Phim VIETNAMERICA được chọn trình chiếu tại 25 đại học Mỹ

Triều Giang

AUSTIN, Texas (NV) – Phim tài liệu VIETNAMERICA vừa được tổ chức GETSEA chọn để trình chiếu tại 25 trường đại học  Mỹ vào ngày 18 Tháng Mười Một. Sau buổi chiếu, sinh viên và các giáo sư sẽ có buổi thảo luận trực tuyến qua Zoom với nhà sản xuất Nancy Bùi.

Poster của GETSEA quảng bá phim tài liệu VIETNAMERICA. (Hình: Triều Giang cung cấp)

GETSEA (Graduate Education and Training in Southeast Asian Studies) là chương trình đào tạo và giáo dục sau đại học chuyên ngành Nghiên Cứu Đông Nam Á, được tổ chức như một liên minh học thuật giữa các trường đại học hàng đầu ở Bắc Mỹ. Tổ chức này được thành lập với sự hỗ trợ của Quỹ Henry Luce, nhằm thúc đẩy sự đổi mới và hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu khu vực.

Sáng kiến GETSEA bao gồm nhiều chương trình phong phú như các khóa học ngắn hạn cho sinh viên cao học, chuỗi diễn giả trực tuyến, mạng lưới cố vấn học thuật, và các hội thảo phát triển nghề nghiệp. Liên minh này tập hợp các trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á từ nhiều đại học danh tiếng, tạo ra một môi trường học thuật năng động và đa chiều cho những ai quan tâm đến khu vực. GETSEA đã nhận được nguồn tài trợ ban đầu $275,000 và thêm $1 triệu để mở rộng các sáng kiến vào năm 2025.

Ông Chris Holshof, điều phối viên chương trình, cho biết: “Sau khi thông tin được công bố, nhiều trường đại học khác tiếp tục ghi danh tham gia. Hiện đã có 25 trường đại học danh tiếng được đăng tải trên website của chương trình cùng với poster giới thiệu.”

Xin thông báo danh sách các đại học sẽ chiếu phim để độc giả có thể theo dõi và tham gia, đặc biệt là các sinh viên đang theo học tại các trường sau đây:

Harvard University, Yale University, Cornell University, Columbia University, UC Berkeley, New York University Wagner, Bishop’s University, Michigan State University, UC Santa Cruz, University of Colorado at Bouder, University of Hawaii at Manoa, University of Illinois Urbana-Champaign, University of Michigan, Northern Illinois University, SUNY Buffalo State, SUNY New Paltz, University of Albany, UCLA, University of North Carolina Chapel Hill, University of Oregon, University of Utah, University of Victoria, University of Washington at Seattle, University of Wisconsin-Madison, và York University.

Đoàn làm phim VIETNAMERICA lãnh giải thưởng tại World Phim Festival. (Hình: Triều Giang cung cấp)

Cũng cần nhắc lại, VIETNAMERICA là bộ phim tài liệu do Hội Bảo Tồn Lịch Sử và Văn Hóa Người Mỹ Gốc Việt (VAHF) sản xuất cách đây 10 năm. Phim kể về chiến tranh Việt Nam, những cuộc vượt biên đẫm máu và nước mắt của người Việt buộc phải rời bỏ quê hương để tìm tự do, cùng với nỗ lực vươn lên của họ trên đất mới để xây dựng lại cuộc đời.

VIETNAMERICA đã được chọn tham dự 15 liên hoan phim quốc gia và quốc tế, đoạt năm giải thưởng trong và ngoài nước. Phim từng được trình chiếu tại Viện Bảo Tàng Truyền Thông Hoa Kỳ (Newseum) ở Washington DC, tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ, và hơn 30 thành phố tại Mỹ, Châu Âu, Úc, New Zealand, và Canada. Hiện bộ phim cũng đang được sử dụng làm tài liệu giảng dạy tại một số đại học và trung học ở Hoa Kỳ.

Xin tham khảo thêm tại: www.vietnamericamovie.org

Năm nay đánh dấu 50 năm miền Nam Việt Nam rơi vào tay Cộng Sản và hành trình viễn xứ của người Việt tự do. Trong khi người dân trong nước vẫn phải đối diện với muôn vàn khó khăn và thiếu thốn tự do, thì chính quyền CSVN lại tổ chức nhiều hoạt động “mừng chiến thắng” rầm rộ và tung ra các sản phẩm tuyên truyền sai sự thật, tiếp tục nuôi dưỡng hận thù. Điển hình là bộ phim “Mưa Đỏ,” diễn tả cuộc chiến xâm lăng, chém giết đồng bào của mình cho giấc mộng bá chủ của đảng CSVN thành “nghiã vụ giải phóng,” xuyên tạc lịch sử với cảnh quân lực VNCH “thiêu sống tù binh” tại mặt trận Quảng Trị năm 1972 – cho thấy ngọn lửa hận thù vẫn chưa được hóa giải, mà ngược lại, đang bị kích động trong thế hệ trẻ hôm nay. Bộ phim này còn được gửi đi dự thi giải Oscar, với hy vọng gieo rắc một lịch sử sai lệch đến dư luận quốc tế.

Trong bối cảnh ấy, tin vui VIETNAMERICA  được chọn chiếu tại 25 đại học danh tiếng Hoa Kỳ là một sự kiện có ý nghĩa lớn. Buổi chiếu sẽ giúp sinh viên, học giả, và các nhà giáo dục tương lai tại Hoa Kỳ hiểu rõ và truyền bá sự thật về chiến tranh Việt Nam, vốn đã bị xuyên tạc suốt nhiều năm qua. Đây là niềm tự hào không chỉ của VAHF mà còn của toàn thể cộng đồng người Việt quốc gia hải ngoại.

Chúng ta không có chính phủ, không có ngân sách quốc gia, chỉ có tấm lòng yêu quê hương, tôn trọng sự thật, và sự kiên trì gìn giữ lịch sử. Người góp công, kẻ góp của – cùng nhau chúng ta đã và đang tiếp tục lưu giữ và phổ biến những trang sử trong sáng của dân tộc, truyền lại cho thế hệ hôm nay và mai sau, đồng thời đưa sự thật về chiến tranh Việt Nam và người Việt tự do đến với thế giới.

Tiết mục chào cờ trong vở nhạc kịch VIETNAMERICA THE MUSICAL. (Hình: Triều Giang cung cấp)

Ước mong ngày càng có thêm nhiều khán giả, học giả và nhà giáo dục tại Hoa Kỳ cũng như trên thế giới hiểu rõ hơn về cuộc chiến Việt Nam, và lý do hơn 4 triệu người Việt đã phải rời bỏ quê hương để đi tìm tự do, đặc biệt là tại Hoa Kỳ.

Xin tham khảo trang nhà của GETSEA qua link dưới đây để biết thêm chi tiết: https://urldefense.com/v3/__http://bit.ly/GETSEASimulcast.__;!!Mak6IKo!PVn9Krl2i25xFRt5FF6YsmG2U3HnMPTtcUJ8xSBMdMAefXzjY5dwnsPFTsycvz9IeKQ1wfk_wvzo76rRL4d85Q$

VAHF chuẩn bị trình chiếu “VIETNAMERICA THE MUSICAL”

Tiếp nối nỗ lực gìn giữ và phổ biến những trang sử trong sáng của dân tộc, VAHF, cùng với bảy tổ chức trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, nhật báo Người Việt, California, đông đảo các cơ quan truyền thông, và sự hỗ trợ của đồng hương vùng Washington DC, Houston, Texas, New York, cùng các mạnh thường quân, đã cho ra mắt nhạc kịch kiểu Broadway – VIETNAMERICA THE MUSICAL tại Capital One Hall, Virginia, vào đầu Tháng Chín vừa qua.

Buổi trình diễn đã thành công rực rỡ với hơn 1,000 khán giả tham dự, bao gồm không chỉ đồng hương thuộc thế hệ thứ nhất mà còn đông đảo khán giả người Mỹ và giới trẻ. Nhiều người không giấu được xúc động khi được sống lại hình ảnh một Việt Nam từ thanh bình đến điêu linh vì chiến tranh, và rồi khi “hòa bình” đến, người dân lại phải lìa bỏ quê hương vì không thể sống dưới chế độ Cộng Sản hà khắc.

Nội dung vở nhạc kịch kể về hành trình tìm tự do của ba nhân vật chính:

-Bình Lê, một cựu tù nhân chính trị Việt Nam – do kịch sĩ chuyên nghiệp Trần Hùng  thủ vai.

-Nam Nguyễn, một thuyền nhân, do diễn viên Hoàng Phong đóng.

-Sofia, cô bé lai mồ côi được máy bay đưa sang Mỹ trong chiến dịch “Baby Lift” những ngày cuối của Sài Gòn, do Katherine Nguyễn – tốt nghiệp ngành kịch nghệ và xướng thanh tại đại học Virginia Commonwealth University – thủ vai

Ngoài ra, vở diễn còn có tám vai phụ và gần 100 vai hỗ trợ tái hiện các bối cảnh sinh động, từ cảnh sinh hoạt trù phú, thanh bình ở miền Nam Việt Nam, đến cảnh chạy loạn, vượt biên, và các cuộc biểu tình tại Hoa Kỳ đòi tự do cho Việt Nam, đòi thả tù nhân chính trị.

Vở nhạc kịch bao gồm gần 20 ca khúc, trong đó có 10 tác phẩm mới sáng tác của nhạc sĩ Addonis Rose – người đoạt Giải Emmy Award 2010 – cùng gần 10 nhạc phẩm bất hủ của các nhạc sĩ Việt Nam nổi tiếng như Phạm Duy, Nam Lộc, Lam Phương, Việt Dzũng, Trần Chí Phúc…

Một cảnh thanh bình của góc phố Sài Gòn trong vở nhạc kịch VIETNAMERICA THE MUSICAL. (Hình: Triều Giang cung cấp)

Các ca khúc được thể hiện qua hai giọng hát đầy nội lực và truyền cảm của Bích Vân và Diễm Liên, cùng vũ đoàn chuyên nghiệp gồm hơn 10 vũ công do vũ sư Thắng Đào biên đạo, mang đến những màn trình diễn tuyệt đẹp trên sân khấu với ánh sáng và kỹ thuật hiện đại.

