Cái tâm trong xác phàm
Cao Mỵ Nhân/Người Việt Utah
Phải đến một tuổi nào, tự tâm ta cảm thấy an lạc, còn cái thân thì… kệ nó, vì cái thân là biểu hiện của xác phàm thôi, đếm xỉa gì. Bởi nhiều lý do tâm học, lẽ là phải tâm lý học, hay phân tâm học như xưa nay, đông tây thường đề cập, tôi gọi tâm học cho gọn ở chốn bụi hồng này, thì quả cái thân chỉ là thứ yếu, chẳng ai trách cứ ai về cái thân lầm lạc, nhưng cái tâm lầm lỗi, quan trọng vô cùng.
Các đấng chân tu, các bậc cao minh đều nhất quán tư tưởng: cho dẫu cái tâm có lầm lỗi, vẫn sửa lại được. Bằng chứng là các phòng mạch về chuyên khoa tim, tức trái tim trong cơ thể học, cũng là cái tâm trong siêu linh học, thần học, đều đã mỗi ngày mỗi khám phá thêm phần thức tạp nhất của con người ở đời này, và chắc mãi mãi những đời sau…
Trái tim đập hoài không mệt mỏi nên cần chăm sóc. Trái tim! Chỉ là một khối thịt tròn, với những đường dây máu chảy ruột mềm, một khi đọng cứng lại thì ôi thối – và cái tâm! Khi đã cô đọng những suy tư, khiến lòng người nứt rạn thì cũng ôi thôi, tuyệt vọng!
Lại phải đến một tuổi nào ngó chung quanh chỉ thấy toàn là sương, là khói mịt mờ, để không còn biết ai ở gần hay ở xa. Tới một lúc tuổi nào đó lại chẳng thấy gì, gần cũng như xa, trống vắng mênh mông đến vô bờ đại ngã.
Và khi đó, chính là lúc cái tâm đang vô cảm toàn vẹn, chẳng còn ân oán, thiệt hơn, đua chen mệt mỏi. Cũng là lúc trái tim ngừng hẳn, lỗi lầm tan theo& hỉ xả.
Tiến trình của trái tim từ sôi nổi, nhiệt tình, đôi khi vị kỷ, lầm lạc, cực đoan, mù quáng… tới lặng lẽ, thanh thản, thảnh thơi, vô cảm… vẫn là theo tôi, người kể lể, thì đó là nhận xét chủ quan thôi. Chớ trái tim bỗng chợt hư huyễn, trở thành cái tâm, lởn vởn, trong bản chất, nhưng lại hiện hình rõ nét qua những hình ảnh sinh hoạt của mỗi chúng ta.
Hồi mới từ quê hương nghèo nàn, lạc hậu qua Mỹ, cùng bạn đi xem triển lãm phong lan của họa sĩ lão thành, danh tiếng Ngô Bảo, riêng hoa thì ở nơi đâu và thời gian nào cũng đẹp… Bất giác tôi thốt:
-Ở Sài Gòn trước khi tôi rời xa, cũng có một hội hoa lan. Tôi quen một bà bác sĩ có vườn lan ở Thủ Ðức. Cả vườn lan bị vàng hết lá, úa và có những lấm chấm đen.
Họa sĩ Ngô Bảo, nhà sưu tầm, trồng tỉa phong lan, có phần nào cung cấp hoa phong lan cho các tiệm hoa, tủm tỉm cười, rồi nói:
-Cô cho tôi địa chỉ của vườn lan ấy, tôi sẽ gởi tặng mấy bao phân bón đặc biệt…
Trên cương vị người sưu tầm và nuôi dưỡng phong lan, thì dù ở Phi Châu hay các hoang đảo mù khơi, nếu biết có hiện tượng phong lan hiện diện nơi các phần đất ấy, người suy tụng phong lan cũng muốn hoa được khởi sắc. Vì như thi sĩ Quách Tấn, chiếc nơ vàng gạch nối thơ cựu, tân, tác giả Mùa Cổ Ðiển còn thốt ra điều:
Hoa là Thơ của Ðất
Thơ là Hoa của Trời
Thì hoa đã đóng một vai trò thiết yếu trong cuộc sống con người, nên phong lan chẳng phải một biệt lệ, nếu không muốn nói loài hoa Lan Gió đó, hay loài hoa lan phong cách đó, làm phong phú tâm hồn chúng ta.
Cũng có nghĩa là những người ưa thích, yêu chuộng, mê đắm phong lan… đều trước nhất có cái tâm thật thoải mái, bao dung.
Bởi vì phong lan đòi hỏi cái tâm phải có một miền đất sống, một khoảng trời vô tận, hay là phải có những tâm hồn bát ngát. nó không mịt mù như đông thảo, rực rỡ như uất kim hương. nó, phong lan vừa là hoa của đất, mà vẫn được hiểu như hoa trên trời, thay hẳn địa vị thơ là hoa của trời ở một lúc nào.
Thế thì, dù không nói ra, chúng ta rất vô tình, mà cũng rất thâm ý, là tự hiểu được phong lan đã biểu lộ phần nào tâm tư của một loài hoa trí thức.
Xưa vị lãnh tụ Duy Dân, cụ Lý Ðông A đã cảm nhận được một loài hoa, trên cả loại hoa tư tưởng là huyết hoa. Tính vị tha của chủ nghĩa gần gũi dân tộc ta thời cận đại, chính là lòng yêu nước nồng nàn của toàn thể nhân dân nhất là giới thanh niên, trung niên đầy tâm huyết. Nhiệt huyết nở thành hoa, những trái tim son sắt, những cái tâm an lành, ý tình đồng bào, để bảo tồn tổ quốc muôn xưa.
Huyết hoa có vẻ khác với phong lan hoa ở phần… tâm học, ấy là phong lan hiện hữu hiển nhiên rồi, còn huyết hoa trừu tượng, thì nhất định phải là nhiệt huyết hoa, tâm huyết hoa triết thuyết cụ Lý từ siêu hinh bước ra thực tế đấy. Nên có thể gọi thêm là: hoa trí thức.
Hoa trí thức không nhất thiết phải nở trong vườn khoa bảng, nhưng cần được nuôi dưỡng ở những nơi gọi là non sông, đất nước, những khung trời linh hiển khí thiêng sông núi.
Ôi, trái tim hữu hạn, nhưng cái tâm miên viễn, mênh mang.
Trong một cuốn phim Tàu, có người quân tử hành nghề bán áo quan, tự chở chiếc áo quan do khách đặt hàng tới nhà đám là một đối thủ của một đối thủ bị tử thương sau trận đấu giữa đôi bên, rồi người quân tử bán hòm nêu trên, xin phép thắp nén nhang viếng tạ, chàng ta (vì còn trẻ) nói rằng: Biết người bạc số là một bậc tài hoa, chưa hạnh ngộ đã chia ly, nên cái tâm như không yên ổn. tài hoa là của trời đất, cái tâm là của mỗi người, muốn tài hoa thịnh sắc, cái tâm phải hân hoan, nhân từ.
