CANADA – Tổng Thống Mỹ Barack Obama đang gây sức ép đến Canada và các nước thành viên khác trong Hiệp Ðịnh Ðối Tác Xuyên Thái Bình Dương phê duyệt thỏa thuận thương mại càng nhanh càng tốt.
Hôm Thứ Tư, cùng 12 nhà lãnh đạo của các quốc gia TPP, phái đoàn Canada gồm ông Justine Trudeau, bà Freeland, bộ trưởng Thương Mại và Bộ Trưởng Ngoại Giao Stephane Dion đang ở Manila để tham dự hội nghị thượng đỉnh Hợp Tác Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương, một tập hợp của 21 nền kinh tế Thái Bình Dương, trong đó có Nga và Trung Quốc. Ðây là lần gặp nhau đầu tiên kể từ khi họ cùng công bố thỏa thuận vào Tháng Mười. Cuộc họp kín này cũng là cơ hội đầu tiên cho Tân Thủ Tướng Canada Justin Trudeau gặp gỡ các lãnh đạo TPP để thảo luận về một thỏa thuận do đảng Bảo thủ tiền nhiệm thương lượng.
Ông Obama (phải) và Trudeau bắt tay sau cuộc gặp song phương tại diễn đàn TPP ở Manila, Philippines, 19 Tháng Mười Một. (Hình: AP Photo/Susan Walsh)
Tại đây, Tổng Thống Obama chính thức tuyên bố: “Hôm nay, chúng ta sẽ thảo luận trước để bảo đảm rằng TPP sẽ được ban hành trong mỗi quốc gia của chúng ta thật nhanh chóng. “
Chính phủ của Trudeau đang chính thức giữ một lập trường trung lập về thỏa thuận TPP tại Manila, tuyên bố rằng mình cần thời gian cho các cuộc tham vấn mà họ đã hứa trong cuộc bầu cử gần đây, tuy nhiên cũng gợi ý sẽ ký chấp thuận thỏa thuận này.
Tuyên bố tại khách sạn Sofitel ở Manila, Chrystia Freeland, bộ trưởng Thương Mại cho biết chính phủ của bà đã cam kết sẽ có một cuộc tranh luận công khai trong Quốc Hội.
Văn bản đầy đủ của TPP gồm hơn 6,000 trang đã không được tiết lộ cho đến hôm 5 Tháng Mười Một, một ngày sau khi nội các mới tuyên thệ nhậm chức, đặt chính phủ Tự Do phải đối diện với những lời chỉ trích từ ngành ô tô của Canada rằng Hoa Kỳ có được một mặc cả tốt hơn so với Canada về bảo vệ công ăn việc làm tại địa phương.
Hiện nay, trong tất cả những nội dung cần cân nhắc, chính phủ Tự Do của Trudeau cũng phải nghiên cứu việc bồi thường cho các ngành công nghiệp của Canada bị ảnh hưởng.
Nội các Bảo Thủ đã phê duyệt một gói bồi thường $4.3 tỷ cho giới nông dân sản xuất sữa, gia cầm và trứng. Ðảng Bảo thủ cũng hứa trợ cấp $ 1 tỷ cho ngành ô tô của Canada nhưng đó chỉ là lời hứa trong bầu cử chứ không phải một thông báo của chính phủ.
Tại Canada, một trong những chỉ trích mạnh mẽ là từ khu vực xe ô tô, chống lại các quy định rằng cho phép nhập khẩu xe hơi của Nhật Bản vào Canada sớm hơn quá nhiều so với phía Hoa Kỳ. Thỏa thuận này sẽ cho phép xe Nhật Bản được nhập vào Canada miễn thuế trong thời hạn năm năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực. Ngược lại, Hoa Kỳ đàm phán được một mốc thời gian 25 năm để loại bỏ dần các biểu thuế quan tương tự.
Hôm Thứ Tư, Thủ Tướng Trudeau gặp Thủ Tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho một cuộc họp song phương bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC. Hai người đã thảo luận về thương mại nhưng không có thông tin chi tiết nào được công bố. Sau đó, hôm Thứ Năm, Trudeau sẽ có cuộc họp song phương đầu tiên của mình với tổng thống Mỹ.
Thủ Tướng Canada Justin Trudeau, người lên nắm quyền trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng trước, đã nói rằng ông ủng hộ một nền thương mại tự do hơn. Tuy nhiên, Trudeau nói rằng ông muốn có một cuộc tranh luận đầy đủ về các thỏa thuận của TPP trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Ngay sau khi Tổng Thống Barack Obama tuyên bố thúc đẩy hiệp định TPP tại Manila, đại sứ Mỹ tại Canada Bruce Heyman đã nói với một số đối tượng kinh doanh tại hội nghị SelectUSA-Canada ở Toronto rằng TPP sẽ cho phép các nhà sản xuất Mỹ và Canada củng cố chuỗi cung ứng trong khu vực của mình. Nhà ngoại giao hàng đầu của Washington ở Ottawa cho biết: “Với TPP, hàng hóa mà các công ty của chúng ta cùng sản xuất – nhờ nguồn cung của Nafta – sẽ có thêm chín quốc gia, với hơn 300 triệu người tiêu dùng mới.”
Sau khi tuyên đọc bài diễn văn chính, trả lời phỏng vấn của các ký giả về Canada và TPP ông nói: “Hiện đang có một cuộc thảo luận công khai trong công chúng Canada, như chúng ta sẽ phải có ở Hoa Kỳ nhưng tôi không thể tưởng tượng đến việc cuối cùng Canada lại không phải là một phần của TPP.” (L.Q.T.)