Đặc biệt, với sự hỗ trợ của gần 80 tay trống thuộc Đoàn Trống Dân Tộc Lasan, VIETNAMERICA THE MUSICAL không chỉ khắc họa nỗi đau thương và mất mát, mà còn tôn vinh vẻ hùng tráng, huy hoàng của một Việt Nam minh châu trời Đông thuở nào. Một thành công ngoài dự trù của nhà sản xuất Nancy Bùi, phụ tá sản xuất Thái Hà, đạo diễn Saran Bynum, đồng đạo diễn Nguyễn Tấn Phước.

Trước yêu cầu của đồng hương khắp nơi mong muốn được thưởng thức vở nhạc kịch Broadway độc đáo đầu tiên do người Việt thực hiện, VAHF đang tiến hành chuyển thể toàn bộ vở diễn thành phim, đồng thời chuẩn bị tổ chức các buổi trình chiếu tại nhiều thành phố khắp nước Mỹ.

Chúng tôi sẽ sớm thông báo lịch trình trình chiếu “VIETNAMERICA THE MUSICAL” trong thời gian tới, với ước mong quý khán giả tiếp tục ủng hộ để VAHF có thể tiếp nối sứ mệnh làm sáng tỏ những trang sử trung thực của dân tộc Việt Nam, đem lại công bằng cho người Việt tự do, và phục hồi danh dự cho quân lực cùng quốc gia Việt Nam Cộng Hòa.

Quý đồng hương hoặc các tổ chức muốn mời trình chiếu “VIETNAMERICA THE MUSICAL” tại địa phương, xin vui lòng liên lạc với VAHF qua email: [email protected]. [đ.d.]

Cộng sản đang ‘leo cao luồn sâu’ ở Mỹ?

Trúc Phương/Người Việt

Ba ngày sau khi một số tiểu bang Mỹ bầu cử với kết quả thuộc về Dân Chủ và đặc biệt Zohran Mamdani, một người bị Tổng Thống Trump dán nhãn cộng sản, đắc cử ghế thị trưởng thành phố New York, trang web Tòa Bạch Ốc đăng bản tuyên bố của Tổng Thống Trump về “Tuần Lễ Chống Cộng Sản.”

Thị Trưởng Đắc Cử Zohran Mamdani của thành phố New York dùng bữa trưa thân mật với người dân trong dịp lễ Cựu Chiến Binh (Veterans Day) hôm 11 Tháng Mười Một, 2025. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)

Bản tuyên bố viết:

“Tuần này, quốc gia chúng ta chứng kiến ‘Tuần Lễ Chống Cộng Sản,’ một sự tưởng nhớ trang trọng khi nhắc đến sự tàn phá gây ra bởi một trong những hệ tư tưởng hủy diệt nhất lịch sử… Trong hơn một thế kỷ, chủ nghĩa cộng sản chỉ mang lại sự phá hoại. Bất cứ nơi nào nó lan rộng, nó đều dập tắt bất đồng chính kiến, trừng phạt niềm tin và buộc từ thế hệ này sang thế hệ khác phải quỳ gối trước quyền lực của nhà nước thay vì đứng lên vì tự do… Những tiếng nói mới giờ đây lặp lại những lời dối trá cũ, che đậy chúng bằng ngôn ngữ ‘công bằng xã hội’ và ‘chủ nghĩa xã hội dân chủ’; tuy vậy, thông điệp của chúng vẫn không thay đổi…”

Trước đó, một ngày sau cuộc bầu cử 4 Tháng Mười Một, Trump cũng nói rằng “Miami sẽ sớm trở thành nơi trú ẩn cho những người chạy trốn chủ nghĩa cộng sản ở thành phố New York…”

“Con ngáo ộp” cộng sản

Cái mũ “Marxists” và “Communists” từ lâu đã được Trump chụp lên đầu đối thủ chính trị. Suốt nhiều năm, Trump luôn đổ lỗi cho “bọn cộng sản” về những rắc rối pháp lý và chính trị của mình. Giờ đây, trong nhiệm kỳ thứ hai, chính quyền Trump tiếp tục sử dụng nhãn mác nặng nề đó để gán cho các đối thủ, từ chánh án đến giới giáo dục, như những mối đe dọa đối với bản sắc, văn hóa và giá trị Mỹ.

Theo các chuyên gia truyền thông chính trị, việc gán đảng Dân Chủ với chủ nghĩa Marx chỉ làm nước Mỹ chia rẽ sâu hơn, đơn giản là không đúng sự thật.

Joe Biden – như tất cả tổng thống Mỹ trước đó – là người cổ xúy cho chủ nghĩa tư bản. Các nghị sĩ Dân Chủ không hề có ý định biến nước Mỹ thành một hệ thống cộng sản, và nước Mỹ chưa từng – dù một ngày – sống dưới bất kỳ chính quyền cộng sản nào. Vấn đề là những người ủng hộ Trump luôn tin rằng quả thật cộng sản đang ngày đêm phá hoại nền dân chủ Mỹ.

Chính Trump từng giải thích chiến lược này trong cuộc bầu cử 2024, khi ông mô tả cách mình lên đánh bại đối thủ Dân Chủ – Phó Tổng Thống Kamala Harris. “Tất cả những gì chúng ta cần làm là định nghĩa đối thủ của mình là cộng sản, xã hội chủ nghĩa, hay kẻ đang hủy diệt nước Mỹ,” ông nói với giới báo chí tại sân golf ở New Jersey vào Tháng Tám, 2024. Và Trump đã làm đúng như vậy, khi dán cho Kamala Harris biệt danh “đồng chí Kamala.”

Thực ra thứ mà Trump nói đến không phải là “chủ nghĩa cộng sản.” Ngay cả tại những nước “thờ” chủ nghĩa cộng sản như Trung Quốc hay Việt Nam thì khái niệm cộng sản cũng bắt đầu mơ hồ và ngày càng khác với mô hình cộng sản được thai nghén từ những “ông tổ” cộng sản như Karl Marx, Lenin, Mao Trạch Đông hay Hồ Chí Minh.

Mô hình cai trị cộng sản (communist governance model) là một hệ thống chính trị-kinh tế dựa trên chủ nghĩa Marx-Lenin, trong đó đảng Cộng Sản nắm toàn quyền lãnh đạo và kiểm soát toàn bộ đời sống xã hội, kinh tế, chính trị, tư tưởng. Ở các nước cộng sản thực thụ, chỉ có một đảng cai trị và nó là trung tâm quyền lực tuyệt đối.

Mọi quyền lực chính trị, quân sự, tư pháp, truyền thông… đều tập trung trong tay một đảng duy nhất. Hiến Pháp các nước cộng sản đều ghi rõ: “Đảng Cộng Sản là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội.” Không có đa đảng, đối lập hay cạnh tranh chính trị; mọi tổ chức xã hội đều phải đặt dưới sự “lãnh đạo của đảng.” Nhà nước, quốc hội, chính phủ, tòa án chỉ là công cụ thực thi ý chí của đảng, chứ không có quyền độc lập. Tất cả điều đó chưa từng xảy ra ở Mỹ và chẳng có chính trị gia nào ở Mỹ dám kêu gọi “dẹp bỏ đa đảng.”

Dù nước Mỹ chưa từng nếm mùi cộng sản nhưng từ “cộng sản” vẫn mang sức mạnh hù dọa dữ dội, đặc biệt khi được dùng như một vũ khí ngôn từ để đánh tâm lý vào một thứ cảm xúc có thực: nỗi sợ cộng sản. Dùng bóng ma cộng sản để hù, trong thực tế, là một đòn phép hiệu quả.

“Chúng ta không thể để một nhóm thẩm phán cực tả và cộng sản cản trở việc thực thi pháp luật,” Trump phát biểu nhân 100 ngày đầu nhiệm kỳ. Tháng Năm, cố vấn cấp cao Stephen Miller, trong buổi nói chuyện tại Tòa Bạch Ốc, cũng nhắc lại chữ “cộng sản” bốn lần trong vòng 35 phút, khi công kích các chính sách về người chuyển giới, đa dạng và nhập cư của chính quyền Biden. “Đây là những lĩnh vực mà Tổng Thống Trump đã chiến đấu chống lại thứ văn hóa ‘cộng sản thức tỉnh’ (communist woke culture) đang ăn mòn nước Mỹ,” Miller nói.

Những lời lẽ này không chỉ là “mồi câu” cho mạng xã hội mà còn đánh vào tâm lý của cử tri lớn tuổi. “Từ ‘cộng sản’ thường gắn với cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ, đặc biệt với những người Mỹ lớn tuổi từng sống thời Chiến Tranh Lạnh” – chuyên gia truyền thông chính trị Jacob Neiheisel (Đại Học Buffalo) nhận định – “Gắn những từ ngữ cảm xúc như vậy vào đối thủ chính trị là cách làm giảm tính chính danh của họ trong mắt công chúng và khiến họ bị nhìn nhận tiêu cực.”

Gần đây hơn, đầu Tháng Mười, Tòa Bạch Ốc tổ chức buổi tọa đàm trực tuyến với những người có sức ảnh hưởng mạnh trong thành phần cánh hữu, bàn về mối “nguy hiểm” mang tên antifa và… cộng sản! Trong suốt buổi thảo luận được phát trực tiếp, Tổng Thống Trump một lần nữa phác họa lại một thế giới “đáng sợ” quen thuộc: những người biểu tình chống đối mình là do “các thế lực bí ẩn” tài trợ, “sẽ sớm gặp rắc rối lớn”; chủ nghĩa cộng sản đang bành trướng khắp nước Mỹ…

Sự đắc cử ghế thị trưởng New York City của Zohran Mamdani một lần nữa “khẳng định” rằng “cộng sản” đã thật sự “leo cao luồn sâu” vào thượng tầng chính trị Mỹ. Như đã biết, trên Truth Social ngày 25 Tháng Sáu, Trump gọi Mamdani là “tên điên cộng sản 100%.”

