SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hơn nửa tháng trước phiên tòa xử vụ bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch tập đoàn Tiến Bộ Quốc Tế (AIC), vi phạm quy định đấu thầu tại Sài Gòn, hai bị can trong vụ này được xác nhận về Việt Nam sau khi bị truy nã.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 13 tháng Mười Một, ngoài bà Nhàn, năm bị can bị truy nã còn lại là các thuộc cấp và giới chức.
Vụ khám xét trụ sở tập đoàn AIC. (Hình: Tuổi Trẻ)
Trong số đó, bị can Lê Phương Nga, cựu chánh văn phòng Sở Giáo Dục và Đào Tạo ở Sài Gòn, được ghi nhận đã về Việt Nam, ra trình diện.
Bà Nga được cho tại ngoại, bị cấm đi khỏi nơi cư trú.
Bản tin không cho biết bà Nga trốn truy nã ở nước nào trước khi về Việt Nam.
Cũng bị truy nã trong vụ án nêu trên, bị can Trương Sĩ Hiệp, giám đốc công ty Thiết Bị Phú Bình, về Việt Nam và bị bắt tạm giam vào ngày 24 tháng Chín.
Phiên xử khiếm diện bà Nhàn cùng các bị cáo khác dự kiến mở hôm 9 tháng Mười Hai tại Tòa Án TP.HCM.
Cáo trạng vụ án cho hay, trong các năm 2012-2017, để trúng thầu tại Sài Gòn, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đã ủy quyền cho cấp dưới sử dụng pháp nhân của các công ty trong hệ sinh thái AIC làm “quân xanh,” thông đồng với nhóm công ty thẩm định giá, công ty tư vấn và thành viên các đơn vị là chủ đầu tư.
Báo cáo tài chính của tập đoàn AIC được chỉnh sửa, nâng khống các tiêu chí bắt buộc để trúng thầu.
Đây là lần thứ sáu bà Nhàn bị truy tố khiếm diện, với cáo buộc “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.”
Bà Nhàn, người được báo Bild của Đức ghi nhận là đã đến nước này vào mùa Hè năm 2023, bị các tòa án ở Việt Nam kết án khiếm diện tổng cộng 30 năm tù trong năm vụ án trước đó.
Bà Nhàn bị Bộ Công An Việt Nam phát lệnh truy nã quốc tế, cũng như kêu gọi “về đầu thú để hưởng khoan hồng” nhiều lần nhưng bất thành.
Hồi đầu tháng Hai, báo Bild, có trụ sở ở Berlin, cho hay bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đang được chính phủ Đức bảo vệ nghiêm ngặt, phòng ngừa có thể bị mật vụ Việt Nam bắt cóc đưa về nước.
Một loạt giới chức Sở Giáo Dục và Đào Tạo ở Sài Gòn sắp hầu tòa vì ăn hối lộ của bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch tập đoàn AIC. (Hình: Sài Gòn Giải Phóng)
Nhà cầm quyền Việt Nam tìm cách truy bắt bà Nhàn về nước để xử tội hối lộ hàng loạt quan chức của chế độ nhưng bất thành. Bà Nhàn bị truy nã suốt từ năm 2022 đến nay nhưng chưa bắt được.
Việc bà Nhàn bị cáo buộc tội hối lộ cho quan chức để trúng thầu mua sắm thiết bị y tế hay xây dựng từ Bắc chí Nam có vẻ chỉ là bề nổi.
Bà còn bị coi là kẻ trung gian nắm giữ nhiều bí mật về mua sắm vũ khí từ nước ngoài của Việt Nam, đặc biệt từ Israel gồm cả hỏa tiễn phòng không, máy bay không người lái, thậm chí cả vệ tinh gián điệp cũng của Israel chế tạo.
Theo báo Bild, bà Nhàn, năm nay 56 tuổi, trốn khỏi Việt Nam hồi đầu năm 2022 khi nghe tin mình có thể bị bắt.
Từ mùa Hè 2023, bà Nhàn được cho là sống tại một căn nhà bí mật ở nước Đức sau khi đã lần lượt chạy qua Nhật, tới nước Anh rồi mới sang Đức. (N.H.K) (kn)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Các báo trong nước đồng loạt đưa tin quảng bá cho loại thuốc trị ung thư của Nga được Việt Nam cấp phép lưu hành, mạng xã hội dấy lên nhiều ý kiến nghi ngờ rằng đây là sản phẩm chưa công bố thử nghiệm pha 3.
Một bản tin của báo VnExpress hôm 12 tháng Mười Một nhấn mạnh rằng thuốc trị ung thư của Nga “được Việt Nam cấp phép sử dụng, không phải thử nghiệm lâm sàng.”
Thuốc Pembroria do Nga sản xuất được bán ở Việt Nam với giá 18 triệu đồng ($683) mỗi lọ và bệnh nhân không được bảo hiểm y tế chi trả. (Hình: Chụp qua màn hình)
Theo đó, thuốc Pembroria “đã hoàn tất các nghiên cứu lâm sàng vào năm 2024,” do công ty Biocad của Nga sản xuất, được một doanh nghiệp có trụ sở tại UAE (Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất) đăng ký.
Bản tin dẫn lời “một chuyên gia dược không muốn nêu tên” nhận định rằng loại thuốc nêu trên “cho phép bệnh nhân ung thư Việt Nam tiếp cận sớm hơn với liệu pháp miễn dịch tiên tiến, một giải pháp quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điều trị ung thư tăng cao.”
Tuy vậy, người này cũng nói thêm rằng “cơ sở đăng ký và sản xuất phải chịu trách nhiệm pháp lý cao, cam kết cung cấp dữ liệu lâm sàng chi tiết và định kỳ ba tháng một lần để theo dõi hiệu quả và an toàn trên quần thể bệnh nhân trong nước.”
Ông Nguyễn Hồng Vũ, tiến sĩ, Viện Nghiên Cứu City of Hope, tiểu bang California, phản hồi trên trang cá nhân rằng theo dữ liệu công khai từ ClinicalTrials.gov và cơ quan đăng ký thuốc của Nga, tính đến tháng Mười Một, thử nghiệm của Pembroria mới chỉ dừng ở pha 1, và chưa có công bố kết quả. Không có thử nghiệm pha 2 hay pha 3 nào được ghi nhận hoặc công bố minh bạch.
Ông Vũ đặt câu hỏi: “Không rõ Cục Quản Lý Dược [Bộ Y Tế Việt Nam], đã dựa trên bộ dữ liệu nào để kết luận rằng Pembroria ‘đã hoàn tất’ nghiên cứu lâm sàng, khi ngay cả các nhà khoa học trong ngành vẫn chưa tiếp cận được số liệu công bố nào.”
Theo lời ông Vũ, một thuốc đã được thương mại hóa thì phải có dữ liệu pha 3 hoàn chỉnh trước đó, nhất là trên quần thể người mà họ đặt mục tiêu thương mại hóa, cụ thể là người Việt Nam, chứ không thể “bán rồi mới theo dõi như đang tiến hành thử nghiệm hậu kiểm.”
Bản tin trên báo VnExpress nhấn mạnh rằng thuốc trị ung thư của Nga “được Việt Nam cấp phép sử dụng, không phải thử nghiệm lâm sàng.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Nếu làm như vậy, bệnh nhân thực chất đang tham gia thử nghiệm mà không được bảo vệ bởi quy trình đạo đức nghiên cứu.
“Tại sao chuyên gia ủng hộ việc thương mại hóa Pembroria mà VnExpress phỏng vấn lại phải giấu tên? Những lúc như thế này, xã hội cần hơn bao giờ hết những tiếng nói trí thức dám đứng ra phản biện công khai, chứ không phải nấp trong bóng tối để nói vọng ra ý kiến của mình,” theo Facebook Vu Hong Nguyen.
Cùng thời điểm, báo Dân Trí cho biết, thuốc Pembroria có giá bán tại Việt nam là 18 triệu đồng ($683) mỗi lọ. Bệnh nhân được chỉ định dùng hai lọ cho một đợt điều trị và dùng kéo dài 12-24 đợt, “đến khi không còn đáp ứng với thuốc thì dừng.”
Loại thuốc này không được bảo hiểm y tế tại Việt Nam chi trả. (N.H.K)(kn)
Minh bạch hồ sơ Epstein: Trump đích thân gọi các nữ dân biểu Cộng Hòa rút tên
Ở chốn công khai, Tổng Thống Trump tuyên bố hồ sơ Epstein chỉ là “trò lừa đảo”. Nhưng phía sau hậu trường, theo các cơ quan truyền thông, ông gọi cho các nữ dân biểu Boebert và Mace. Khi các nữ dân biểu Cộng Hòa đã trở thành mục tiêu thuyết phục: Không phải vì họ làm sai, mà vì họ làm đúng.
SƠN LA, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Thanh Sơn, 56 tuổi, ở xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “bôi nhọ đảng” trên mạng xã hội.
Theo báo VietNamNet hôm 13 tháng Mười Một, Công An Sơn La quy kết rằng từ hồi tháng Bảy đến Tháng Chín, bị can Sơn đã dùng hai danh khoản Facebook “Son Nguyen” và “Thanh Sơn Nguyễn” đăng tải 168 bài viết và 13 video clip.
Bị can Nguyễn Thanh Sơn (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Sơn La)
Các bài đăng này bị cho là “tuyên truyền, kích động, xuyên tạc, bôi nhọ, xúc phạm đảng, chính phủ, lực lượng công an, bôi nhọ danh dự, uy tín của lãnh đạo đảng.”
Bản tin không làm rõ cụ thể ông Nguyễn Thanh Sơn đã bôi nhọ quan chức Cộng Sản Việt Nam (CSVN) thế nào.
Trong một vụ bắt giữ tương tự, theo báo Tuổi Trẻ hồi giữa tháng Bảy, bị can Phạm Viết Công, 68 tuổi, ở xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, bị bắt, khởi tố với cáo buộc đăng tải các bài viết “xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín, bôi nhọ danh dự của các tổ chức đảng, chính quyền và lãnh đạo các cấp.”
Ông Công bị khép tội “lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước; quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân.”
Theo Công An Hà Tĩnh, mặc dù ông Công “không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” việc bồi thường dự án làm đường cao tốc tại địa phương nhưng đã nhận đứng đơn thay cho các gia đình tại thôn Trung Long, xã Trung Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh cũ (nay là xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) nhiều lần gửi đơn khiếu nại, tố cáo và đòi bồi thường.
Các bài viết của ông Công bị cho là thu hút nhiều lượt xem, chia sẻ, bình luận “có nội dung tiêu cực, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương.”
Đáng nói, hầu hết các trường hợp bị bắt, phạt tù về hành vi “chống phá” trong thời gian qua là người cao niên tại các địa phương.
Vụ bắt giữ xảy ra tại xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La. (Hình: Sơn La)
Báo Công An TP.HCM hồi giữa tháng Mười Một, 2024, cho hay bị cáo Nguyễn Văn Nhơn, 68 tuổi, ở thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình cũ, bị kết án hai năm rưỡi tù cũng vì “lợi dụng các quyền tự do dân chủ…”
Ông Nhơn bị tòa cho rằng “có phát biểu ý kiến xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước” tại buổi “tiếp xúc cử tri” hồi tháng Năm năm ngoái.
