn sàng bắt tay với Nga thay cho “chiến lược đối đầu mà tổng thống đương nhiệm Barack Obama đang thực hiện,” trong khi, theo lời ông Tillerson, “Nga ngày nay là một mối hiểm nguy, nhưng đó là điều đoán trước được vì họ đang nỗ lực gia tăng quyền lợi. Họ (Nga) đã xâm lăng Ukraine, chiếm Crimea, ủng hộ lực lượng quân sự Syria, bất chấp việc lực lượng này đang vi phạm nghiêm trọng quy luật chiến tranh. Đồng minh NATO của chúng ta hoàn toàn đúng khi đề phòng sự trỗi dậy của nước Nga.”

Vị ngoại trưởng tương lai của nước Mỹ cũng nói rõ kể cả khi bắt tay với Nga vì quyền lợi chung, chẳng hạn như tiêu diệt khủng bố, chính phủ Hoa Kỳ “vẫn phai có thái độ cứng rắn để bảo vệ quyền lợi của nước Mỹ và của đồng minh, phải cho Nga thấy Hoa Kỳ luôn luôn giữ đúng những lời đã hứa với các nước đồng minh, và Nga phải chịu trách nhiệm về các hành động của họ.”

Trong cuộc điều trần, ông Tillerson cho hay ủng hộ những điều lệ cấm vận mà Hoa Kỳ đang áp dụng với Nga, và sau khi nhậm chức “sẽ nghiên cứu thêm những biện pháp cấm vận, chế tài khác.” Ông cũng báo trước sẽ đề nghị viện trợ võ khí cho Ukraine để quân đội nước này có thể chống cự lại sự xâm lăng của Nga, nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ chiến lược đồng minh NATO, trong khi Tổng Thống Đắc Cử Trump dọa sẽ rút quân về nước nếu những quốc gia đồng minh “không đóng góp” cho công cuộc chung.

Giám đốc tình báo quốc gia bác bỏ việc tiết lộ hồ sơ mật về Trump

Ngay chuyện ông Trump thường sử dụng trang mạng xã hội Twitter để đưa ra những lời phát biểu thường bị chỉ trích là thiếu cân nhắc hoặc gây chấn động cũng được các vị thượng nghị sĩ Cộng Hòa nói tới, xem đó là một trở ngại cho ông Tillerson khi làm việc trong cương vị ngoại trưởng cường quốc mạnh và quan trọng nhất thế giới. Trả lời câu hỏi của Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Todd Young về khó khăn này, ông Tillerson nói rằng nếu điều đó xảy ra, cách giải quyết của ông là nói chuyện trực tiếp với ông Trump. “Tôi có số điện thoại di động của ông, ông hứa là khi nào tôi gọi, ông sẽ trả lời,” nhắc lại điều ông nói ngay từ phần đầu của buổi điều trần “tôi không ngần ngại nói những gì tôi nghĩ với tổng thống.”

Điều đó ít nhiều, giúp hầu hết các vị dân cử Cộng Hòa lẫn Dân Chủ thành viên Ủy Ban Đối Ngoại Thượng Viên an tâm. Nhưng với bà Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Jeanne Shaheen, thắc mắc lớn nhất vẫn là chính sách ngoại giao thời Tổng Thống Trump được hoạch định như thế nào, được thi hành ra sao. Lên tiếng ở phần cuối của buổi điều trần, bà Shaheen nói “điều tôi mừng là nghe ông nói tới những giá trị và những điều căn bản nước Mỹ phải bảo vệ, nhưng điều tôi lo lắng là rất nhiều điều ông trình bày hoàn toàn trái ngược với những gì ông Trump tuyên bố.” “Vì thế,” vị dân cử đại diện cho tiểu bang New Hampshire nêu câu hỏi “không biết những giá trị nào, những điều căn bản nào sẽ được tân chính phủ Trump bảo vệ?”

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

TT Trump và vùng Châu Á-Thái Bình Dương: Ngoảnh mặt thờ ơ?

Nhìn theo hai hướng trên ông Beeson đã khẳng định đúng: Chính những thành phần này đưa ông Trump vào tòa Bạch Ốc - và cũng không mấy ngạc nhiên khi đám “base” kỳ thị tìm thấy một “đồng minh” hay “người bạn” ở đây.

Mọi rắc rối Bắc Hàn đều bắt nguồn từ Trung Quốc

Thế giới nói chung và nước Mỹ nói riêng đứng trước một tình trạng nan giải do Bắc Hàn đang gây ra. Trong tất cả mọi chuyện, không chỉ chính trị ngoại giao, mà về điều kiện để Bắc Hàn phát triển kỹ thuật vũ khí, đều có vai trò can dự của Trung Quốc.

Dân Trung Quốc giảm thọ vì ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm môi trường là một vấn đề nan giải của Trung Quốc từ ba thập niên gần đây do không kiểm soát được những hậu quả tiêu cực trong sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế.

‘Trời hành cơn lụt mỗi năm’

“Tháng Tám, tháng nóng nhất trong năm, nóng cả về thời tiết lẫn không khí chính trị...” Viết xong bài gửi đi cho báo Người Việt, bên ngoài trời bắt đầu mưa báo hiệu cơn bão đang đến Corpus Christy.

Liệu Dự Luật RAISE có giúp ích cho Hoa Kỳ?

Một bản thông cáo do Tòa Bạch Ốc đưa ra hôm 2 Tháng Tám cho biết Tổng Thống Donald Trump tán thành dự luật cải tổ chính sách di dân do hai thượng nghị sĩ Cộng Hòa, Tom Cotton (Arkansas) và David Perdue (Georgia) bảo trợ.

Trung Quốc vẫn tìm cách nuôi dưỡng Bắc Hàn

Trung Quốc là đối tác mậu dịch chính của Bắc Hàn, một chế độ độc tài bưng bít, chỉ có rất ít quan hệ với các nước khác trên thế giới.

Houston và bài học cơn bão Harvey

Từ khi Houston được thành lập hồi giữa thế kỷ 19 cho đến nay, trận lụt do bão Harvey gây ra là lớn nhất trong số gần 40 trận lụt từng xảy ra tại thành phố lớn hàng thứ tư ở Mỹ này.

Liên hệ Việt-Mỹ thời chính quyền Trump rạn nứt: Việt Nam làm gì?

Đám mây đen đeo đẳng ứng cử viên rồi chính quyền Trump ngày một lan rộng. Công tố viên đặc nhiệm Robert Mueller ráo riết điều tra những “thông đồng” rõ rệt giữa mặt trận tranh cử Trump với chính quyền Putin.

Houston: ‘Sau tôi là đại hồng thủy’

Bão Harvey và lũ lụt kinh hoàng chưa từng thấy trong lịch sử, xứng đáng được gọi là đại hồng thủy, vừa xảy ra ở miền Nam Texas, ảnh hưởng đến nửa triệu dân Mỹ, với những tổn hại vật chất ngang với thiên tai Katrina năm 2005 ở Louisiana.

Tháng Tám, những biến động âm ỉ

Tháng Tám, tháng nóng nhất trong năm, nóng về thời tiết lẫn không khí chính trị. Tháng của những cách mạng trong lịch sử, cách mạng Tháng Tám, 1945 của Cộng Sản Việt Nam bắt chức cách mạng Bolshevik Tháng Mười, 1917 (bắt đầu từ Tháng Tám)