Trước đó, người dẫn podcast bảo thủ Nick Sortor cũng viết trên X ngày 23 Tháng Sáu: “Zohran Mamdani thậm chí không phải là kẻ theo chủ nghĩa xã hội. Hắn là một thằng cộng sản thực thụ, thậm chí còn cực tả hơn cả Bernie Sanders.” Ben Shapiro, đồng sáng lập trang bảo thủ The Daily Wire, cũng nói trong podcast của mình: “Tin lớn hôm nay: Một tên cộng sản có khả năng trở thành thị trưởng tiếp theo của New York.” Và Nghị Sĩ Cộng Hòa Elise Stefanik (dân biểu đại diện tiểu bang New York) viết trên X: Mamdani đích thực là “một thằng cộng sản.”

Tất nhiên Zohran Mamdani không phải và không thể là cộng sản. Giáo Sư Anna Grzymala-Busse, chuyên ngành nghiên cứu quốc tế tại Đại Học Stanford, nói với PolitiFact: “Mamdani KHÔNG phải là cộng sản. Chủ nghĩa cộng sản đòi hỏi một nền kinh tế kế hoạch tập trung, không có thị trường, mọi giá cả và số lượng hàng hóa đều do chính phủ định đoạt. Không có cạnh tranh chính trị, chỉ có một đảng cầm quyền. Mamdani không hề kêu gọi bất kỳ điều gì trong số đó.”

Giáo Sư Ted Henken (Baruch College) cũng nói rằng Mamdani chỉ đề xuất những biện pháp nhằm đối phó khủng hoảng chi phí sinh hoạt ở New York chứ không nhằm quốc hữu hóa nền kinh tế. Và Giáo Sư Oxana Shevel (Đại Học Tufts) nhấn mạnh rằng nhiều nền dân chủ phương Tây như Pháp hay Canada đều có chính sách tương tự – từ chăm sóc trẻ em miễn phí đến giao thông công cộng giá rẻ – nhưng không ai gọi đó là “cộng sản.”

Ai giống cộng sản hơn ai?

Điều nực cười tréo ngoe nhất là trong khi chụp mũ cộng sản cho các đối thủ thì những gì Trump làm đang biến nước Mỹ giống các nước cộng sản hơn bao giờ hết, kể cả cách chụp mũ.

Nếu tại các nước độc tài cộng sản như Trung Quốc hay Việt Nam, kẻ thù là “bọn phản động” và “thế lực thù địch nước ngoài” thì kẻ thù của nước Mỹ bây giờ là “bọn thiên tả” và “đám cộng sản.”

Cách mà “nước Mỹ của Trump” nhìn trí thức rất gần với cách mà giới trí thức bị lực lượng bần nông đối xử thời Mao và Hồ.

Trong 10 tháng đầu nhiệm kỳ hai, chính quyền Trump đã thực hiện một chiến dịch đàn áp chính trị với mức độ ám ảnh và hung bạo hiếm thấy kể từ những thời kỳ đen tối nhất của lịch sử Mỹ hồi thập niên 1940-1950. Những đối thủ chính trị bị điều tra và truy tố; viên chức nhà nước bị sa thải nếu “thiếu trung thành tuyệt đối”; các hãng luật bị cấm làm việc với chính phủ chỉ vì khiến tổng thống phật ý. Hãng AP bị gạt khỏi nhóm phóng viên Tòa Bạch Ốc vì không chịu gọi Vịnh Mexico là “Vịnh nước Mỹ.” Nhiều nội dung trên các trang web liên quan lịch sử bị đục xóa.

Chính quyền còn điều tra các tập đoàn truyền thông, đe dọa chặn sáp nhập trừ khi họ từ bỏ chính sách Đa Dạng-Công Bằng-Hòa Nhập (DEI), xóa sổ các cơ quan truyền thông chống cộng VOA và RFA, cắt hàng tỷ viện trợ cho những gì Trump gọi là “phi đạo đức” hay “trái pháp luật,” đình chỉ tài trợ các đại học trong đó có Harvard và Columbia…

Nhiều sử gia có cùng nhận định rằng cơn khủng hoảng hiện tại còn gây hại hơn thời McCarthyism. “Ngày xưa, người ta chỉ nhắm vào từng cá nhân; nay, là cả hệ thống đại học,” nhận định của Ellen Schrecker, tác giả No Ivory Tower.

Với Trump, tấn công giới học thuật không chỉ là cuộc chiến ý thức hệ mà còn là đòn chính trị: triệt hạ nơi sản sinh tầng lớp cử tri có học – thành phần gần như luôn nghiêng về đảng Dân Chủ.

Trong bản tuyên bố “Tuần Lễ Chống Cộng” với chữ ký “NOW, THEREFORE, I, DONALD J. TRUMP, President of the United States of America,” có đoạn: “Chúng ta hãy cùng nhau đoàn kết bảo vệ những giá trị làm nên một dân tộc tự do. Chúng ta tưởng nhớ nạn nhân của sự áp bức bằng cách giữ cho lý tưởng của họ luôn sống mãi và bảo đảm rằng chủ nghĩa cộng sản và mọi hệ thống phủ nhận quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc mãi mãi bị chôn vùi trong đống tro tàn lịch sử.”

Với những gì đang diễn ra, khi hàng chục tướng tá cấp cao Ngũ Giác Đài bị thanh trừng chỉ vì không bày tỏ lòng trung thành với “đảng” – chẳng khác gì chuyện đang xảy ra ở Trung Quốc; khi “nhà nước Trump” đang can thiệp sâu vào Fed – theo cách hệt như các nhà nước cộng sản Trung Quốc hay Việt Nam định đoạt mọi quyết sách của Ngân Hàng Trung Ương; khi người đứng đầu cơ quan thống kê bị sa thải chỉ vì công bố con số thực; khi giám đốc FBI hành xử rất gần với một bộ trưởng công an của chế độ cộng sản…, cái gọi là “những giá trị làm nên một dân tộc tự do” nghe chưa bao giờ mỉa mai đến vậy.

Hy vọng rằng tất cả điều đó “mãi mãi bị chôn vùi trong đống tro tàn lịch sử.” [kn]

MAGA bực mình khi Trump muốn ‘nhập cảng’ 600,000 sinh viên Trung Quốc

play-rounded-fill
MAGA bực mình khi Trump muốn ‘nhập cảng’ 600,000 sinh viên Trung Quốc
Phong trào MAGA ủng hộ Tổng Thống Donald Trump bực mình khi ông đưa ra ý tưởng “nhập cảng” 600,000 sinh viên Trung Quốc vào các đại học Hoa Kỳ.

Mỹ chính thức ngừng đúc đồng 1 cent sau hơn 230 năm lưu hành

PHILADELPHIA, Pennsylvania (NV) – Bộ Ngân Khố hôm Thứ Tư, 13 Tháng Mười Một, chính thức chấm dứt đúc đồng một cent (penny), khép lại hơn 230 năm lịch sử của đồng tiền từng gắn bó với đời sống và văn hoá Mỹ, nhưng nay gần như mất giá trị thực tế, theo AP.

Khi ra đời năm 1793, một đồng penny có thể mua được một chiếc bánh, một cây nến hoặc một viên kẹo. Nhưng ngày nay, phần lớn chúng chỉ nằm yên trong lọ thu tiền lẻ hoặc ngăn kéo cũ, trong khi mỗi đồng penny tốn gần 4 cent để sản xuất.

Đồng 1 cent của Mỹ có lịch sử 230 năm lưu hành. (Hình minh hoạ: Justin Sullivan/Getty Images)

“Chúng ta sẽ tiết kiệm cho người nộp thuế $56 triệu đô la,” Tổng Thủ Quỹ Brandon Beach nói tại Xưởng đúc tiền (U.S. Mint) ở Philadelphia trước khi nhấn nút dập đồng penny cuối cùng. Những đồng xu cuối cùng được đặt trang trọng trên khay để giới truyền thông ghi hình, và một số sẽ được đấu giá kỷ niệm.

Hàng tỷ đồng penny hiện vẫn còn lưu hành và vẫn có giá trị pháp lý, nhưng không còn được sản xuất tiếp tục. Đồng tiền cuối cùng từng bị ngừng lưu hành là đồng nửa cent, vào năm 1857.

Tại buổi dập đồng cent cuối cùng, công nhân xưởng đúc đứng lặng lẽ như thể đang tiễn biệt một người bạn lâu năm. Khi những đồng xu cuối cùng ra khỏi máy, họ vỗ tay và reo mừng. “Hôm nay thật xúc động,” công nhân Clayton Crotty, 15 năm làm việc tại xưởng, nói. “Nhưng điều này không bất ngờ.”

Tổng Thống Donald Trump là người ra lệnh chấm dứt đồng penny, cho rằng chi phí sản xuất vượt xa giá trị của nó. “Trong thời gian quá dài, Hoa Kỳ đã đúc những đồng xu khiến chúng ta mất hơn 2 cent mỗi đồng. Thật lãng phí!” Ông viết trên mạng hồi Tháng Hai.

Nhiều người Mỹ vẫn mang nặng tình cảm hoài niệm, xem đồng penny là biểu tượng may mắn hoặc kỷ vật đáng sưu tầm. Trong khi đó, một số cửa hàng lo ngại việc ngừng sản xuất đột ngột khiến họ khó giao dịch tiền mặt. Một số tiệm chọn cách làm tròn giá xuống để không làm thiệt khách, số khác thì kêu gọi khách mang tiền lẻ đến đổi, thậm chí tặng nước uống miễn phí cho ai mang đến một nắm penny.

Tổ chức Hiệp Hội Cửa Hàng Tiện Lợi Quốc Gia (NACS) nói: “Chúng tôi đã kêu gọi loại bỏ đồng penny suốt 30 năm qua. Nhưng đây không phải cách mà chúng tôi mong muốn.”