Ngoài ra, bị cáo này còn bị quy chụp là chủ danh khoản Facebook “Cao Tuổi Bản Tin,” thường xuyên đăng tải các video clip, chia sẻ nhiều bài viết “xúc phạm uy tín, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của lãnh đạo đảng, nhà nước.” (N.H.K)(kn)
QUẬN CAM, California (NV) – Động cơ bốn máy là một phần quan trọng của lịch sử ngành công nghiệp xe hơi trong hơn một thế kỷ qua. Trong thế kỷ 20, nhu cầu tìm cách tăng sức mạnh động cơ đã dẫn đến sự ra đời của các động cơ sáu và tám máy; động cơ bốn máy thường chỉ sử dụng cho các mẫu xe phổ thông cơ bản.
Theo trang mạng xe hơi jalopnik.com, thị trường thế kỷ 21 đang thay đổi khi động cơ bốn máy được tăng cường bằng bộ tăng áp, ngày càng lấn át động cơ V6 và V8. Lý do nằm ở hiệu suất: ít xi-lanh hơn đồng nghĩa với khả năng tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn. Kết hợp với ý thức bảo vệ môi trường ngày càng tăng của người dân Mỹ, sự hồi sinh của động cơ bốn xi-lanh là điều dễ hiểu.
Toyota Highlander được trang bị động cơ bốn máy tăng áp. (Hình của nhà sản xuất Toyota)
Mẫu xe 2023 Toyota Highlander được trang bị bộ tăng áp là một ví dụ điển hình. Toyota thay thế động cơ V6 3.5 lít lỗi thời bằng động cơ bốn máy 2.4 lít tăng áp công suất 265 mã lực, mô-men xoắn 420 Nm. Trong khi công suất giảm 30 mã lực, mô-men xoắn tăng 17% so với động cơ V6. Khi công bố sự thay đổi này, Toyota nêu rõ lý do tiết kiệm nhiên liệu và giảm lượng khí thải.
Chevrolet làm tương tự với mẫu SUV hạng trung 2024 Traverse mới. Động cơ V6 3.6 lít bị loại bỏ, thay thế bằng động cơ 4 xi-lanh thẳng hàng 2.5 lít tăng áp. Tuy nhiên, Chevy đã tăng được mã lực và mô-men xoắn: 328 mã lực và 440 Nm so với 310 mã lực và 360 Nm của động cơ V6. Điều này cho thấy việc giảm kích thước động cơ không phải lúc nào cũng làm giảm hiệu suất.
Động cơ bốn máy có nhiều ưu điểm, và tiết kiệm nhiên liệu là nổi bật nhất. Dung tích nhỏ hơn, thiết kế đơn giản hơn đồng nghĩa với việc tiêu thụ xăng ít hơn, ít khí thải hơn. Với hệ thống tăng áp hiện đại, việc mất công suất gần như không còn là vấn đề. Thời gian tăng tốc từ 0-60 mph của 2022 Highlander (sáu máy) là 6.7 giây; trong khi phiên bản bốn máy năm 2023 là 7.2 giây. Mức tiêu thụ nhiên liệu kết hợp ước tính của EPA cho các mẫu xe này đã tăng từ 23 mpg lên 25 mpg. Toyota cho biết việc chuyển đổi sang động cơ 4 máy của Highlander đã cắt giảm một nửa lượng khí thải nitro oxit.
Thiết kế nhẹ là một lợi thế khác của động cơ bốn máy. Chúng có ít bộ phận chuyển động hơn, chiếm ít diện tích hơn, giúp giảm trọng lượng xe. Một chiếc 2025 Ford Mustang EcoBoost với động cơ bốn xi-lanh 2.3 lít tăng áp có trọng lượng 3,588 lb, trong khi chiếc Mustang GT được trang bị động cơ V8 có trọng lượng 3,832 lb. Ngoài ra, hệ thống phun xăng trực tiếp áp suất cao, van biến thiên thời gian và lớp lót bên trong xi-lanh có ma sát thấp là những cải tiến giúp động cơ bốn máy hiện đại mượt mà, phản ứng nhanh hơn so với thế hệ trước.
Mặc dù động cơ bốn máy đã có những cải tiến trong nhiều thập niên, nhưng chúng vẫn chưa hoàn hảo. Do động cơ bốn xi-lanh đánh lửa ít hơn trên mỗi vòng quay của trục khuỷu, chuyển động của chúng có thể kém êm ái hơn so với các động cơ V6 hoặc V8. Theo Edmunds, 2023 Highlander (bốn máy) có cabin xe ồn hơn nhiều so với động cơ V6, đặc biệt là khi vòng tua máy lên 3,000 vòng/phút.
Một nhược điểm khác liên quan đến khả năng kéo xe. 2025 Chevrolet Silverado 1500 được trang bị động cơ bốn xi-lanh 2.7 lít tăng áp có thể kéo tới khoảng 9.200 lb, trong khi cùng một chiếc xe tải được trang bị động cơ V8 6.2 lít có khả năng kéo lên tới 13,300 lb. Tương tự, với động cơ bốn xi-lanh 2.0 lít tăng áp cơ bản, Cadillac XT6 có thể kéo 1,000 lb; trong khi chiếc xe tương đương với động cơ V6 3.6 lít có khả năng kéo 4,000 lb.
Một số nhược điểm khác khó định lượng hơn: bảo trì và độ tin cậy. Để tạo ra mô-men xoắn lớn, động cơ bốn máy tăng áp cần áp suất cao, dẫn đến sinh nhiệt. Sự phức tạp cơ khí của bộ tăng áp, bộ làm mát trung gian và hệ thống ống dẫn bổ sung tạo ra thêm nhiều vấn đề tiềm ẩn so với động cơ hút khí tự nhiên. Động cơ tăng áp cũng đòi hỏi thay nhớt thường xuyên hơn. Mặc dù không có số liệu thống kê nào cho thấy động cơ bốn máy tăng áp kém tin cậy hơn hay đắt đỏ hơn, nhưng việc có nhiều bộ phận hơn thường đồng nghĩa với chi phí bảo trì cao hơn. (HD)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giới chức Công An TP.HCM thừa nhận tại một cuộc họp rằng xe điện mà cháy thì “âm ỉ, khó dập tắt, đe dọa tính mạng của lực lượng cứu hỏa,” nhưng tránh nhắc tên hãng xe điện VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Theo tờ Thanh Niên hôm 13 tháng Mười Một, tại cuộc họp về tình hình kinh tế – xã hội, ông Nguyễn Văn Tùng, phó trưởng phòng Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy và Cứu Nạn Cứu Hộ, Công An TP.HCM, cho biết, pin xe điện thường được bố trí trong khoang kín ở dưới gầm xe và được bảo vệ nhiều lớp.
Hiện trường vụ cháy cư xá Độc Lập, phường Phú Thọ Hòa, Sài Gòn, vào đêm 6 Tháng Bảy khiến tám người thiệt mạng, có chiếc xe điện VF 3 của một trong các nạn nhân. (Hình: Tiền Phong)
Vì vậy, khi xảy ra vụ cháy pin xe điện, lực lượng cứu hỏa sẽ khó phun nước vào khối pin để làm mát, ngăn cháy lan, khiến việc dập tắt đám cháy không hiệu quả.
“Các phương pháp chữa cháy như sử dụng nước, bột, khí CO₂, bọt… ít hiệu quả đối với loại pin lithium-ion của xe điện, do đặc tính cháy âm ỉ, sinh nhiệt cao và có khả năng bốc cháy trở lại sau khi đã được dập tắt,” ông Tùng nói.
Giới chức này cho biết thêm, các vụ cháy xe điện thường cần huy động lực lượng cứu hỏa đông đảo, cùng nhiều phương tiện, thiết bị trong thời gian dài, đồng thời phải kết hợp biện pháp cách ly, giám sát xe sau khi cháy để ngăn ngừa khả năng bốc cháy trở lại.
Ông Nguyễn Văn Tùng đưa ra phát ngôn hơn 10 ngày sau vụ cháy dưới hầm chung cư Phúc Yên, quận Tân Bình trước đây, Sài Gòn, vào rạng sáng 30 tháng Mười, do ngọn lửa bắt nguồn từ hai chiếc xe gắn máy điện của VinFast.
Cộng đồng mạng chỉ biết đến vụ cháy này do đọc Facebook Hoàng Dũng. Không thấy các báo trong nước đưa tin.
Vụ cháy này không gây thiệt hại nhân mạng.
Các báo ở Việt Nam được lệnh không đưa tin về vụ cháy dưới hầm chung cư Phúc Yên, quận Tân Bình trước đây, Sài Gòn, vào rạng sáng 30 Tháng Mười, do ngọn lửa bắt nguồn từ hai chiếc xe gắn máy điện của VinFast. (Hình: Facebook Hoàng Dũng)
Một số nguồn tin trên mạng cho biết, một cư dân của chung cư nêu trên đã phát video vụ cháy trên Facebook nhưng sau đó không còn thấy đăng nữa, không rõ nguyên do.
Trước đó, vào đêm 6 tháng Bảy, vụ cháy xảy ra tại cư xá Độc Lập, phường Phú Thọ Hòa, Sài Gòn, khiến tám người thiệt mạng.
Thời điểm đó, hình ảnh hiện trường do các báo trong nước đăng tải cho thấy một chiếc xe điện VF 3 đậu trong sân nhà của một trong các nạn nhân, bị cháy trơ khung.
Tuy vậy, vài ngày sau, báo Tiền Phong và một số báo khác đồng loạt đăng tải kết luận của Công An TP.HCM rằng nguyên nhân là do “đường dây cung cấp điện cho các căn hộ bị chập dẫn đến cháy.” (N.H.K)(kn)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bộ Công An Việt Nam đồng loạt khám xét chuỗi thẩm mỹ viện và biệt phủ của bà Mailisa, tên thật là Phan Thị Mai, 50 tuổi – người nổi tiếng với việc tạo dựng hình ảnh giàu sang và làm từ thiện không tiếc tiền.
Theo báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên hôm 13 tháng Mười Một, ít nhất hàng trăm công an viên được nhìn thấy bố ráp chuỗi thẩm mỹ viện Mailisa từ Sài Gòn đến Cần Thơ, Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), Nha Trang (Khánh Hòa), Đà Nẵng, Nghệ An, Hà Nội…
Cảnh sát cơ động bố ráp một thẩm mỹ viện của bà Mailisa tại Sài Gòn hôm 13 Tháng Mười Một. (Hình: Đan Thuần/Tuổi Trẻ)
Sau nhiều giờ khám xét, lực lượng cảnh sát cơ động mang các thùng tài liệu, máy móc tại thẩm mỹ viện lên xe chở đi.
Khi sự việc xảy ra, nhiều khách hàng của chuỗi thẩm mỹ viện bày tỏ sự hoang mang vì không rõ nội tình.
Vào buổi chiều cùng ngày, dinh thự rộng hơn 1,000 mét vuông, được cho là trị giá hàng triệu đô la của bà Mailisa tại quận 12 trước đây, Sài Gòn, cũng bị khám xét.
Tính đến đêm 13 tháng Mười Một, chưa thấy Bộ Công An công bố bất kỳ cáo buộc nào nhắm vào bà Mailisa và chuỗi thẩm mỹ viện của bà ta.
Công an xuất hiện dày đặc trước dinh thự của bà Mailisa tại quận 12 trước đây, Sài Gòn. (Hình: Trần Kha/Thanh Niên)
Vụ bố ráp diễn ra trong lúc theo các bài đăng trên mạng xã hội, vợ chồng bà Mailisa cho biết họ đang du lịch Nam Hàn và “lấy sản phẩm tốt đem về cho khách hàng.”
Bài đăng gần nhất trên trang cá nhân, Facebook “Mailisa Khánh” của ông Hoàng Kim Khánh, chồng bà Mailisa, là một đoạn video phát trực tiếp với chú thích: “Seoul Korea mùa Thu lá vàng lãng mạn vô cùng…”
Một bài đăng trước đó của ông Khánh viết: “Đang đi du hí cùng vợ yêu mà người ta đăng video dàn xe của vợ chồng Mai Khánh nối đuôi nhau chạy qua nước ngoài.”
Theo các báo, thẩm mỹ viện Mailisa được thành lập từ năm 1998 và hiện có 17 chi nhánh tại nhiều các tỉnh, thành.
Theo giới thiệu trên trang web, Mailisa Buôn Ma Thuột quảng cáo cung cấp các dịch vụ như phẫu thuật thẩm mỹ, tiêm “filler” (chất làm đầy), botox, chữa trị và chăm sóc da chuyên sâu, phun xăm thẩm mỹ…
Vợ chồng bà Mailisa thường được các báo tại Việt Nam mô tả là doanh nhân thành đạt. (Hình: Pháp Luật Việt Nam)
Trước khi vụ bố ráp xảy ra, chuỗi thẩm mỹ viện Mailisa từng bị nhà chức trách tại Sài Gòn và một số địa phương xử phạt hành chính vì các vi phạm như “cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh và quảng cáo khi chưa có giấy phép,” “nhân viên không có chứng chỉ hành nghề”…
Vợ chồng bà Mailisa từng gây bàn tán với vụ phô trương bộ siêu tập siêu xe và ôm hàng tỷ đồng (hàng chục ngàn đô la) tiền mặt đi cứu trợ những người bị ảnh hưởng bởi bão lụt. (N.H.K)(kn)
LTS: Nhật báo Người Việt hợp tác với đại học University of Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số. Đây là bài viết thứ sáu về đề tài này.
Trà Nhiên/Người Việt
Theo báo cáo của Orange County, ở khu trung tâm Little Saigon, thành phố Westminster ghi nhận 288 người sống ngoài trời, còn Garden Grove có 239 người trong năm 2024. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
WESTMINSTER, California (NV) – Ở góc phố nhỏ tại góc đường Bolsa và đường Weststate, Westminster, có một phụ nữ gầy gò, lấy hết can đảm kể chuyện về cuộc đời gian truân với nhiều biến cố gia đình và xã hội.
“Tôi từng sống ‘homeless’ bảy, tám năm,” bà Liên Trần, 56 tuổi, sụt sùi nói. “Giờ tôi ở cùng con trai trong căn phòng trọ phía sau chợ ABC Supermarket, nhưng sợ làm phiền con, nên ngày nào tôi cũng ra đây ngồi với mấy anh chị em ngoài này.”
Theo thống kê mới nhất của Orange County trong cuộc kiểm đếm bắt buộc cấp liên bang năm 2024 (Point-in-Time Count – PIT), quận hạt này có 7,322 cư dân đang trong tình trạng vô gia cư, trong đó 4,173 người sống không có chỗ trú.
Riêng khu trung tâm Little Saigon, thành phố Westminster ghi nhận 288 người sống ngoài trời, còn Garden Grove có 239 người trong năm 2024 – con số này được dùng làm dữ liệu nền cho báo cáo năm 2025 của quận hạt.
Các chuyên gia y tế cho biết, tình trạng vô gia cư tạo nên vòng luẩn quẩn của căng thẳng mãn tính, làm suy yếu hệ miễn dịch, không có nơi ở ổn định khiến việc điều trị các bệnh mãn tính trở nên khó khăn hơn.
Cuộc đời nhiều biến động
Bà Liên đến Mỹ khoảng năm 1991 theo diện con lai (Amerasian).
Chương trình Amerasian được thành lập theo Đạo Luật Di Trú Con Lai năm 1982, ký thành luật ngày 22 Tháng Mười, 1982, cho phép những người sinh tại Việt Nam, Nam Hàn, Lào, Cambodia, hoặc Thái Lan trong giai đoạn từ 31 Tháng Mười Hai, 1950 đến 22 Tháng Mười, 1982 – có cha là công dân Mỹ – được nộp đơn xin nhập cảnh và trở thành thường trú nhân hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Những năm đầu, bà Liên làm nghề chăm sóc người cao tuổi, sống chật vật, nhưng vẫn cố gắng nuôi năm người con. Tất cả giờ đã trưởng thành, nhưng một người bị khuyết tật, phải sống nhờ trợ cấp của chính phủ.
“Chồng tôi bị Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt cách đây ba tháng, khi hai vợ chồng đang ngủ trong xe,” bà nghẹn ngào kể. “Họ kéo xe đi, mọi giấy tờ, kể cả thẻ xanh của tôi, đều trong đó.”
Từ khi ông Chinh Đào, chồng bà, bị ICE giam giữ, trợ cấp thực phẩm (Food Stamps) của hai người cũng bị cắt, khiến bà không còn tiền mua đồ ăn.
Bà kéo một hơi thuốc, rồi kể trong nước mắt.
“Tôi nghe nói chồng tôi vẫn bị giam, nhưng tôi không có số điện thoại của ông, cũng không có tiền gửi để ông gọi về. Tôi chỉ biết chờ. Tôi còn không biết đọc hay viết nữa.”
Ông Chinh đối mặt nguy cơ bị trục xuất về Việt Nam hoặc sang một nước thứ ba.
Căng thẳng vì chuyện chồng bị giam khiến sức khỏe tinh thần của bà Liên sa sút nghiêm trọng.
Trời trưa, nắng càng lúc càng gắt. Chợt có chiếc xe van của hai vị hòa thượng ghé ngang góc phố và gửi tờ $20 cho từng người – bà Liên và hai người bạn của bà.
Lều của người vô gia cư. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Trong đại dịch COVID-19, bà Liên từng bị bắt và bị giam bốn tháng rưỡi vì bị cáo buộc ăn cắp – mà bà cho là bị “gài bẫy.”
Sau đó, bà mất nhà, mất việc và rơi vào cảnh vô gia cư, lang thang quanh khu Garden Grove – Westminster suốt nhiều năm.
“Thời gian trong tù là giai đoạn tăm tối nhất đời tôi,” bà nhớ lại. “Các con tôi bơ vơ, không nơi nương tựa. Một đứa bị bệnh tâm thần phải sống trong ‘motel’ rồi đến ‘shelter.’”
“Tôi từng mua đồ về bán lại kiếm sống, nhưng không đủ. Có lúc tôi còn ăn cắp vặt chỉ để nuôi con,” bà bật khóc.
Bà Liên hiện có MediCal và chỉ đi khám khi bị bệnh nặng, nhưng không tìm đến bác sĩ tâm lý.
Nhiều nghiên cứu cho thấy người Việt lớn tuổi thường xem bệnh tâm lý là do hoàn cảnh kinh tế hoặc gia đình, nên ngại thừa nhận mình có bệnh “không thật.”
“Tôi muốn được tự do”
Ngồi cạnh bà là ông Xuân Trương, 65 tuổi, sang Mỹ năm 2013, do con gái bảo lãnh.
“Hồi mới qua, tôi ở với con gái khoảng bảy tám tháng,” ông kể. “Nhưng thấy chật chội nên dọn ra ngoài. Tôi làm phụ bếp ở nhà hàng Gia Hội vài năm, cực quá nên mua chiếc van để ngủ trong đó.”
Chiếc xe trở thành “nhà” và là tài sản duy nhất của ông suốt bảy năm, cho đến khi phải bán vì chi phí sửa chữa và sinh hoạt – đẩy ông vào cảnh vô gia cư.
Theo phúc trình của đại học Cal State Fullerton, khu Little Saigon có tỉ lệ người thuê nhà cao phải trả hơn 35% thu nhập cho tiền thuê, dân số cao tuổi, và tỉ lệ tham gia lực lượng lao động thấp – những yếu tố làm tăng nguy cơ rơi vào tình trạng vô gia cư.
“Tôi có thẻ xanh 10 năm. Tôi cũng muốn đi thi quốc tịch lắm chứ nhưng tôi không biết chữ,” ông Xuân vừa nói vừa lau vội giọt nước mắt.
Năm 2019–2020, ông có nộp thuế và được hoàn tiền. Tuy nhiên, từ vài năm nay sức khỏe đi xuống, ông từng vào bệnh viện vì vấn đề gan, ruột, và phải khám điều trị định kỳ, và MediCal chi trả cho những lần khám định kỳ.
Trong những năm sống trên xe, ông phải trả tiền thuê phòng tắm theo tháng tại một số nơi – ban đầu $50 rồi tăng lên $100 một tháng – để giữ vệ sinh.
Hiện tại ông cho biết ít làm việc, thường ra ngồi với bạn bè, với lý do tìm niềm vui, và tránh cô đơn.
“Tôi không muốn vào ‘shelter’ hay trung tâm điều hướng (navigation center), vì thấy không thoải mái và thích tính tự do, rộng rãi của cuộc sống hiện tại hơn,” ông Xuân tâm sự.
Ông kể, thỉnh thoảng, hai cô con gái ghé chỗ ông để đưa tiền tiêu vặt và điện thoại để liên lạc nhưng ông thường làm mất điện thoại.
“Tôi không muốn làm phiền con cái. Các con rể cứ tưởng tôi mướn nhà ở đâu đó, đâu biết tôi lang thang ngoài đường,” ông chia sẻ.
Trong 11 năm qua, ông đã bốn lần nộp đơn xin trợ cấp thực phẩm nhưng đều bị từ chối.
Một khu vô gia cư trong vùng Little Saigon. (Hình minh họa: Thiện Lê/Người Việt)
Anh Thân Nguyễn, giám sát viên cộng đồng thuộc Cơ Quan Dịch Vụ Xã Hội Orange County (SSA) – nơi cấp “Food StampS” hoặc CalFresh – cho biết có nhiều lý do khiến hồ sơ bị từ chối.
“Có thể người nộp đơn không đến phỏng vấn, đổi số điện thoại không khớp hồ sơ, hoặc không cung cấp đủ giấy tờ được yêu cầu,” anh nói. “Nhưng nếu họ tin rằng bị từ chối oan, họ luôn có quyền kháng cáo lên SSA.”
“Lá lành đùm lá rách”
Ông John Nguyễn, lặng lẽ một góc tường, vừa nghe câu chuyện vừa đưa vài chai nước sâm giải khát cho bà Liên và ông Xuân.