Những người ủng hộ cho rằng việc loại bỏ đồng penny giúp tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian thanh toán, và nhiều quốc gia khác như Canada đã làm từ lâu. Canada ngừng sản xuất penny từ năm 2012.

Giá thành sản xuất các đồng tiền hiện nay cho thấy sự nghịch lý: Một đồng nickel tốn gần 14 cent, trong khi dime chỉ 6 cent và quarter khoảng 15 cent. Dù giá trị nhỏ, các nhà sưu tầm và sử gia coi đồng penny là “tấm gương thu nhỏ của lịch sử nước Mỹ.”

“Trên đồng xu, chúng ta đặt khẩu hiệu, danh nhân, và khắc họa chính bản sắc quốc gia,” giáo sư Frank Holt thuộc Đại Học Houston nói. “Chúng phản ánh chính trị, tín ngưỡng, nghệ thuật, lý tưởng và khát vọng của người Mỹ.” (MPL) [kn]

Trump âm thầm giảm hàng trăm tỷ đô la tiền thuế cho giới siêu giàu

WASHINGTON, DC (NV) – Trong khi hàng triệu người Mỹ đang vật lộn với giá cả tăng và ngân sách liên bang thâm hụt kỷ lục, Bộ Ngân Khố và Sở Thuế Vụ (IRS) dưới quyền Tổng Thống Donald Trump âm thầm ban hành hàng loạt quy định mới, giảm hàng trăm tỷ đô la ưu đãi thuế cho các tập đoàn lớn và giới siêu giàu, theo nhật báo New York Times đăng tải hôm 6 Tháng Mười Một.

Những “ưu đãi kỹ thuật” này được công bố qua một chuỗi thông báo nội bộ và dự thảo quy định từ mùa hè vừa qua, không được Quốc Hội thông qua, không họp báo, không giám sát công khai.

Tổng thống Donald Trump giơ cao bản Đạo luật GENIUS, chính thức hợp pháp hoá việc sử dụng stablecoin. (Hình: Brendan Smialowski (AFP/Getty Images)

Nhưng theo giới chuyên gia thuế, những thông báo âm thầm đó vô hiệu hóa phần lớn Đạo Luật Giảm Lạm Phát (IRA) năm 2022, vốn được Tổng Thống Joe Biden ký ban hành nhằm đảm bảo các công ty siêu lợi nhuận phải đóng tối thiểu 15% thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đạo luật này, dự kiến giúp thu về $222 tỷ trong 10 năm, giờ có thể chỉ còn là con số tượng trưng sau khi chính quyền Trump nới lỏng, miễn trừ và “viết lại” các quy định thực thi.

Cắt thuế mà không qua Quốc Hội

Theo tờ The New York Times, các quy định mới của Bộ Ngân Khố đã mở lối thoát thuế cho hàng loạt ngành giàu có: Các quỹ đầu tư tư nhân (private equity), công ty tiền mã hoá, tập đoàn bảo hiểm, đầu tư bất động sản nước ngoài và các tập đoàn xuyên quốc gia.

Ông Kyle Pomerleau, chuyên gia thuế tại Viện Doanh Nghiệp Mỹ (AEI), nhận định: “Bộ Ngân Khố đang thực hiện những khoản cắt giảm thuế chưa từng được Quốc Hội thông qua. Quốc Hội làm luật thuế, không phải Bộ Ngân Khố. Khi một cơ quan hành pháp tự mở rộng thẩm quyền như vậy, đó là vi phạm nguyên tắc hiến định.”

Trước đó, trong Tháng Bảy, ông Trump đã ký “Đạo Luật To Đẹp” (One Big Beautiful Bill Act), kế hoạch cắt thuế trị giá $4,000 tỷ, phần lớn dành cho doanh nghiệp lớn và giới giàu, đổi lại là cắt ngân sách y tế cho người già và phiếu thực phẩm SNAP cho người nghèo.

Giờ đây, với các quy định mới của Bộ Ngân Khố, các công ty còn nhận thêm hàng trăm tỷ đô la miễn giảm khác, trong khi thâm hụt ngân sách liên bang phình to thêm hàng ngàn tỷ đô la.

Lối thoát cho giới siêu giàu

Theo tiết lộ, hai hãng tiền mã hóa lớn là Coinbase và Strategy từng đối mặt nguy cơ phải chịu thuế tối thiểu hàng tỷ đô la theo luật IRA. Nhưng sau các cuộc vận động hành lang của nhóm luật sư từng phục vụ trong chính quyền Trump, IRS đã chính thức “nới quy định,” miễn trừ cho các công ty nêu trên với lý do “lợi nhuận chưa hiện thực hoá.”

Kết quả: Chỉ vài giờ sau, Strategy tuyên bố “không còn thuộc diện bị đánh thuế tối thiểu.”

Một số tập đoàn năng lượng cũng nhanh chóng được hưởng lợi. Cheniere Energy, nhà xuất cảng khí thiên nhiên lớn nhất Mỹ, tiết lộ rằng nhờ thông báo mới nhất từ Bộ Ngân Khố, họ sẽ nhận lại $380 triệu tiền hoàn thuế.

Các quỹ đầu tư như Blackstone, biểu tượng của giới tài phiệt Wall Street cũng giành được “đặc quyền linh hoạt” để tự tính toán lại nghĩa vụ thuế theo cách có lợi nhất. Các công ty bảo hiểm được phép bù trừ khoản lỗ từ những năm trước để giảm số thuế phải nộp hiện tại.

Luật sư thuế kỳ cựu Monte Jackel, cựu viên chức IRS, nhận xét: “Họ đang làm điều chẳng khác nào xoá bỏ toàn bộ đạo luật. Đây không còn là hướng dẫn kỹ thuật, đây là viết lại luật thuế.”

Trump mở cửa “thiên đường thuế” cho giới thượng lưu

Giới phân tích tài chính gọi đây là phiên bản 2.0 của chính sách “cắt thuế cho người giàu,” bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu của Trump. Khi đó, các quy định tương tự đã xóa bỏ thuế thừa kế đối với tài sản lớn và giảm mạnh thuế doanh nghiệp xuống 21%, khiến hàng loạt tập đoàn như Amazon, Microsoft, AT&T gần như không phải nộp đồng thuế nào.

Trong khi đó, người lao động Mỹ vẫn đóng thuế đều đặn, và các chương trình phúc lợi như Medicare, Medicaid tiếp tục bị cắt giảm để “bù đắp thâm hụt.”

Giáo Sư Luật Daniel Hemel (Đại Học New York) nhận định: “Khi Bộ Ngân Khố làm qua quy định thay vì thông qua Quốc Hội, họ có thể tặng ưu đãi cho một nhóm nhỏ mà không cần cắt chỗ khác để bù. Đó là cách tặng quà cho người giàu mà không ai thấy.”

Nhận định

Chính quyền gọi đây là “chính sách khuyến khích đầu tư,” nhưng thực tế, đây là bản sao tinh vi của chính sách “trickle-down” cũ, tức là tiền chảy ngược lên, không bao giờ nhỏ giọt xuống.

Trong khi giới tỷ phú reo mừng vì hóa đơn thuế nhẹ hơn, ngân sách quốc gia thì thủng thêm hàng ngàn tỷ đô là, và người dân bình thường sẽ gánh hậu quả qua dịch vụ y tế, an sinh, và giá hàng hóa tăng cao.

Câu hỏi không còn là “ai được giảm thuế?” 

Câu hỏi là “Ai sẽ phải trả thay phần thuế mà những người giàu có vừa được miễn?” (MPL) [kn]

Sau nhiều lần trì hoãn, Garden Grove thông qua nghị quyết liên quan đến di trú

Trà Nhiên/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Sau nhiều lần bị trì hoãn, cuối cùng, Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) Garden Grove cũng thông qua nghị quyết liên quan đến tiến trình xét xử công bằng (due process) cho di dân bất hợp pháp và tạo các nguồn thông tin hỗ trợ người nhập cư trên trang web của thành phố. 

Các thành viên cộng đồng tham dự buổi họp HĐTP Garden Grove hôm 12 Tháng Mười Một. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Trong buổi họp HĐTP tối Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một, các dân cử Garden Grove bỏ phiếu 4-0-2 thông qua nghị quyết này.

Hai phiếu trắng là của Thị Trưởng Stephanie Klopfenstein và Nghị Viên Cindy Ngọc Trần (Địa Hạt 3). Nghị Viên George Brietigam (Địa Hạt 1) vắng mặt. 

Phó Thị Trưởng Joe Đỗ Vinh (Địa hạt 4) hỗ trợ sửa đổi một số điều trong nghị quyết ban đầu do Nghị Viên Ariana Arestegui (Địa Hạt 6) đề xướng. 

Với việc thông qua nghị quyết, các gia đình ở Garden Grove bị ảnh hưởng do các đợt bố ráp của Cảnh Sát Di Trú (ICE) từ Tháng Sáu đến nay có thể sớm tìm thấy các nguồn thông tin hữu ích về di trú và quyền hiến định trên trang web của thành phố.

Tại Garden Grove, gần một nửa dân số – khoảng 84,000 người – sinh ra ở nước ngoài. Trong số này, khoảng 31,000 người chưa có quốc tịch, còn hơn 53,000 người là công dân, theo dữ liệu của Cục Thống Kê Dân Số.

Garden Grove có thành phần dân cư đa dạng với hơn 42% là người gốc Á và 37% là người Latino.

Các dân cử Garden Grove tại buổi họp HĐTP hôm 12 Tháng Mười Một. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Trước đó, nghị quyết này bị hoãn một vài lần do các thành viên HĐTP có ý kiến trái chiều. 

Nghị Viên Ariana Arestegui – tác giả nghị quyết, và Nghị Viên Yesenia Muneton (Địa Hạt 5) – người tích cực hỗ trợ nghị quyết – tri ân các thành viên cộng đồng, các nhà hoạt động, và cư dân Garden Grove cùng phát biểu ủng hộ ở nhiều cuộc họp HĐTP trong nhiều tháng qua. 