Ông John, ban ngày là nhà thiết kế cho công ty in ấn, vào ban đêm, ông thường đến thăm các khu vực của người vô gia cư để trò chuyện cũng như hỗ trợ họ như cung cấp thực phẩm, mền, dầu gội đầu…
“Lúc mới sang Mỹ năm 1992, tôi cũng từng chật vật với cuộc sống và trở thành ‘homeless’ trong một khoảng thời gian ngắn, nên tôi cảm thông với hoàn cảnh của các anh chị nơi đây,” ông John tâm sự.
Ông John bắt đầu làm thiện nguyện giúp đỡ những người vô gia cư từ những năm 1993-1994, trong đó, có những người ông hỗ trợ thực phẩm trong hơn 20 năm qua.
“Tôi thấy đủ dạng người cơ nhỡ phải ra đường ở. Có một số người vì bị vấn đề tâm thần nên không thể đi làm chứ không phải họ không muốn,” ông John nói.
Ông tiếp: “Chính phủ không quan tâm đúng vấn đề. Chính phủ nên chú trọng tới giải quyết vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần cho những người này. Cho họ tiền hoặc nơi ở thì tình hình vẫn vậy thôi.”
Ông John Nguyễn trong một lần thăm những người vô gia cư ở Little Saigon. (Hình: John Nguyễn cung cấp)
Cùng mục tiêu hỗ trợ người vô gia cư là Southland Integrated Services (SIS) – một tổ chức bất vụ lợi và trung tâm y tế ở Garden Grove, có dịch vụ hỗ trợ người vô gia cư.
Cô Oanh Nguyễn, cán sự viên hỗ trợ cộng đồng của Southland, cho biết SIS nhận ngân sách từ chương trình “Community and Enhanced Care Management” (ECM) của CalOptima – cơ quan bảo hiểm dành cho cư dân có thu nhập thấp của Orange County.
SIS hỗ trợ những người vô gia cư hoặc có nguy cơ bị vô gia cư qua các dịch vụ như tìm kiếm nhà, giúp đóng tiền “deposit,” và phí vận chuyển, giúp ổn định tại nơi ở mới…
“Chỉ có thành viên của CalOptima mới có thể dùng dịch vụ này và họ phải đi làm để trả tiền nhà,” cô Oanh cho hay. “Nếu họ không có việc làm thì chúng tôi sẽ giới thiệu chương trình ‘Day Habilitation.’”
“Day Habilitation” là chương trình giúp khách hàng rèn kỹ năng sinh hoạt hằng ngày để duy trì nhà ở ổn định.
Cô Oanh chia sẻ rằng nếu khách hàng có tiền sử lạm dụng thuốc gây nghiện thì cán sự viên có thể giới thiệu họ tới cố vấn về nghiện thuốc tại SIS. Với các trường hợp nặng thì sẽ giới thiệu lên dịch vụ của quận hạt.
“SIS cũng có ngân quỹ giúp đỡ liên quan đến xe cộ như có thể hỗ trợ tiền đăng bộ xe.”
Người vô gia cư thường thích sống ở ngoài đường vì được tự do thay vì phải vào trung tâm điều hướng. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Với những người như bà Liên Trần và ông Xuân Trương, mỗi ngày là một cuộc đấu tranh thầm lặng để giữ lấy phẩm giá – tìm chỗ trú, được nhìn nhận giữa Little Saigon.
Gần đó, ông John Nguyễn thu dọn những chai nước còn lại. Ông biết những lần ghé thăm sẽ không giải quyết hết nỗi khổ của người vô gia cư, nhưng ông vẫn tiếp tục.
“Việc tôi làm chỉ như giọt nước giữa đại dương,” ông nói khẽ. “Nhưng một giọt nước cũng có thể lọt vô chỗ nào đó, và biết đâu giọt nước ấy sẽ chạm đến ai đó đang cần hy vọng.” [đ.d.]
Việc “phi đô la hóa” không là chuyện mới. Ít nhất 10 năm qua, vô số bài báo đã nói về hiện tượng này. Vấn đề ở chỗ làn sóng “ly dị” đồng đô la ngày càng lan rộng, đặc biệt châu Á, trong bối cảnh thế giới nói chung phải phòng thân trước quá nhiều bất trắc gây ra từ nước Mỹ…
Đồng đô la Mỹ vẫn đang là phương tiện thanh toán phổ biến nhất trên thế giới. (Hình minh họa: Arun Sankar/AFP via Getty Images)
Tại sao niềm tin vào đồng đô la suy giảm?
Ngày 4 Tháng Mười Một, Bộ Trưởng Tài Chính Nga Anton Siluanov cho biết gần như toàn bộ giao dịch thương mại giữa Nga và Trung Quốc (chính xác là 99.1%) hiện diễn ra ngoài hệ thống tài chính phương Tây, khi họ chỉ sử dụng rúp và nhân dân tệ. Đây không chỉ là một con số khô khan, mà là một tín hiệu rõ ràng, dù lặng lẽ, rằng kỷ nguyên đô la Mỹ thống trị mọi thứ đang khép dần.
Tháng Mười, Cục Dự Trữ Liên Bang New York (New York Fed) cũng báo cáo rằng tỷ lệ trái phiếu Mỹ do các Ngân Hàng Trung Ương toàn cầu nắm giữ đã giảm xuống mức thấp nhất trong một thập niên. Đây là dấu hiệu cho thấy nhu cầu nước ngoài đối với các tài sản định giá bằng Mỹ kim đang suy giảm, phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn: nỗ lực thoát khỏi sự thống trị của đồng đô la Mỹ.
Thời điểm hiện tại, đô la Mỹ vẫn là đồng tiền được ưa chuộng nhất trong các giao dịch quốc tế và dự trữ ngoại hối toàn cầu. Sức mạnh của nó từ lâu là nền tảng cho quyền lực kinh tế của Mỹ, giúp Washington duy trì mức nợ khổng lồ và tạo đòn bẩy trong thương mại quốc tế cũng như trong việc thực thi các biện pháp trừng phạt.
Một đồng đô la mạnh cũng làm giảm chi phí nhập cảng, khiến hàng hóa nước ngoài rẻ hơn đối với người tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, những nỗ lực ngày càng tăng của các đối thủ nhằm làm suy yếu ảnh hưởng kinh tế Mỹ thông qua việc giảm phụ thuộc vào đồng đô la đang đặt ra thách thức cho sức mạnh Mỹ trên toàn cầu.
Đứng đầu mặt trận “ly khai” đồng đô la Mỹ là Trung Quốc. Từ năm 2022, các ngân hàng Nga đã chuyển sang sử dụng Hệ Thống Thanh Toán Liên Ngân Hàng Xuyên Biên Giới (Cross-Border Interbank Payment System – CIPS) của Trung Quốc – một nền tảng thay thế cho SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication – Hiệp Hội Viễn Thông Tài Chính Liên Ngân Hàng Toàn Cầu – tức hệ thống liên lạc tài chính quốc tế mà các ngân hàng trên toàn thế giới sử dụng để trao đổi thông tin và hướng dẫn thanh toán xuyên biên giới một cách an toàn).
Nếu chiến lược của Trung Quốc phát triển, nhu cầu toàn cầu đối với đồng đô la Mỹ sẽ giảm, kéo theo sự mất giá của tài sản Mỹ và chi phí vay nợ cao hơn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với nợ công của Mỹ, bởi khi đồng đô la suy yếu, lãi suất trả nợ sẽ tăng, làm tăng nguy cơ vỡ nợ.
Điều tréo ngeo là chính Mỹ đang làm tổn hại uy tín đồng đô la Mỹ. Chính sách thương mại thất thường của chính quyền Trump, cùng với những can thiệp nhắm vào Cục Dự Trữ Liên Bang chưa từng có tiền lệ, đã làm xói mòn niềm tin vào đồng đô la Mỹ. Năm nay, đồng đô la đã giảm hơn 10% giá trị và được dự báo tiếp tục yếu trong thời gian tới.
Xu hướng “ly khai”
Dữ liệu hai thập niên qua cho thấy các chính phủ nước ngoài đang đa dạng hóa danh mục dự trữ. Tỷ trọng của đồng đô la Mỹ trong dự trữ toàn cầu đã giảm đều từ 65% xuống khoảng 57% trong giai đoạn 2016-2024. Điều đáng chú ý là sự sụt giảm này không kéo theo sự gia tăng đáng kể ở ba đồng tiền lớn còn lại (euro, yen và bảng Anh), mà thay vào đó, tỷ trọng các đồng tiền “phi truyền thống” như nhân dân tệ lại tăng lên.
Châu Á là nơi thấy rõ nhất khuynh hướng giảm lệ thuộc vào đô la Mỹ. Một bài báo của Asia Times ngày 10 Tháng Mười Một (“De-dollarization tipping point as multipolar finance takes hold”) cho biết, Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN) đã cam kết tăng cường sử dụng nội tệ trong thương mại và đầu tư như một phần trong Kế Hoạch Chiến Lược Cộng Đồng Kinh Tế ASEAN giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch này nêu rõ mục tiêu giảm thiểu các cú sốc do biến động tỷ giá bằng cách thúc đẩy thanh toán bằng nội tệ và tăng cường kết nối hệ thống thanh toán khu vực.
Theo báo cáo gần đây của Bank of America, quá trình rời bỏ đồng đô la tại ASEAN đang tăng tốc, chủ yếu do hai yếu tố: người dân và doanh nghiệp dần quy đổi khoản tiết kiệm bằng đô la Mỹ sang nội tệ, cùng với việc các nhà đầu tư lớn tăng cường phòng hộ rủi ro cho các khoản đầu tư nước ngoài. Ngoài ASEAN, nhóm BRICS (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi) tiếp tục phát triển và quảng bá hệ thống thanh toán riêng.
Nhìn chung, trên toàn cầu, việc giảm phụ thuộc vào đồng bạc xanh là xu hướng đang lan rộng. Tỷ trọng đồng đô la trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm từ hơn 70% năm 2000 xuống còn 57.8% vào năm 2024. Gần đây, đô la Mỹ cũng trải qua một đợt bán tháo mạnh, đặc biệt trong Tháng Tư, khi thị trường lo ngại về những bất định trong chính sách của Mỹ. Từ đầu năm đến nay, chỉ số đồng đô la đã giảm hơn 8%.
“Nghỉ chơi” đồng bạc xanh – chuyện không dễ nhưng…
Báo cáo Treasury International Capital (TIC) và báo cáo dự trữ ngoại hối của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) cho thấy nhu cầu của nước ngoài đối với trái phiếu kho bạc và tài sản bằng đô la Mỹ bắt đầu kém ổn định. Hai bộ dữ liệu này được xem là “chuẩn vàng” trong việc đo lường dòng vốn vào Mỹ và dự trữ ngoại hối toàn cầu. Số liệu về trái phiếu do Fed New York lưu ký cho các Ngân Hàng Trung Ương nước ngoài tuy không bao quát toàn bộ (vì các ngân hàng này có thể lưu giữ trái phiếu ở nơi khác), nhưng lại được cập nhật hàng tuần – gần như “thời gian thực” trong thế giới dòng vốn xuyên biên giới của các ngân hàng trung ương.
Và ngay lúc này, các khoản lưu ký đó đang giảm nhanh (“Fed custody holdings ring ‘de-dollarization’ alarm”/Reuters ngày 8 Tháng Mười).
Theo số liệu mới nhất, giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ được Fed New York giữ thay mặt cho các ngân hàng trung ương nước ngoài hiện chỉ còn $2.78 ngàn tỷ – mức thấp nhất kể từ Tháng Tám, 2012, và giảm tới $130 tỷ chỉ trong hai tháng.
Đáng chú ý, mức đỉnh trong 18 tháng qua, khoảng $2.95 ngàn tỷ, diễn ra vào Tháng Ba và Tháng Tư năm nay, trùng với giai đoạn thị trường hỗn loạn gây ra bởi “Ngày Giải phóng Thuế quan” của Trump. Theo “thước đo nhiệt độ” này, dường như các ngân hàng trung ương nước ngoài đã bắt đầu “nguội” với trái phiếu Mỹ kể từ đó.
Xu hướng rời xa Mỹ kim đặt ra câu hỏi rằng đây chỉ là hiện tượng tạm thời hay là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc.
Trên bề mặt, dù một số quốc gia đang giảm mức độ “phơi nhiễm” với đồng bạc xanh, nhưng các chuyên gia cho rằng việc truất ngôi đô la Mỹ là điều vô cùng khó.
“Không có đồng tiền nào khác có tính thanh khoản, quy mô thị trường trái phiếu và tín dụng sâu rộng như đồng đô la Mỹ, nên hiện tượng đang xảy ra cho thấy sức hấp dẫn của nó như một thứ tài sản dự trữ đang bị giảm chứ bản thân nó không bị mất ngôi” – nhận định của chuyên gia về ngoại hối Francesco Pesole thuộc tập đoàn ngân hàng và dịch vụ tài chính quốc tế ING (Hòa Lan).
Peter Kinsella, giám đốc chiến lược ngoại hối toàn cầu của Union Bancaire Privée, cũng nhấn mạnh cần phân biệt sự yếu đi của đồng đô la với việc phi đô la hóa.
Hơn nữa, bất kỳ lựa chọn thay thế nào phải đối mặt với nhiều rào cản. Chẳng hạn, việc quốc tế hóa nhân dân tệ bị cản trở bởi các hạn chế cấu trúc lớn, từ việc Bắc Kinh duy trì kiểm soát chặt chẽ dòng vốn, làm giảm niềm tin quốc tế vào tính thanh khoản, đến khả năng chuyển đổi của nhân dân tệ.
Hệ thống tài chính Trung Quốc cũng thiếu minh bạch và niềm tin thể chế mà các thị trường phương Tây có được. Thêm vào đó, thị trường trái phiếu Trung Quốc vẫn nhỏ hơn và kém thanh khoản hơn nhiều so với Mỹ ($21 ngàn tỷ so với $51 ngàn tỷ), khiến hạn chế khả năng nhân dân tệ được sử dụng rộng rãi làm đồng tiền dự trữ.
Bất luận thế nào, chẳng có gì mà không thể xảy ra. Rõ ràng một sự chuyển dịch đang diễn ra và bất kỳ nhà kinh tế hay nhà hoạch định chính sách nào cũng nhận ra điều đó.
Nếu muốn bảo vệ ảnh hưởng kinh tế và những lợi thế mà vị thế thống trị của đồng đô la mang lại, Washington cần củng cố các chính sách truyền thống từng giúp tạo dựng niềm tin cho hệ thống tài chính Mỹ, đồng thời hạn chế những trò kích động gây xáo trộn từ những chính sách ra đời từ cảm tính nhất thời hơn là chiến lược chín chắn, để cho người ta thấy rằng dù đang có nhiều lựa chọn mới nhưng không đơn vị tiền tệ nào có thể thay thế tính ổn định của đồng đô la và không bất kỳ đồng tiền nào có thể sánh được sức mạnh cạnh tranh của đồng bạc xanh. [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Hai chị em sinh đôi Taylor Capuano và Casey Sarai chỉ bỏ ra $10,000 để khởi động một ý tưởng kinh doanh vào năm 2022, giờ đây, sau ba năm, họ đã biến ý tưởng nhỏ thành công ty Cakes Body với doanh số lên đến $95 triệu mỗi năm.
Lúc bắt đầu, cả hai đều không nghĩ dự án sẽ trở thành sự nghiệp toàn thời gian. “Chúng tôi chỉ muốn giải quyết một vấn đề đơn giản mà chính mình gặp phải, và không biết liệu người khác có thấy hữu ích không,” Taylor Capuano chia sẻ, theo CNBC.
Giao diện trang nhà công ty Cakes Body. (Hình chụp từ trang Cakesbody.com)
Ý tưởng được nảy ra từ chính trải nghiệm cá nhân: cả hai đều từng gặp tình huống khó xử với những sản phẩm che đầu vú bằng silicon vừa không thoải mái, vừa dễ lộ đường áo và bất tiện trong trang phục.
Với quan điểm “giải quyết nỗi đau từ thất vọng,” họ tập trung nghiên cứu và đặt mẫu thử với các nhà sản xuất silicone, sau nhiều lần điều chỉnh để các mẫu vừa khít, không dùng keo dán mà vẫn bám tốt nhờ nhiệt cơ thể, đồng thời có viền mỏng để không bị lộ khi mặc đồ.
Cakes Body thực sự bùng nổ nhờ hiệu ứng lan truyền trên TikTok và màn xuất hiện trên chương trình Shark Tank cuối 2023, giúp sản phẩm tiếp cận rộng rãi tới gần nửa triệu người theo dõi mạng xã hội.
Sau năm đầu kinh doanh vượt mốc $1 triệu doanh thu, Cakes Body đã đạt khoảng $95 triệu trong năm tài chính mới nhất và vẫn duy trì lợi nhuận từ những ngày đầu.
Dấu ấn lớn tiếp theo đến từ khoản đầu tư $300,000 từ Emma Grede, đồng sáng lập Skims và Good American, đổi lấy 10% cổ phần, đưa mức định giá công ty lên $3 triệu chỉ sau chưa đầy hai năm hoạt động.
Ngoài ra, Cakes Body ký kết với Ulta Beauty, đưa sản phẩm vào 1,000 cửa hàng trên toàn nước Mỹ, cùng hợp tác với hơn 25,000 nhà sáng tạo nội dung online và đang lên kế hoạch mở rộng ra thị trường quốc tế.
Hai nhà sáng lập từng lo lắng về sự bền vững của sản phẩm, nhưng giờ đây khuyến khích các bạn trẻ hãy bắt đầu ngay nếu có ý tưởng có giải pháp cho thị trường đủ lớn và tiềm năng tài chính. “Có lúc bạn phải tin và dám bước tới—dù là đặt hàng lần đầu hay đăng bài Instagram đầu tiên,” cô Capuano chia sẻ.
Thành công của Cakes Body là minh chứng cho giá trị của sự can đảm, kiên trì và sáng tạo cá nhân giữa thời đại kinh doanh số hóa. (MPL) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Ông bà Bác Sĩ Michael Đào và Dược Sĩ Linh Bùi vừa ủng hộ $1 triệu để tiếp tục công việc duy trì Linh Đài Đức Mẹ La Vang trong khuôn viên nhà thờ Chính Tòa Chúa Kitô của Giáo Phận Orange ở Garden Grove.
Ông bà Bác Sĩ Michael Đào và Dược Sĩ Linh Bùi tại Linh Đài Đức Mẹ La Vang trong khuôn viên nhà thờ Chính Tòa Chúa Kitô của Giáo Phận Orange ở Garden Grove. (Hình: Ian Trần/Diocese of Orange)
Trả lời phỏng vấn nhật báo Người Việt, Bác Sĩ Michael Đào cho biết: “Tôi làm việc này vì muốn con cái tôi tiếp tục đi theo bước chân của chúng tôi bởi vì giới trẻ bây giờ thờ ơ với tôn giáo quá. Ngoài ra, tôi cũng muốn làm gương cho những người khác tiếp tục ủng hộ linh đài, một nơi được coi là thiêng liêng nhất của giáo dân Việt Nam.”
Ông cho biết thêm, ông bà quyết định ủng hộ số tiền này sau khi dự buổi ra mắt “Our Lady at the Center,” một phim tài liệu nói về sự hình thành Linh Đài Đức Mẹ La Vang.
“Sau khi xem phim, chúng tôi thấy thêm được mọi khía cạnh của việc hình thành linh đài. Từ đó, chúng tôi quyết định ủng hộ,” ông nói thêm.
“Sau khi xem phim, đứng trước tượng Mẹ La Vang, tôi cảm thấy một điều gì đó rất thiêng liêng, khi nhìn vào Mẹ,” Dược Sĩ Linh Bùi chia sẻ với Orange County Catholic, tờ báo của giáo phận.
Theo thông tin của Giáo Phận Orange, sự đóng góp này của gia đình Bác Sĩ Michael Đào được tổ chức thiện nguyện Our Lady of La Vang Foundation (OLLV Foundation) xúc tác.
Ông bà Bác Sĩ Michael Đào cầu nguyện trước tượng Đức Mẹ La Vang. (Hình: Ian Trần/Diocese of Orange)
OLLV Foundation là tổ chức gây quỹ cho linh đài, cũng như Vườn Thánh Mẫu (Marian Gardens) và nhà nguyện St. Callistus và Hầm Mộ (St. Callistus Chapel and Crypts) gần đó.
“Chúng ta cần tiền để giữ nơi này đẹp đẽ, xinh xắn, và thiêng liêng để mọi người có thể đến và cầu nguyện,” Bác Sĩ Michale Đào nói với Orange County Catholic.
Tiến Sĩ Elysabeth Nguyễn, tổng giám đốc OLLV Foundation, được Orange County Catholic trích lời nói ủng hộ của ông bà Michael Đào là “một sự hào phóng có thể ảnh hưởng lâu dài hàng trăm ngàn người, vì đây là món quà mang tính di sản mà sẽ tiếp tục hết năm này đến năm khác.”
Và sau một buổi ăn tối với Giám Mục Timothy Freyer, giám mục phụ tá giáo phận và cũng là thành viên Hội Đồng Quản Trị OLLV Foundation, và Tiến Sĩ Elysabeth Nguyễn, ông bà Bác Sĩ Michael Đào và Dược Sĩ Linh Bùi đi đến quyết định cuối cùng.
Ông bà Michael Đào là những người thường xuyên ủng hộ tài chính trong các hoạt động cộng đồng vùng Little Saigon, nhất là các hoạt động mang tính văn hóa, lịch sử, và tôn giáo, mà gần đây nhất là buổi tiệc gây quỹ vào ngày 10 Tháng Tám để mở Lễ Hội Vu Lan do Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hoa Kỳ và Cộng Đồng Phật Giáo Việt Nam Nam California phối hợp cùng Văn Phòng Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Orange County tổ chức tại Mile Square Regional Park, Fountain Valley, trong hai ngày 23 và 24 Tháng Tám.