Không chỉ cộng đồng người Việt mà cả những cư dân lâu năm thuộc các sắc dân khác như người Mỹ trắng và Latino ở Garden Grove cũng đồng loạt kêu gọi HĐTP thông qua nghị quyết, vì họ không muốn chứng kiến cảnh gia đình của hàng xóm bị chia cắt.

Nhiều người cho biết họ cảm thấy hoang mang sau khi tận mắt thấy các vụ bắt giữ thô bạo của ICE diễn ra giữa ban ngày.

Tuy vậy, một số cư dân phản đối nghị quyết, cho rằng vấn đề ICE thuộc thẩm quyền liên bang và thành phố không nên can dự. Họ đặt câu hỏi về mức độ cần thiết và chi phí tốn kém, đồng thời cho rằng nghị quyết gây chia rẽ, có thể khiến thành phố đối mặt với trách nhiệm pháp lý và có nguy cơ bị cắt nguồn tài trợ của liên bang.

Tiến Sĩ Joe Đỗ Vinh nhấn mạnh nghị quyết này không mang tính chống ICE, và mọi thông tin đăng tải cần được kiểm chứng, không ủng hộ bất kỳ tổ chức cộng đồng nào, đồng thời cho biết việc thông qua nghị quyết vẫn tiềm ẩn rủi ro. 

“Chúng ta có thể bị điều tra, mất nguồn tài trợ, thậm chí đối mặt với truy tố. Đó là những rủi ro phải chấp nhận. Bởi vì bất cứ hành động giúp đỡ ai cũng luôn có rủi ro,” ông Joe Đỗ Vinh nói.

Các cựu quân nhân, trong đó có cựu chiến binh VNCH, tham dự buổi vinh danh của HĐTP Garden Grove trước buổi họp. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Ngoài ra, trước khi buổi họp HĐTP diễn ra, các dân cử Garden Grove cũng vinh danh các cựu quân nhân gồm nhiều sắc dân, trong đó cũng có một vài cựu binh VNCH, với bằng tưởng lục và nghi thức cắt bánh kem ăn mừng. 

Mục vinh danh là để hưởng ứng Ngày Cựu Quân Nhân Hoa Kỳ hôm 11 Tháng Mười Một vừa qua, và do Nghị Viên Cindy Ngọc Trần đề xướng với Thị Trưởng Stephanie Klopfenstein, để tri ân các cựu chiến binh. [đ.d.]

—

Liên lạc tác giả: [email protected]

HĐTP Westminster căng thẳng vì ‘đặt tên đường Charlie Kirk’ và lên án Cộng Sản

Thiện Lê/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) Westminster có nhiều tranh cãi tại phiên họp tối Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một, về những vấn đề liên quan đến ông Charlie Kirk.

Hội Đồng Thành Phố Westminster tại phiên họp ngày 12 Tháng Mười Một. (Hình: Chụp từ màn hình)

Ông Charlie Kirk, một người rất bảo thủ, sáng lập viên tổ chức Turning Point USA, và ủng hộ mạnh mẽ Tổng Thống Donald Trump, bị ám sát ở Utah hôm 10 Tháng Chín.

Những vấn đề gây tranh cãi là đặt thêm tên của Charlie Kirk vào bảng tên đường All American Way tại khu vực Tòa Thị Chính, và vinh danh ông Kirk vào ngày 14 Tháng Mười. Một vấn đề khác cũng gây tranh cãi giữa các dân cử và có sự bất mãn từ một số cư dân là nghị quyết lên án những người của Cộng Sản Việt Nam muốn gây xáo trộn và đánh phá cộng đồng khi đến Westminster.

Cư dân trình bày suy nghĩ về các vấn đề này

Hai vấn đề liên quan đến ông Charlie Kirk được cư dân trình bày suy nghĩ nhiều nhất khi phát biểu trước HĐTP.

Một số người phản đối việc đặt thêm tên Charlie Kirk vào bảng tên đường All American Way, kêu gọi các dân cử suy nghĩ kỹ về ý nghĩa của tên đường. Họ còn nói tên đường là dành cho những người đoàn kết cộng đồng, chứ không phải một người gây chia rẽ như Charlie Kirk.

Một người phản đối là ông Michael Verrengia, thành viên Ủy Ban Giám Sát Measure Y & E của thành phố. Ông cho hay ông không muốn dùng tiền thuế để đổi tên đường và ông Kirk không sống ở Westminster, không có liên quan gì đến thành phố.

Ông còn nói thành phố đã bỏ tiền làm bảng tên đường song ngữ ở Little Saigon, và bây giờ lại bỏ thêm tiền để đặt thêm tên Charlie Kirk vào bảng tên đường All American Way.

Về nghị quyết lên án Cộng Sản, ông hỏi: “Quý vị nghĩ cuộc chiến sẽ kéo dài đến bao giờ?”

Ông cho hay thành phố có thể tránh những người thuộc đảng CSVN khi họ đặt chân đến Westminster.

Bà Tammy Hamil cho rằng những đề nghị về Charlie Kirk là để các dân cử vận động tranh cử, muốn lãnh đạo của đảng phái biết, và dùng cư dân với logo của thành phố tranh cử.

Bác Sĩ Kimberly Hồ, cựu nghị viên Westminster, cũng có mặt để phát biểu và cho biết có thêm tên thứ hai trong bảng tên đường sẽ làm giảm giá trị của con đường và sức mạnh của quyền công dân.

Đặt thêm tên Charlie Kirk vào đường All American Way

Đây là đề nghị của Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn, muốn có thêm tên Charlie Kirk trong bảng tên đường All American Way từ đường Westminster đến đường 13th. Những bảng tên đường trên cột không có đèn đỏ sẽ được đổi tên thành Charlie Kirk Way.

Theo thị trưởng, thay đổi này sẽ giúp Westminster trở nên đặc biệt vì con đường All American Way thể hiện sư đoàn kết và yêu nước, nên muốn nhấn mạnh ý nghĩa đó hơn bằng cách vinh danh một người giúp nhiều người Mỹ trẻ suy nghĩ về đất nước.

“Điều này không có mục đích chính trị, nhưng một số người có thể không thấy điều đó,” thị trưởng nói.

Phó Thị Trưởng Carlos Manzo thẳng thắn chỉ trích thị trưởng, cho rằng ông lợi dụng một bi kịch để thăng tiến trong chính trường, để vận động tranh cử và lấy phiếu.

“Những gì mà Charlie Kirk làm gây ra sự chia rẽ, ông không hề biết gì về ông ấy,” ông Manzo nói.

Ông Manzo còn nói thành viên HĐTP là một chức vụ không đảng phái, mà thị trưởng lại đem một vấn đề chia rẽ ra trước các đồng viện và cư dân như vậy. Ông còn đặt câu hỏi là ông Charlie Kirk đã làm gì cho thành phố Westminster?

Trước khi kết thúc phát biểu đầu tiên, ông Manzo cho biết: “Quý vị nghĩ nếu thị trưởng không tranh cử thì ông ấy có đưa vấn đề này vào nghị trình hay không? Tôi không muốn nói lòng vòng nữa. Tôi cố gắng giữ lịch sự, nhưng điều này quá sai trái. Những vấn đề như vậy chia rẽ cộng đồng chứ không đoàn kết ai cả, và ông nên hiểu vì ông là thị trưởng. Ông luôn nhắc đến tự do ngôn luận nhưng thường bất mãn với những người bất đồng chính kiến.”

Bảng tên đường Charlie Kirk được đề nghị thay đổi. (Hình: City of Westminster)

Nghị Viên Amy Phan West thì nhấn mạnh ông Kirk khuyến khích nhiều người trẻ tuổi quan tâm về quốc gia và chính trị qua tổ chức Turning Point USA, và nói về tự do ngôn luận và tôn giáo. Vì vậy, bà cám ơn thị trưởng đã đưa vấn đề này vào nghị trình.

Tuy nhiên, bà cho rằng đặt thêm tên Charlie Kirk vào bảng tên đường All American Way là không đủ, và đề nghị đổi tên đường 13th gần khu Tòa Thị Chính thành đường Charlie Kirk, nhưng Luật Sư Scott Porter của thành phố cho biết các dân cử chỉ được thảo luận về đường All American Way theo đúng nghị trình.

Sau đó, ông Chí phản biện lại những gì ông Manzo nói: “Tôi muốn bảo đảm thông điệp của Charlie Kirk được truyền đạt đến nhiều người Mỹ trẻ tuổi, giúp họ suy nghĩ phản biện và được sống tự do. Xin ông đừng tố cáo tôi chia rẽ cộng đồng. Tôi chỉ đang vinh danh một người khuyến khích người khác tham gia vào chính trị.”

Ông Manzo hỏi tại sao thị trưởng không vinh danh Charlie Kirk bằng thời gian của riêng mình, mà lại mang ra trước thành phố như vậy. Ông còn nói thị trưởng làm điều đó vì có phiếu trong HĐTP để đổi tên đường, bắt thành phố phải nhìn theo suy nghĩ của ông, và cho rằng đó không phải là cách lãnh đạo tốt.

Sau một số thảo luận, bà Amy đề nghị HĐTP không bỏ phiếu về việc đổi tên đường All American Way để nghiên cứu các bảng tên đường khác rồi thảo luận lại sau, nhưng đề nghị đó không được thông qua.

Trở lại với vấn đề có thêm tên Charlie Kirk trong bảng đường All American Way, thị trưởng yêu cầu HĐTP bỏ phiếu, và đề nghị được thông qua với kết quả 4-1, chỉ có phiếu chống của Phó Thị Trưởng Manzo, cho rằng việc đổi tên đường có mục đích lấy điểm.

Vinh danh Charlie Kirk vào ngày 14 Tháng Mười mỗi năm

Đây là đề nghị của Nghị Viên Amy Phan West, muốn thành phố vinh danh ông Charlie Kirk vào ngày sinh của ông là 14 Tháng Mười.

Ông Manzo lần nữa trình bày suy nghĩ của mình, nói hai đồng viện là bà Amy và ông Chí đang tìm cách vượt qua nhau để tranh cử.

Hai người này đang vận động tranh cử dân biểu liên bang Địa Hạt 45.

Ông nói với hai đồng viện: “Tại sao quý vị không làm những chuyện như tìm cách có thu nhập nhiều hơn cho thành phố, cho sở cảnh sát, cải tiến công viên, đường phố, và giải quyết vấn đề vô gia cư? Đó là những thứ mà quý vị có thể tự hào khoe khoang.”

Sau đó, ông Manzo nói với cư dân: “Việc làm này là cách họ nghĩ về trình độ của quý vị. Tôi từng nghe một nghị viên gốc Việt nói nếu ai xây dựng tượng đài thì cử trị gốc Việt sẽ bầu cho người đó.”

Ông Manzo còn nói các đồng viện sẵn sàng để Sở Cảnh Sát Westminster thiếu tiền và sẽ dẫn đến việc cắt giảm nhiều nhân viên, không muốn thảo luận về thu nhập cho thành phố. Theo ông, các thành phố lân cận ngày càng phát triển, trong khi Westminster đang gặp khó khăn về tài chánh mà các đồng viện không quan tâm đến vấn đề đó.

“Chúng ta sẽ làm gì khi không còn đủ tiền nữa? Chúng ta sẽ làm gì để giữ mọi thứ? Tôi đợi đến lúc đó xem chúng ta sẽ bỏ bao nhiêu thời gian về chuyện này,” ông nói.

Ngã tư đường Westminster và đường All American Way ngay Tòa Thị Chính Westminster. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Sau một số tranh luận, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn yêu cầu bỏ phiếu, và đề nghị vinh danh Charlie Kirk vào ngày 14 Tháng Mười được thông qua với kết quả 3-2, có hai phiếu chống của ông Manzo và Nghị Viên Mark Nguyễn.

Nghị quyết lên án những thành viên của Cộng Sản Việt Nam gây xáo trộn Westminster

Đây là đề nghị của Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn, và lập tức bị các đồng viện chất vấn, như Phó Thị Trưởng Carlos Manzo hỏi thành phố đến nay có tổng cộng bao nhiêu nghị quyết lên án Cộng Sản.

Ông Chí cho biết nghị quyết này khác vì lên án những người gây xáo trộn đặt chân vào thành phố Westminster, khác với những nghị quyết trước lên án các giới chức Cộng Sản.

Sau khi nghe, ông Manzo nói đây là một nghị quyết “gây chú ý” và còn cho hay đó là “trò đùa.”

Nghị Viên Amy Phan West thì yêu cầu thị trưởng đưa ra giải pháp để chặn những người gây xáo trộn không đến thành phố được, cũng như làm cách nào để biết người nào là Cộng Sản.

Theo bà, Tổng Thống Donald Trump đang làm ăn với chính quyền Việt Nam, nên muốn giữ mối quan hệ đó, và cho rằng nghị quyết của Westminster có thể ảnh hưởng đến điều đó.

Ông Chí nói bà Amy nên đọc nghị trình trước khi vào cuộc họp và nói không cần phải trả lời câu hỏi của bà. Điều đó dẫn đến một chút đôi co giữa hai người, và ông Chí phải yêu cầu chấm dứt thảo luận để bỏ phiếu.

Khi bỏ phiếu, bà Amy tiếp tục chất vấn thị trưởng, khiến ông phải tắt microphone của bà, chỉ mở lại khi bà nói bỏ phiếu thuận hay chống, và bà nói sẽ bỏ phiếu thuận để ông vui.

Nghị quyết lên án những người Cộng Sản gây xáo trộn cộng đồng được thông qua với kết quả 4-0. Phó Thị Trưởng Manzo bỏ phiếu trắng.

Trước khi phiên họp kết thúc lúc nửa đêm, một số cư dân phát biểu về những vấn đề không có trên nghị trình, và có một người gọi thị trưởng là “đồ rác rưởi.”

Nghe vậy, ông trả lời: “Như quý vị nói, tôi là đồ rác rưởi, nhưng tôi vẫn là thị trưởng của quý vị.”

Ngoài tranh cãi giữa các dân cử, phiên họp còn có những lúc hỗn loạn vì cư dân đến dự phiên họp bày tỏ sự bất mãn khi các dân cử đang thảo luận. [đ.d.]

—

Liên lạc tác giả: [email protected]

Đại Hội 14: Tô Lâm hay Phan Văn Giang, ‘lòng dân’ hay ‘ý đảng’

play-rounded-fill

Đại Hội 14: Tô Lâm hay Phan Văn Giang, ‘lòng dân’ hay ‘ý đảng’

Phải chờ tới Hội Nghị Trung Ương 15 của đảng CSVN khóa 13 trong ít tuần nữa mới có danh sách “lãnh đạo chủ chốt” và ứng cử viên chức tổng bí thư cho đại hội 14. Nhưng giờ đây 2 cái tên gây nóng mạng xã hội là Tô Lâm và Phan Văn Giang.

 

Xe bồn rò rỉ ‘nước đái quỷ’ ở Oklahoma, hàng chục người nhập viện

WEATHERFORD, Oklahoma (NV) – Một vụ rò rỉ khí ammonia từ xe bồn tại bãi đậu xe của khách sạn Holiday Inn Express khiến hàng chục người phải vào bệnh viện và hàng trăm cư dân ở thành phố nhỏ Weatherford, tiểu bang Oklahoma, phải di tản trong đêm Thứ Tư, 12 Tháng Mười Một, theo AP.

Thuật ngữ “nước đái quỷ” trong dân gian Việt Nam bắt nguồn từ việc dùng tên gọi mang màu sắc hình tượng, kết hợp với mùi đặc trưng của chất amoniac (NH3) trong hóa học, chất khí có mùi khai rất hăng giống mùi nước tiểu đậm đặc. Tên gọi này không phải tên khoa học mà là cách gọi dân gian phổ biến, mang tính hình ảnh như một cảnh báo về độ độc hại và mùi khó chịu của amoniac.

Sở Cảnh Sát Weatherford, Oklahoma. (Hình: Google Map)

Theo Cảnh Sát Trưởng Angelo Orefice, tài xế xe bồn đậu xe tại khách sạn để nghỉ qua đêm thì van khí bị hỏng, khiến ammonia rò rỉ ra ngoài. Loại khí này, không màu nhưng rất độc, có thể gây ngạt thở, bỏng da và tổn thương phổi nếu hít phải ở nồng độ cao.

36 người đã được điều trị tại bệnh viện Weatherford Regional, trong đó bốn người nguy kịch và 10 người được chuyển lên Oklahoma City. Khoảng 500 đến 600 cư dân, bao gồm cả bệnh nhân trong nhà dưỡng lão được di tản khẩn cấp khi lực lượng cứu hỏa mang mặt nạ phòng độc gõ cửa từng nhà lúc nửa đêm.

Sáng Thứ Năm, giới chức cho biết phẩm chất không khí đã ổn định, xe bồn ngừng rò rỉ, và việc tẩy độc có thể kéo dài vài ngày. Công ty Airgas, nhà phân phối khí công nghiệp ở Pennsylvania, cho biết đang phối hợp với giới thẩm quyền điều tra nguyên nhân.

Khí ammonia được dùng phổ biến trong nông nghiệp để bón cho cây bắp và lúa mì. Đây là loại khí không màu nhưng có mùi hăng, gây ngạt, có thể gây tử vong ở nồng độ cao, hoặc gây bỏng da, kích ứng mắt và hệ hô hấp.

Chỉ mới tuần trước, một vụ rò rỉ khí ammonia do vụ nổ tại một nhà máy gần Yazoo City, Mississippi cũng khiến người dân phải di tản và một cột khói màu vàng bốc lên cao. Hai năm trước, năm người thiệt mạng ở Illinois khi một xe bồn chở ammonia bị ép ra khỏi đường và tràn khí độc ra ngoài. (MPL) [kn]

Giá thịt bò ở Mỹ cao nhất trong 75 năm vì tariff của Trump

WASHINGTON, DC (NV) – Giá thịt bò tại Mỹ đang leo lên mức cao nhất trong hơn bảy thập niên, và các chuyên gia kinh tế cho rằng chủ yếu là vì thuế quan đối ứng (tariff) toàn cầu của Tổng Thống Donald Trump kế đó là hạn hán nghiêm trọng và sự sụt giảm kỷ lục của đàn bò Mỹ.

Theo dữ liệu từ Cục Thống Kê Bộ Lao Động (BLS), giá các sản phẩm thịt bò tươi sống trong Tháng Chín tăng từ 12% đến 18% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi đàn bò Mỹ hiện ở mức thấp nhất trong 75 năm, theo CNBC cho biết hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười Một.

Mỹ đã sản xuất lượng thịt bò phẩm chất cao nhất trong lịch sử. (Hình minh hoạ: Asanka Ratnayake/Getty Images)

Trong nỗ lực “bảo vệ sản xuất nội địa,” chính quyền Trump đã áp 50% thuế quan lên thịt bò nhập cảng từ Brazil, quốc gia xuất cảng thịt bò lớn nhất thế giới, cùng với Úc, New Zealand và Uruguay. Hệ quả là, lượng thịt bò nhập cảng vào Mỹ giảm mạnh, trong khi nhu cầu tiêu dùng vẫn tăng.

Theo dữ liệu của Panjiva, xuất cảng thịt bò Brazil sang Mỹ đã giảm mạnh trong Tháng Bảy và Tám, sau khi tổng mức thuế chồng lên nhau đạt tới 76.4%. Các lô hàng này nay đã chuyển hướng sang thị trường Trung Quốc, khiến nguồn cung ứng trong nước Mỹ càng bị siết chặt.