Dược Sĩ Linh Bùi (thứ hai từ trái) và Bác Sĩ Michael Đào (thứ ba từ trái) cắt băng khánh thành “Dao Family Cardiovascular Suite” trong bệnh viện MemorialCare Orange Coast Medical Center, Fountain Valley, ngày 1 Tháng Ba, 2023. (Hình: Chụp từ YouTube của MemorialCare Orange Coast Medical Center)
Hồi Tháng Ba, ông bà cũng bảo trợ chương trình ca nhạc gây quỹ “VIETNAMERICA: 50 NĂM HÀNH TRÌNH VIỄN XỨ & TRI ÂN” tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster.
Ngoài ra, ông thường tham gia các hội chợ y tế miễn phí phục vụ cộng đồng Việt Nam vùng Little Saigon.
Đây là lần thứ nhì ông bà Bác Sĩ Michael Đào ủng hộ $1 triệu.
Hồi Tháng Ba, 2023, ông bà ủng hộ $1 triệu để thiết lập một trung tâm tim mạch trong bệnh viện MemorialCare Orange Coast Medical Center, Fountain Valley.
“Món quà tuyệt vời này của Bác Sĩ Michael Đào và Dược Sĩ Linh Bùi sẽ bảo đảm chúng tôi tiếp tục cung cấp kết quả lâm sàng và tiếp cận dễ dàng hơn đối với các trường hợp bệnh tim và cứu sống nhiều người hơn trong cộng đồng chúng ta,” Bác Sĩ Steven Schiff, cựu giám đốc y khoa phụ trách bệnh tim ở MemorialCare Orange Coast Medical Center, nói lúc đó.
Khi được hỏi về chuyện này, Bác Sĩ Michael Đào nói: “Đây là một trung tâm tim mạch mới, có máy soi tim. Trước đây, bệnh viện chỉ có một, bệnh nhân phải đợi lâu, từ hai đến bốn tuần, nguy hiểm đến tính mạng. Nhờ có thêm trung tâm này, bệnh nhân không phải đợi nữa, cứu sống được nhiều người.”
Ông bà Michael Đào sáng lập và là chủ nhân AMD Medical Plaza ở Garden Grove, một trung tâm y tế rộng 40,000 sq ft với dịch vụ y khoa đa năng.
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump ký ban hành đạo luật ngân sách tối Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một, chấm dứt 43 ngày chính phủ đóng cửa, lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ, làm nhiều nhân viên liên bang làm việc thêm giờ mà không có lương, hàng trăm ngàn người bị kẹt ở phi trường, và hàng triệu gia đình xếp hàng ở các trung tâm cộng đồng để lãnh thực phẩm, theo AP.
Trước đó vài giờ, dự luật được Hạ Viện thông qua với số phiếu 222-209.
Tổng Thống Donald Trump ký ban hành đạo luật chấm dứt 43 ngày chính phủ đóng cửa, lâu nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, tối Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một. (Hình: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Đây là cuộc bỏ phiếu đầu tiên của các dân biểu kể từ khi trở lại Washington, DC sau gần tám tuần không làm việc vì Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana) không triệu tập họ họp với lý do chính phủ đóng cửa.
Trước đó, dự luật đã được Thượng Viện thông qua.
Điểm gây tranh cãi làm chính phủ đóng cửa là phía Dân Chủ muốn gia hạn tài trợ cho chương trình bảo hiểm Obamacare, mà sẽ hết hạn vào cuối năm.
Các nhà lập pháp Dân Chủ không chịu bỏ phiếu cho ngân sách nếu phía Cộng Hòa không bao gồm điều khoản gia hạn tài trợ bảo hiểm.
Tuy nhiên, phía Cộng Hòa nói rằng đây là một vấn đề khác, nên thảo luận vào dịp khác, chứ không nên được “gắn” vào dự luật ngân sách.
Cuối cùng, tám thượng nghị sĩ Dân Chủ bỏ phiếu với bên Cộng Hòa thông qua dự luật ngân sách để mở cửa chính phủ trở lại, đổi lại, phía Cộng Hòa đồng ý một cuộc bỏ phiếu cho dự luật tài trợ bảo hiểm vào giữa Tháng Mười Hai. (Đ.D.)
Nhiều cơ quan truyền thông ở Việt Nam vừa lược thuật cảnh báo của Ngân Hàng Thế Giới (World Bank – WB) rằng đến 2050, GDP của Việt Nam sẽ giảm ít nhất 12.5% nếu không có những biện pháp hữu hiệu để kinh tế-xã hội Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hình ảnh ngập lụt ở Huế, ngày 3 Tháng Mười Một, 2025. (Hình minh họa: Thanh Hue/Getty Images)
Trong cảnh báo vừa kể, WB tiếp tục nhắc lại viễn cảnh vốn đã được mô tả từ lâu: Một nửa diện tích của đồng bằng sông Cửu Long có thể sẽ chìm trong nước, tước đi sinh kế của hàng triệu người, gia tăng nguy hiểm cho an ninh lương thực quốc gia.
Tương lai Việt Nam không chỉ có sự u ám riêng trong lĩnh vực nông nghiệp. Biến đổi khí hậu khiến nước biển dâng cao còn đe dọa sinh hoạt, sinh kế của dân cư các khu vực duyên hải, khoảng 70% dân số và 433 khu công nghiệp tạo ra 90% hàng hóa xuất cảng sẽ bị ngập.
Ngoài tác động nguy hiểm của nước biển dâng cao, nhiệt độ tăng cao cũng sẽ ảnh hưởng đến nhiều nhà máy, xí nghiệp. Khoảng 1.3 triệu lao động, trong đó 70% là phụ nữ sẽ phải gánh chịu hậu quả của yếu tố này.
Mưa to, bão lớn vì biến đổi khí hậu còn gây ngập lụt. WB ước đoán, đến năm 2030, tỷ lệ hệ thống giao thông bị hư hỏng do ngập lụt sẽ tăng khoảng 40%. Nguy cơ các cảng biển quan trọng ở TPHCM, Hải Phòng bị ngập sẽ tăng gấp năm lần so với hiện nay, gây gián đoạn cho việc vận chuyển từ 68,000 tấn đến 106,000 tấn hàng hóa/ngày, thiệt hại sẽ vào khoảng $89 triệu/ngày.
Để dễ hình dung thiệt hại, WB dẫn thiệt hại mà trận bão Yagi năm 2024 từng khiến cảng Hải Phòng mất $955 triệu làm ví dụ minh họa.
Những yếu tố như nhiệt độ cực đoan, cung cấp điện gián đoạn, mưa lũ cực đoan,… đã, đang và sẽ còn làm năng suất lao động của Việt Nam giảm, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu bị bào mòn.
Từ sự yếu kém của hạ tầng và bảo trì, WB lưu ý, thiệt hại sẽ lan truyền như hiệu ứng domino – hệ thống giao thông tê liệt vì tác động của biến đổi khí hậu sẽ làm mạng lưới cung ứng – phân phối (logistics) của Việt Nam tê liệt. Ứng phó chậm trễ chừng nào thì nội lực sẽ suy giảm chừng đó.
Do chậm chạp trong ứng phó, đến 2050, có thể sẽ có từ 100,000 đến 1.1 triệu người bị đẩy xuống dưới ngưỡng nghèo. Nguy cơ bần cùng vì không đủ điều kiện tự bảo vệ trước thiên tai ở nhóm lao động kỹ năng và thu nhập thấp, cũng như các gia đình sống ở những khu vực như ven biển, đồng bằng, nông thôn được dự đoán là “đặc biệt cao.” Nếu không sớm đầu tư vào năng lượng sạch, nâng cao khả năng thích ứng của nông nghiệp, khả năng chống chịu của đô thị, thành tựu tích lũy từ tăng trưởng sẽ bị biến đổi khí hậu quét sạch.
Theo WB, tác động của biến đổi khí hậu có thể làm tăng trưởng giảm đều đặn 0.5 %/năm. Do vậy, nguồn thu cho ngân sách sẽ giảm trong khi chi tiêu sẽ tăng để khắc phục hậu quả, vào năm 2050, tài khóa có thể thâm hụt thêm 0.8% GDP…
***
Trong sáu tháng vừa qua, dân chúng Việt Nam choáng váng vì thiên tai dồn dập, hai cụm từ “bất thường” và “vượt mức lịch sử” liên tục được lập đi, lập lại. Thiên tai đổ đến dưới đủ mọi dạng: Hạn hán, nước mặn xâm nhập, dông lốc và đặc biệt là mưa to, bão lớn, sạt lở.
Riêng tác động của mưa, bão đã vắt kiệt nội lực của quốc gia lẫn nhiều cá nhân, gia đình. Ở miền Bắc, thiệt hại do tác động của mưa, bão khiến hàng trăm ngàn gia đình ở Hà Nội, Thái Nguyên, Cao Bằng, Lào Cai, Hòa Bình, Phú Thọ, Tuyên Quang, Bắc Giang, Bắc Ninh,… khánh kiệt.
Miền Trung cũng thế. Người Việt bất lực và xót xa nhìn những Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng,… bị thiên tai tàn phá.
Sau những Bến Tre, Tiền Giang, Kiên Giang,… với hàng trăm ngàn gia đình phá sản do thiếu nước ngọt mất trắng hoa lợi từ lúa, rau trái, tôm cá, tới lượt Cà Mau rúng động vì bờ biển sạt lở trên diện rộng, đất đai sụt lún,…
Thiệt hại do đủ loại thiên tai không còn được tính bằng ngàn tỷ mà là hàng chục ngàn tỷ, chưa kể thiệt hại về sinh mạng lên tới vài trăm. Tuy nhiên đó là những tổn thất có thể đo, đếm từ những đổ nát công khai, nếu có thể đo đếm thiệt hại của từng cá nhân, gia đình, đơn vị tính chắc chắn phải là trăm ngàn tỷ. Song đó chỉ là thiệt hại trước mắt. Tác động lâu dài của thiên tai khi nông thôn, đô thị, hạ tầng bị tàn phá, cũng như cá nhân và gia đình kiệt quệ đối với sự ổn định và cơ hội phát triển kinh tế-xã hội dẫu rất lớn nhưng không dễ ước đoán.
Đáng ngại là tác động của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam đã được cảnh báo từ thập niên 1990. Đến 2009, chính quyền Việt Nam công bố kịch bản đầu tiên để ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng cao nhưng thực tế cho thấy họ chưa bao giờ xem điều chỉnh để thích ứng là chuyện sống còn của quốc gia, dân tộc. Vì không tính đến khả năng chống chịu, quy hoạch và nỗ lực phát triển chỉ tạo thêm những khu vực bị thiệt hại nặng nề do dễ ngập hơn, mức nước lụt cao hơn, rút chậm hơn, đồng bằng lún sụt, ven biển sạt lở nghiêm trọng hơn!
Trong sáu tháng vừa qua, dẫu thiên tai là chuyện nhãn tiền nhưng dường như cả hệ thống chính trị lẫn hệ thống công quyền chỉ dồn tâm lực, trí lực và sức lực vào những thứ như “sắp xếp lại giang sơn” và “kiện toàn nhân sự” bằng kỷ luật, điều chuyển, chỉ định…
***
Cách nay khoảng 2,500 năm, Mạnh Tử – một triết gia Trung Quốc – cho rằng “Dân vi quý, xã tắc vi thứ chi, quân vi khinh” (dân là quý nhất, sau đó là xã tắc tức quốc gia, còn vua là nhẹ nhất). Cha ông người Việt cũng nghĩ như vậy nên nhiều triều đại (Lý, Trần, Lê) đề cao tư tưởng “ý dân là ý trời.” Không phải tự nhiên mà Lý Thái Tổ khẳng định “Trên thuận thiên thời, dưới theo ý dân” khi quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra Thăng Long (Hà Nội), hay Nguyễn Trãi nhấn mạnh “việc nhân nghĩa cốt ở yên dân” khi viết Bình Ngô Đại Cáo.