“Khi đánh thuế 50% lên một nhà cung cấp chính như Brazil, thị trường hoặc phải chấp nhận giá cao hơn, hoặc sẽ thiếu hàng. Dù theo cách nào, giá đều tăng,” ông Dan Anthony, chủ tịch công ty nghiên cứu Trade Partnership Worldwide, nhận định.

Bên cạnh đó, các thuế quan lên phân bón, thức ăn chăn nuôi, thép và nhôm khiến chi phí sản xuất tăng thêm. Phân bón nhập cảng chịu thuế hai con số, đẩy giá bắp và đậu nành, nguyên liệu làm thức ăn cho gia súc lên cao. Giá thép và nhôm tăng khiến máy cày, thùng chứa ngũ cốc và thiết bị sửa chữa đắt đỏ hơn.

“Chúng tôi đang ở trong một chu kỳ chăn nuôi khó khăn nhất trong lịch sử,” nông dân James Clement III, thế hệ thứ sáu của một trang trại bò ở Texas, chia sẻ. “Đàn bò giống thấp kỷ lục, nguồn cỏ khan hiếm, và dù giá thịt cao, chúng tôi không thể phục hồi nhanh.

Tổng Thống Trump đổ lỗi cho các nhà máy chế biến và giới chăn nuôi về việc giá thịt bò tăng, đồng thời tuyên bố cho phép Argentina xuất cảng thịt bò sang Mỹ nhằm “bình ổn giá.” Tuy nhiên, Hiệp Hội Chăn Nuôi Bò Thịt Quốc Gia (NCBA) cảnh báo quyết định này sẽ gây hại cho nông dân Mỹ, khi Argentina chỉ cung cấp được dưới 0.5% nhu cầu thị trường, tương đương “mỗi người Mỹ chỉ thêm một chiếc hamburger.”

“Chúng tôi không cần thịt bò Argentina. Mỹ đã sản xuất lượng thịt bò phẩm chất cao nhất trong lịch sử,” Clement nói thêm.

Các chuyên gia kinh tế nhận định chính sách thuế của ông Trump đang tạo hiệu ứng ngược: Giá nhập cảng tăng, giá nội địa leo thang, và người tiêu dùng cuối cùng là nạn nhân phải trả giá.

“Đánh thuế đối thủ nước ngoài thì dễ, nhưng người dân Mỹ mới là người gánh chi phí,” ông Peter Boockvar, giám đốc đầu tư của One Point BFG Wealth Partners, nhận xét. “Khi giá bò tăng, người tiêu dùng chuyển sang ăn gà, và ngành chăn nuôi trong nước rốt cuộc cũng không được lợi gì.”

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho biết đang phối hợp với Mexico để ngăn chặn sự quay trở lại của ký sinh trùng “New World Screwworm,” một loài ruồi đẻ trứng vào vết thương động vật, từng bị tiêu diệt khỏi nước Mỹ từ năm 1966. Một số đàn bò Mexico đã bị phát hiện nhiễm ký sinh trùng, khiến Mỹ tạm ngừng nhập thịt bò từ Mexico.

Tất cả những yếu tố trên từ thuế quan, hạn hán, chi phí đầu vào đến nguy cơ dịch bệnh, đang thắt chặt nguồn cung ứng và đẩy giá thịt bò lên mức cao nhất kể từ sau Thế Chiến II.

Dù vậy, người chăn nuôi như Clement vẫn giữ tinh thần lạc quan: “Chăn nuôi là công việc khó nhưng xứng đáng. Bò là khoản đầu tư dài hạn, và đối diện tình thế bất lợi, chúng tôi vẫn tiếp tục nuôi, như đã làm suốt hàng trăm năm.” (MPL) [kn]

California thu hồi 17,000 bằng lái xe thương mại cấp cho di dân

SACRAMENTO, California (NV) – California thông báo sẽ thu hồi 17,000 bằng lái xe thương mại cấp cho di dân sau khi phát hiện ngày hết hạn của các bằng này vượt quá thời gian cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ, theo AP hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười Một.

Quyết định được đưa ra giữa lúc chính quyền Tổng Thống Donald Trump chỉ trích gay gắt California và các tiểu bang khác vì cấp bằng lái cho những di dân không có giấy tờ hợp pháp khi vào nước Mỹ. Vấn đề này được chú ý trở lại hồi Tháng Tám, sau vụ tai nạn ở Florida do một tài xế xe tải gốc di dân không hợp pháp quay đầu xe trái luật, khiến ba người thiệt mạng.

Bộ Trưởng Giao Thông Mỹ Sean Duffy. (Hình: Eric Lee/Getty Images)

Bộ Trưởng Giao Thông Mỹ Sean Duffy tuyên bố hành động của California là “sự thừa nhận sai phạm,” nói rằng tiểu bang “đã bị bắt quả tang.”

Ông nói: “Giờ đây, sau khi chúng tôi phơi bày sự dối trá của họ, 17,000 bằng lái xe cấp bất hợp pháp đang bị thu hồi,” và khẳng định đội ngũ của ông sẽ “buộc California loại bỏ mọi di dân bất hợp pháp khỏi vô lăng xe tải và xe buýt học sinh.”

Văn phòng Thống Đốc Gavin Newsom phản bác, cho rằng tất cả những tài xế bị thu hồi bằng đều có giấy phép làm việc hợp pháp của liên bang khi được cấp và việc thu hồi là cần thiết để tuân thủ luật tiểu bang yêu cầu bằng lái hết hạn không muộn hơn thời hạn cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ.

Phát ngôn viên Brandon Richards của ông Newsom lên tiếng chỉ trích Duffy, nói rằng ông này “một lần nữa lan truyền những điều sai sự thật nhằm làm hài lòng lãnh đạo của mình.”

Những vụ tai nạn xe tải gây chết người ở Texas và Alabama hồi đầu năm nay cũng làm dấy lên câu hỏi về những loại bằng này. Một vụ tai nạn cháy nổ ở California tháng trước khiến ba người thiệt mạng, trong đó người lái xe tải là người ở Mỹ bất hợp pháp, càng làm tăng thêm lo ngại.

Bộ Trưởng Duffy trước đó đã cắt $40 triệu ngân sách liên bang dành cho California, cáo buộc tiểu bang không thi hành yêu cầu về trình độ tiếng Anh đối với tài xế xe tải, và đe dọa sẽ giữ lại thêm $160 triệu nếu các bằng cấp “bất hợp pháp” không được thu hồi hoàn toàn.

Hồi Tháng Chín, ông Duffy ban hành quy định liên bang mới hạn chế nghiêm ngặt việc di dân được phép lấy bằng lái xe thương mại. Theo đó, chỉ ba loại thị thực nhập cảnh, H-2A, H-2B, và E-2, mới được chấp nhận, và bằng lái chỉ có giá trị tối đa một năm hoặc đến khi thị thực hết hạn.

Dưới quy định mới này, chỉ 10,000 trong số 200,000 người không phải công dân hiện có bằng lái thương mại sẽ đủ điều kiện.

Visa H-2A dành cho lao động nông nghiệp tạm thời, H-2B dành cho lao động phi nông nghiệp tạm thời, và E-2 dành cho người đầu tư đáng kể vào doanh nghiệp tại Mỹ.

Tuy nhiên, những quy định này không áp dụng hồi tố, do đó 190,000 tài xế còn lại vẫn được giữ bằng lái hiện có cho đến khi hết hạn. Những người thuộc diện bị ảnh hưởng trong đợt này sẽ nhận được thông báo rằng bằng lái của họ sẽ hết hạn trong vòng 60 ngày.

Ông Duffy cho biết hồi Tháng Chín rằng các điều tra viên phát hiện một phần tư trong số 145 bằng lái được rà soát tại California không nên được cấp. Ông dẫn ví dụ bốn bằng lái tại California vẫn còn hiệu lực sau khi giấy phép làm việc của người lái hết hạn, có trường hợp kéo dài đến nhiều năm.

Văn phòng Thống Đốc Newsom khẳng định tiểu bang đã làm đúng theo hướng dẫn của Bộ Nội An (DHS) về việc cấp bằng lái thương mại cho những người không phải công dân.

Vấn đề này phơi bày căng thẳng giữa chính quyền liên bang và California trong chính sách di dân. Tuy nhiên, hành động thu hồi hàng loạt này có thể ảnh hưởng đến nguồn nhân lực vận tải, vốn đã thiếu hụt nghiêm trọng trong thập niên qua. (MPL) [kn]

Niên Trưởng Phan Trung Chánh

MAGA không quan tâm Trump làm gì, nhưng quan tâm ông ‘biết gì’ về hồ sơ Epstein

play-rounded-fill
MAGA không quan tâm Trump làm gì, nhưng quan tâm ông ‘biết gì’ về hồ sơ Epstein
Những người ủng hộ Tổng Thống Donald Trump hết lòng không quan tâm ông làm gì trong vụ Epstein, mà quan tâm ông “biết gì” trong vụ này.

Thị trường chứng khoán lao dốc trước lo ngại ‘bong bóng’ AI

MANHATTAN, New York (NV) – Thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc mạnh hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười Một, một trong những phiên tệ hại nhất kể từ mùa Xuân, khi các cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục rơi tự do và giới đầu tư lo ngại Ngân Hàng Liên Bang (Fed) có thể ngừng cắt giảm lãi suất trong Tháng Mười Hai, theo AP.

Chỉ số S&P 500 giảm 1.7%, đánh dấu ngày tồi tệ nhất trong một tháng và tệ nhì kể từ cú sụp Tháng Tư, thời điểm thị trường chấn động sau khi Tổng Thống Donald Trump áp đặt thuế quan “Ngày Giải Phóng” (Liberation Day) gây rúng động toàn cầu.

Một chuyên gia tài chánh ở Wall Street. (Hình minh hoạ: Spencer Platt/Getty Images)

Chỉ số Dow Jones Industrial Average mất 797 điểm (1.7%), trong khi Nasdaq composite – nơi tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ – giảm 2.3%.