Quan sát những diễn biến tại Việt Nam, so tác động càng ngày càng đáng ngại của thiên tai đến kinh tế-xã hội với trọng tâm hoạt động của chính quyền Việt Nam ắt sẽ thấy, “lấy dân làm gốc”chỉ là khẩu hiệu. Thực tế cho thấy “đảng vi quý” còn “xã tắc vi thứ chi” và “dân vi khinh.” [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Tương tự như nhiều khu đô thị khác, Toledo, tiểu bang Ohio, đã chứng kiến giá nhà tăng trong năm năm qua. Tuy nhiên, khác với phần lớn những nơi khác, giá nhà tại “Glass City” vẫn ở mức tương đối dễ thở đối với người mua.
Trang mạng tạp chí Barron’s dẫn lời Emily Bailey, một địa ốc viên kiêm chủ tịch Hiệp Hội Môi Giới Tây Bắc Ohio, cho biết: “Việc sở hữu nhà ở khu vực đô thị này vẫn hoàn toàn khả thi.” Một phần lý do là giá cả: dù giá nhà tại đây đã có tăng trong vài năm gần đây, tuy nhiên giá bán nhà trung vị (median) vẫn chỉ nhỉnh hơn $200,000, tức bằng khoảng một nửa mức bình quân quốc gia.
Một căn nhà rao bán ở tiểu bang Ohio. (Hình minh họa: Timothy A. Clary/AFP via Getty Images)
Theo phân tích của Harvard Joint Center of Housing Studies của Đại Học Harvard về 100 khu đô thị lớn nhất Hoa Kỳ, Toledo là một trong số ít nơi mà giá nhà vẫn tương đối phù hợp với mức thu nhập trung vị tại địa phương.
Các phân tích gia của trung tâm đã tính toán hệ số giá-thu nhập (price-to-income multiple) cho 100 khu đô thị lớn của Hoa Kỳ, dựa trên dữ liệu giá bán nhà biệt lập trung vị năm 2024 từ Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) và dự báo thu nhập hộ gia đình trung vị từ Moody’s Analytics.
Toledo có hệ số giá-thu nhập là 2.8, thấp nhất trong số các khu vực được khảo sát và thấp hơn đáng kể so với mức bình quân quốc gia là 5. Nói một cách dễ hiểu, đó là số năm thu nhập mà một hộ gia đình trung vị cần tiết kiệm để mua nhà bằng tiền mặt.
Dù đó là một thước đo hữu ích để so sánh chi phí nhà ở, nhưng con số này không hoàn toàn phản ánh thực tế. Bởi vì nó không tính đến biến động lãi suất thế chấp, và cũng không có nghĩa là người mua phải tiết kiệm toàn bộ thu nhập trong ngần ấy năm để mua nhà. Trên thực tế, đa số người mua chỉ tiết kiệm cho khoản trả trước và vay thế chấp để mua nhà chứ không thanh toán toàn bộ bằng tiền mặt.
Những nơi như Toledo trở thành điểm sáng giữa bối cảnh thị trường nhà ở quốc gia bị kìm hãm bởi sự kết hợp giữa giá cao và lãi suất cũng cao. “Lãi suất tăng nhưng giá nhà lại không giảm,” Daniel McCue, nghiên cứu viên cao cấp của Harvard Joint Center of Housing Studies, nhận định. “Chúng ta đang ở trong giai đoạn giá nhà cao kỷ lục, nhưng không có sự trợ giúp của lãi suất thấp lịch sử để cân bằng.”
Trước khi đại dịch đẩy giá nhà tăng vọt, người dân trung bình chỉ cần khoảng bốn năm thu nhập để mua nhà, và có tới 22 khu đô thị có hệ số giá-thu nhập vào khoảng ba năm hoặc thấp hơn. Đến năm 2024, con số này chỉ còn năm khu đô thị: Toledo, Akron (đều ở Ohio), McAllen (Texas), Pittsburgh (Pennsylvania) và Syracuse (New York).
Người mua nhà lần đầu trong năm tính đến Tháng Sáu, năm 2025, có độ tuổi trung vị 40 – đây là mức cao kỷ lục.
“Ngày càng ít người trẻ ‘sẵn sàng dấn thân’ vào việc mua nhà ở thời điểm này,” Eric Finnigan, phó chủ tịch phụ trách Nghiên Cứu Nhân Khẩu Học của John Burns Research & Consulting, nhận xét. “Ngay cả khi chưa tính khoản tiền trả trước, chi phí hàng tháng cũng đã là một bước nhảy lớn đối với họ.”
Giải pháp “ít xáo trộn nhất” để cải thiện khả năng chi trả, theo McCue của Harvard, chính là tăng thu nhập. “Tốc độ tăng giá nhà đã chậm lại, cho phép thu nhập dần bắt kịp,” ông nói.
Xu hướng địa lý có thể thay đổi khi thị trường dần cân bằng trở lại. Theo Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng của NAR, mức tăng giá gần đây mạnh nhất là ở “khu vực Đông Bắc vốn là nơi khan hiếm nguồn cung và vùng Trung Tây nơi có giá cả phải chăng hơn.”
Ngược lại, ông cho biết, giảm giá bán nhà phổ biến nhất xuất hiện tại các bang miền Nam. “Với tốc độ tăng trưởng việc làm nhanh của khu vực này, đợt giảm giá nên được xem như tạm thời, và là cơ hội thứ hai cho những người từng bị buộc phải rời khỏi thị trường.” (Ng.Tr) [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Một nguồn tin cho biết, sau ba năm hẹn hò, tài tử Brad Pitt (61 tuổi) và nhà thiết kế trang sức Ines de Ramon (32 tuổi) đã chính thức sống chung trong một ngôi nhà mới.
“Brad thực sự sánh đôi với Ines và hai người luôn ở bên nhau ở bất cứ đâu. Khi ở nhà, họ chỉ thích thư giãn bên nhau. Họ đang cùng nhau biến ngôi nhà thành một tổ ấm đúng nghĩa,” nguồn tin chia sẻ với People, hôm 10 Tháng Mười Một.
Brad Pitt và người yêu Ines de Ramon ở London hồi Tháng Sáu. (Hình: Gareth Cattermole/Getty Images)
Đôi uyên ương này bắt đầu hẹn hò từ năm 2022 nhưng chỉ chính thức xuất hiện cùng nhau trên thảm đỏ tại Đại Hội Điện Ảnh Venice 2024.
Năm nay, Ines de Ramon cũng nhiều lần tháp tùng Pitt trong các hoạt động quảng bá cho bộ phim lấy cảm hứng từ F1 của anh. Hai người được mô tả là “hạnh phúc hơn bao giờ hết,” gắn bó bền chặt và đang cùng lên kế hoạch cho những bước đi tiếp theo trong cuộc sống.
Sau sự kiện Ines de Ramon sánh bước bên Pitt tại buổi ra mắt phim F1 ở New York, nguồn tin nói rằng Pitt “rất vui khi có Ines bên cạnh,” đồng thời nhận xét cô là người không thích ồn ào, luôn ủng hộ tinh thần và cả hai đang tiến triển rất tốt.
Khi mẹ của Brad Pitt qua đời hồi Tháng Tám, Ines đã ở bên nam tài tử, sát cánh động viên anh vượt qua nỗi đau.
Bước ngoặt tình cảm này diễn ra sau khi Brad Pitt bán căn nhà ở Los Angeles mà anh mua vào năm 2023 với giá $5.5 triệu, chỉ hai năm sau khi dọn vào, vì bị trộm đột nhập.
Không chỉ chia sẻ khoảnh khắc đời thường, đôi lứa này còn công khai thể hiện tình cảm trong tiệc hậu trường của bộ phim “Jay Kelly” tối 11 Tháng Mười Một khi Pitt và Ines xuất hiện bên cạnh George Clooney, Adam Sandler, Laura Dern cùng nam ca sĩ Bono.
Một nguồn tin cho biết, tại bữa tiệc, “họ đến sớm, rất quấn quýt và dường như không rời nhau nửa bước,” trong khi Pitt “rất vui, hào hứng vì được góp mặt và ăn mừng thành công của bạn thân George.”
Pitt và Ines đã công khai tình cảm từ năm 2022, cùng nhau xuất hiện trên thảm đỏ và trong nhiều sự kiện lớn nhỏ. Dù mới sống chung chưa lâu, họ được nhận xét là ngày càng gắn kết, xây dựng tổ ấm và đặc biệt “hạnh phúc hơn bao giờ hết.”
Bộ phim “Jay Kelly” của Clooney hiện chiếu tại Mỹ từ 14 Tháng Mười Một và sẽ chiếu trên Netflix vào 5 Tháng Mười Hai, trong khi Brad Pitt tiếp tục tham gia nhiều dự án điện ảnh mới. (MPL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Ông Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục bị kết án và tự tử trong tù, đã đề cập đến tên Donald Trump nhiều lần trong thư từ riêng tư trong 15 năm qua giữa ông với một cộng sự và một tác giả trong quỹ đạo của ông Trump, theo các email mới được các thành viên Dân Chủ trong Ủy Ban Giám Sát Hạ Viện công bố hôm Thứ Tư, 11 Tháng Mười Một, theo CNN.
Việc ông Epstein tự tử khiến mọi người soi kỹ những nhân vật tên tuổi mà ông biết.
Một hộp đèn quảng cáo ở quảng trường Times ở New York kêu gọi công bố hồ sơ Epstein. (Hình minh họa: Adam Gray/Getty Images)
Các email gửi cho bà Ghislaine Maxwell, cộng sự lâu năm của ông Epstein, và tác giả Michael Wolff bao gồm các cuộc trò chuyện trong đó ông Epstein khẳng định ông Trump đã dành đáng kể thời gian với một phụ nữ mà các thành viên Dân Chủ trong Ủy Ban Giám Sát mô tả là nạn nhân bị ông Epstein buôn bán tình dục.
Bà Maxwell bị kết tội buôn bán tình dục sau khi ông Epstein chết và đang thụ án trong một nhà tù ở Texas.
Các email cũng có nội dung ông Epstein khẳng định ông Trump “biết về các cô gái” – dường như nói đến tuyên bố của ông Trump rằng ông đã đuổi ông Epstein ra khỏi câu lạc bộ Mar-a-Lago của mình vì ông săn đuổi phụ nữ trẻ làm việc ở đó, theo các email mới được công bố.
Các email công bố hôm Thứ Tư có được do các nhà lập pháp ra trát đòi cung cấp tài liệu về ông Epstein vào đầu năm nay.
Tổng Thống Trump không nhận hoặc gửi bất kỳ email nào mà phần lớn được trao đổi trước khi ông lên làm tổng thống, và ông không bị buộc tội hình sự có dính líu đến ông Epstein hoặc bà Maxwell.
Bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, chỉ trích các dân biểu Dân Chủ công bố các email. Bà cáo buộc rằng họ “đã rò rỉ các email một cách chọn lọc cho truyền thông cấp tiến để tạo dựng luận điệu giả mạo nhằm bôi nhọ Tổng Thống Trump.”
“Những câu chuyện này không gì khác hơn là nỗ lực có ý đồ xấu để đánh lạc hướng khỏi những thành tựu lịch sử của Tổng Thống Trump, và bất kỳ người Mỹ có ý thức nào đều nhìn thấu trò lừa bịp này và là đánh lạc hướng rõ ràng khỏi việc chính phủ mở cửa trở lại,” bà Leavitt nói.
Trong một email đề ngày 2 Tháng Tư, 2011, mà CNN đã xem xét một cách độc lập, ông Epstein gửi một email cho bà Maxwell như sau: “Tôi muốn cô nhận ra rằng con chó không sủa đó là Trump. (DỮ LIỆU BỊ XÓA) đã dành hàng giờ ở nhà tôi với ông ấy, ông ấy chưa bao giờ được nhắc đến.”
Bà Maxwell trả lời: “Tôi đang nghĩ về điều đó…”
Lần công bố mới nhất này cũng bao gồm các email giữa ông Epstein và ông Wolff, bao gồm một email từ Tháng Giêng, 2019 trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump và khoảng bảy tháng trước khi ông Epstein tự tử trong tù.
Theo email được CNN xem xét, ông Epstein viết thư cho Wolff dường như để đáp lại phát ngôn của ông Trump rằng ông đã yêu cầu ông Epstein từ bỏ tư cách thành viên tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của ông.
“Trump nói rằng ông ấy đòi tôi rút khỏi câu lạc bộ,” ông Epstein viết và ghi thêm “chưa bao giờ là thành viên. . . tất nhiên ông ấy biết về các cô gái khi ông ấy yêu cầu Ghislaine dừng lại.”
Tòa Bạch Ốc cho biết ông Trump đã cấm ông Epstein đến câu lạc bộ Mar-a-Lago của mình “vì ông ấy là một kẻ nịnh bợ,” và bản thân ông Trump nói rằng ông Epstein đã “ăn trộm” những cô gái trẻ làm việc tại Mar-a-Lago trong khi giải thích lý do tại sao mối quan hệ giữa hai người kết thúc. (NNL) [đ.d.]
CARACAS, Venezuela(NV) – Venezuela cho biết họ đang “huy động rầm rộ” nhân lực, vũ khí, và thiết bị để đối phó với việc Mỹ tập trung tàu chiến và binh lực ở vùng biển Caribbean, CNN đưa tin hôm Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một.
Các lực lượng bộ binh, không quân, hải quân, và trừ bị sẽ tiến hành các cuộc tập trận cho đến Thứ Tư, theo ông Vladimir Padrino Lopez, bộ trưởng Quốc Phòng Venezuela. Ông nói việc huy động này là để đáp lại “mối đe dọa đế quốc” mà Mỹ đang gây ra cho họ.
Thành viên Lực Lượng Dân Quân Quốc Gia Bolivar cầm một bệ phóng tên lửa đất đối không 9K338 do Nga chế tạo trong cuộc biểu dương lực lượng phản đối Mỹ tập trung binh lực ở biển Caribbean. (Hình minh họa: Federico Parra/AFP via Getty Images)
Ngoài các đơn vị quân sự chính quy, các cuộc tập trận này cũng có sự tham gia của Dân Quân Bolivar – lực lượng trừ bị của dân thường được cố Tổng Thống Hugo Chavez thành lập và được đặt theo tên của ông Simon Bolivar, nhà cách mạng giúp nhiều quốc gia Mỹ Latin giành độc lập khỏi Tây Ban Nha.
Ông Padrino Lopez, người cho biết lệnh huy động này là do Tổng Thống Nicolas Maduro đưa ra, nói mục tiêu của cuộc tập trận là “tối ưu hóa chỉ huy, kiểm soát và liên lạc” để bảo đảm việc phòng vệ đất nước.
Mỹ mô tả việc tăng cường lực lượng trong khu vực là nhằm đấu tranh với tình trạng buôn bán ma túy và chặn dòng chảy ma túy vào Mỹ, và họ đã tiến hành không kích vào nhiều tàu bè bị cáo buộc là vận chuyển ma túy trong những tuần gần đây.
Tuy nhiên, Caracas tin rằng Washington thực sự muốn tìm cách thay đổi chế độ và một số giới chức chính quyền Trump thừa nhận kín đáo rằng chiến lược của họ là nhằm loại bỏ ông Maduro.
Trong tuyên bố đưa ra hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười Một, ông Padrino Lopez mô tả việc huy động lực lượng này là nằm trong “Kế Hoạch Độc Lập 200” của ông Maduro – chiến lược dân sự-quân sự nhằm huy động các lực lượng quân sự chính quy cùng với dân quân và cảnh sát để bảo vệ đất nước.
Quân đội chính quy của Venezuela, với tên gọi chính thức là Lực Lượng Vũ Trang Quốc Gia Bolivar, có khoảng 123,000 thành viên. Ông Maduro cũng tuyên bố rằng lực lượng dân quân tình nguyện của ông hiện có hơn 8 triệu lính trừ bị, mặc dù các chuyên gia bày tỏ nghi ngờ về con số đó cũng như phẩm chất huấn luyện. (NNL) [đ.d.]
NIAGRA FALLS, Canada (NV) – Ông Marco Rubio, ngoại trưởng Mỹ, bị các đồng minh chất vấn về các hoạt động quân sự ở vùng biển Caribbean trong hội nghị ngoại trưởng G7 ở Canada hôm Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một, trong đó Pháp đã chỉ trích công khai Hoa Kỳ, Reuters đưa tin.
Những chất vấn này xảy ra vào lúc ngày càng có nhiều lo ngại là liệu các cuộc không kích này của Washington có vi phạm luật pháp quốc tế hay không.
Các ngoại trưởng G7 chụp hình ở Niagara-on-the-Lake, Canada, ngày 12 Tháng Mười Một. (Hình: Mandel Ngan/Pool/AFP via Getty Images)
Cho đến nay, Mỹ đã thực hiện ít nhất 19 cuộc không kích nhằm vào các tàu bè bị nghi là vận chuyển ma túy ở vùng biển Caribbean và ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương của các nước Mỹ Latin, làm ít nhất 76 người thiệt mạng.
Ngoại Trưởng Jean-Noel Barrot của Pháp đã công khai chỉ trích các cuộc tấn công này hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười Một, trong khi một giới chức cấp cao Châu Âu nói rằng hội nghị G7 sẽ là “nơi lý tưởng” để thảo luận về các hành động quân sự của Mỹ, mặc dù vấn đề này không nằm trong chương trình nghị sự chính thức.
“Đây là nơi chúng tôi phải trao đổi quan điểm về các vấn đề gây tranh cãi – và những gì Mỹ đang làm ở Caribbean là vấn đề quan ngại đối với tất cả mọi người,” vị giới chức Châu Âu ẩn danh này nói với Reuters.
“Chúng tôi theo dõi với mối quan ngại các hoạt động quân sự ở vùng biển Caribbean, vì chúng vi phạm luật pháp quốc tế và vì Pháp có sự hiện diện trong khu vực này với các lãnh thổ hải ngoại, nơi có hơn 1 triệu người dân Pháp đang cư ngụ,” ông Jean-Noel Barrot nói bên lề hội nghị.
“Do đó, bất kỳ sự leo thang nào dẫn tới bất ổn có thể ảnh hưởng tới họ, điều mà chúng tôi rõ ràng muốn tránh,” ông nói thêm.
Chính quyền Trump một mực cho rằng những đối tượng bị tấn công đang vận chuyển ma túy mà không đưa ra bằng chứng hay giải thích công khai cơ sở pháp lý cho hành động tấn công thay vì chỉ cần chặn tàu và bắt giữ những người trên tàu.
“Ngay cả khi những cáo buộc như vậy được chứng minh, việc sử dụng vũ lực gây chết người trong vùng biển quốc tế mà không có cơ sở pháp lý thích hợp là vi phạm luật pháp quốc tế về biển và không khác gì giết người ngoài vòng pháp luật,” một nhóm chuyên gia độc lập của Liên Hiệp Quốc phân tích hồi tháng trước.
Trước đó, hôm Thứ Ba, CNN đưa tin rằng Anh đã ngưng chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ liên quan đến tàu buôn bán ma túy khả nghi ở Caribbean vì họ tin rằng các cuộc tấn công của Hoa Kỳ là bất hợp pháp.
Trong khi đó, Tổng Thống Gustavo Petro của Colombia ra lệnh cho lực lượng an ninh của nước ông đình chỉ chia sẻ thông tin tình báo với phía Mỹ cho đến khi Washington ngừng tấn công các tàu bè ở vùng Caribbean. (NNL) [đ.d.]
TỨ XUYÊN, Trung Quốc (NV) – Một cây cầu mới được xây dựng phía Tây Nam Trung Quốc bị sập một phần ở hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười Một, theo hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội được xác thực, theo NBC News.
Hình ảnh cho thấy những mảnh bê tông khổng lồ đổ sụp xuống dưới tạo thành đám mây bụi.
Đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy cầu Hồng Kỳ bị sập. (Hình: Chụp từ màn hình đài NBC)
Giới chức địa phương cho biết cây cầu này có tên là Hồng Kỳ, dài 2,487 ft, nối tỉnh Tứ Xuyên với khu tự trị Tây Tạng trong hệ thống quốc lộ, bị đóng hôm Thứ Hai, 10 Tháng Mười Một, sau khi bắt đầu xuất hiện các vết nứt trên sườn dốc và con đường gần đó ở vùng núi.
Đến hôm Thứ Ba, một vụ lở đất khiến cây cầu bị gãy và sập, theo các giới chức thành phố Mã Nhĩ Khang của tỉnh Tứ Xuyên.
Không có thương vong nào trong vụ sập cầu. Nguyên nhân vẫn đang được giới chức Tứ Xuyên điều tra.
Tứ Xuyên là nơi thường xảy ra các hoạt động địa chấn và từng có trận động đất mạnh 7.9 độ Richter vào năm 2008 khiến hơn 69,000 người thiệt mạng.
NBC News xác minh các hình ảnh video được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội Trung Quốc cho thấy cây cầu bị sập và hậu quả của nó.
Cây cầu được hoàn tất xây dựng vào đầu năm nay, truyền thông địa phương đưa tin.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc đầu tư ồ ạt vào cơ sở hạ tầng, bao gồm đường bộ, đường sắt, và cầu.
Hồi Tháng Chín, Trung Quốc khánh thành cây cầu cao nhất thế giới ở tỉnh Quý Châu, vượt qua kỷ lục của một cây cầu khác cũng trong tỉnh này.
Hồi Tháng Bảy, 2024, chính quyền Trung Quốc cho biết ít nhất 11 người thiệt mạng trong vụ sập một phần cầu trên đường cao tốc ở tỉnh Thiểm Tây. (NNL) [đ.d.]