Tâm điểm gây áp lực là Nvidia, cổ phiếu đầu tàu của làn sóng AI, giảm 3.6%, kéo theo hàng loạt chứng khoán công nghệ “thần tượng” khác: Super Micro Computer giảm 7.4%, Palantir Technologies giảm 6.5%, và Broadcom mất 4.3%. Nhiều chuyên gia ví đà tăng của các cổ phiếu AI gần đây giống như “bong bóng dot com năm 2000,” khi giá tăng quá nhanh rồi sụp đổ, kéo S&P 500 giảm gần 50% vào thời điểm đó.

Trước phiên này, Palantir từng tăng tới 174% từ đầu năm, trong khi Nvidia lập kỷ lục liên tiếp nhờ nhu cầu chip AI. Nhưng nay, giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi: “Giá trị thật của những cổ phiếu AI này là gì?”

Ngoài nhóm AI, cổ phiếu các lĩnh vực khác cũng giảm đồng loạt, giữa lúc thị trường nghi ngờ Fed có thể không tiếp tục cắt giảm lãi suất như kỳ vọng. Theo CME Group, xác suất Fed cắt thêm lãi suất trong Tháng Mười Hai nay chỉ còn 51.9%, giảm mạnh so với 70% tuần trước.

Bà Susan Collins, chủ tịch Ngân Hàng Liên Bang Boston, phát biểu hôm Thứ Tư rằng Fed “nhiều khả năng nên giữ nguyên lãi suất trong một thời gian,” trái ngược hoàn toàn với quan điểm ủng hộ cắt giảm hồi tháng trước.

Tình hình phức tạp hơn khi chính phủ Mỹ vừa chấm dứt giai đoạn đóng cửa, khiến các báo cáo về việc làm và lạm phát bị trì hoãn, làm Fed khó đánh giá liệu nguy cơ lớn hơn hiện nay là thất nghiệp hay giá cả tăng cao.

Kết thúc phiên giao dịch chứng khoán hôm Thứ Năm:

– S&P 500 giảm 113.43 điểm, còn 6,737,49.

– Dow Jones mất 797.60 điểm, còn 47,457,22.

– Nasdaq rơi 536.10 điểm, còn 22,870,36.

Lợi suất công trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4.12%, gây thêm áp lực lên cổ phiếu.

Thị trường quốc tế cũng chịu ảnh hưởng: Chỉ số Nikkei 225 của Nhật tăng nhẹ 0.4%, dù SoftBank Group mất thêm 3.4% sau khi bán hết $5.8 tỷ cổ phần Nvidia. Trong khi đó, bitcoin trượt dưới $99,000, sau khi từng lên gần $125,000 hồi tháng trước.

Wall Street, sau cơn hưng phấn vì AI và hy vọng lãi suất thấp, giờ đang đối mặt với câu hỏi được nhiều lần đưa ra nhưng không bao giờ cũ: Liệu giấc mơ công nghệ AI có đang vượt xa thực tế kinh tế? (MPL) [đ.d.]

 

Tàu Hải Quân Trung Quốc tiến vào Trung Mỹ giữa lúc Trump ‘siết’ Venezuela 

MANAGUA, Nicaragua (NV) – Giữa lúc Washington đang gia tăng sức ép quân sự lên Venezuela, trong khi không đưa ra bằng chứng rõ ràng cho các cáo buộc “chống buôn ma tuý,” Trung Quốc đã đưa tàu hải quân đầu tiên trong lịch sử cập cảng Corinto của Nicaragua, một quốc gia vùng Trung Mỹ, đánh dấu bước mở rộng chiến lược đầy thách thức trong khu vực được coi là “sân sau” của Hoa Kỳ, theo tạp chí Newsweek hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười Một.

Hôm Thứ Hai, tàu bệnh viện Hải Quân CNS Silk Road Ark của Trung Quốc, trong khuôn khổ sứ mệnh Harmony 2025, vừa cập cảng Corinto, bắt đầu chuyến dừng kỹ thuật năm ngày. Bộ Quốc Phòng Trung Quốc gọi đây là “một khoảnh khắc lịch sử” trong quan hệ với Nicaragua.

Hai binh sĩ Hải Quân Trung Quốc. (Hình minh hoạ: AFP via Getty Images)

Chuyến thăm diễn ra chỉ vài tuần sau khi Mỹ triển khai nhóm hàng không mẫu hạm tới vùng Caribbean, cùng với các chiến dịch “tiêu diệt tàu nghi buôn ma tuý” ngoài khơi Venezuela – những hoạt động chưa từng được Washington chứng minh bằng chứng cứ điều tra quốc tế hay phán quyết của Liên Hiệp Quốc.

Trong khi đó, chính quyền Trump tiếp tục áp đặt thuế quan toàn cầu, khiến thương mại quốc tế chao đảo và đẩy các quốc gia Nam Mỹ xích lại gần Trung Quốc, quốc gia vốn đang mở rộng ảnh hưởng qua “ngoại giao y tế” và “hợp tác nhân đạo quân sự.”

“Tay chơi” mới trên vùng biển cũ

Trên cầu cảng Corinto, lễ đón tàu Silk Road Ark được tổ chức trọng thể với quân đội và giới chức Nicaragua, trong đó có các cuộc trao đổi y khoa giữa Hải Quân Trung Quốc và bệnh viện địa phương. Theo Tân Hoa Xã, tàu bệnh viện này có 14 khoa lâm sàng và bảy đơn vị chẩn đoán, có thể thực hiện hơn 60 loại giải phẫu, từ ngoại tổng quát, chỉnh hình, đến sản phụ khoa và nhãn khoa.

Trung Quốc mô tả sứ mệnh này là “biểu tượng của hợp tác hoà bình và hữu nghị toàn cầu,” nhưng giới phân tích cho rằng đây là bước đi chiến lược, khẳng định sự hiện diện quân sự – nhân đạo của Bắc Kinh tại khu vực từng do Hoa Kỳ kiểm soát tuyệt đối.

Khi Chủ Thuyết Monroe lung lay

Từ năm 1823, Chủ Thuyết Monroe của Tổng Thống James Monroe đặt nền tảng cho chính sách đối ngoại của Washington: “Châu Mỹ là của người Mỹ.” Trong suốt hai thế kỷ, Washington coi khu vực Nam và Trung Mỹ là sân sau, sẵn sàng can thiệp vào nội bộ các quốc gia từ Cuba, Chile, đến Nicaragua nhân danh “an ninh khu vực.”

Nhưng giờ đây, lá cờ Trung Quốc xuất hiện tại vùng biển Thái Bình Dương của Nicaragua, chỉ cách vùng biển Venezuela vài trăm dặm, là hình ảnh tượng trưng cho sự xói mòn của Chủ Thuyết Monroe trong thế kỷ 21.

Bằng việc mở rộng “ngoại giao quân sự mềm,” Bắc Kinh khéo léo tiến vào không gian chiến lược của Mỹ mà không cần đối đầu quân sự, thông qua y tế, viện trợ, và hợp tác kỹ thuật.

Bắc Kinh thâm nhập bằng nhân đạo

Các chuyên gia tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế (CSIS) cho rằng, sự xuất hiện của Trung Quốc tại Nicaragua không chỉ là hành động nhân đạo mà là “dấu hiệu cho thấy cán cân ảnh hưởng đang chuyển dịch về phía Đông.”

Trong khi Mỹ dùng hải quân để răn đe, Trung Quốc dùng tàu bệnh viện để kết nối.

Một bên nhân danh “chống ma túy,” nhưng không đưa chứng cứ, bên kia dùng thuốc men và giải phẫu để khẳng định sự hiện diện.

Nếu Chủ Thuyết Monroe từng khẳng định “Châu Mỹ không dành cho thế lực bên ngoài,” thì thực tế hôm nay, sân sau của Hoa Kỳ đã để lọt cho một thế lực mới – đến bằng áo “blouse” trắng, nhưng mang theo cờ đỏ năm sao. (MPL) [đ.d.]

Samsung cảnh cáo cắt bỏ ưu đãi, giới đầu tư sẽ bỏ chạy

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Công ty Samsung và các nhà đầu tư Hàn Quốc khác cảnh cáo rằng kế hoạch cải tổ thuế khóa và đầu tư đang tiến hành sẽ làm giới đầu tư bỏ chạy khỏi Việt Nam.

Hiện Quốc Hội Cộng Sản Việt Nam (CSVN) đang thảo luận về sửa đổi Luật Đầu Tư mà guồng máy tuyên truyền của chế độ ca ngợi là nhằm gỡ bỏ các “điểm nghẽn” hầu “tạo môi trường đầu tư thông thoáng, giảm thủ tục, thúc đẩy thu hút đầu tư trong và ngoài nước,” theo bản tin Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) ngày 11 tháng Mười Một.

Cơ sở mênh mông vĩ đại của hãng điện tử Samsung tại tỉnh Bắc Ninh. Samsung đang cảm thấy bất an khi chế độ Hà Nội sửa luật, bỏ các ưu đãi khuyến khích đầu tư. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)

Tuy nhiên, hãng tin Reuters, ngày 13 tháng Mười Một, dẫn ý kiến của hãng Samsung và một số nhà đầu tư Hàn Quốc tại Việt Nam lại cho rằng, những gì đang được thảo luận ở Quốc Hội và khi đem ra thi hành sẽ làm gia tăng chi phí kinh doanh vì những ưu đãi đặc biệt dành cho giới đầu tư kỹ nghệ cao sẽ bị loại bỏ những ngày tới đây. Họ nói Việt Nam cần một chính sách đầu tư rõ ràng, ổn định và công bằng.

Samsung đã đầu tư $23 tỷ cho các cơ sở sản xuất điện thoại thông minh, máy truyền hình tại Việt Nam. Thống kê nói trong số kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam từ khu vực đầu tư ngoại quốc $291 tỷ trong năm 2024, đã có tới hơn $54 tỷ của Samsung. Cho nên người ta từng ví von khi ông lớn Saumsung nhức đầu sổ mũi thì nên kinh tế Việt Nam cũng sụt sùi theo.

Những âu lo của giới đầu tư Hàn Quốc đặt trọng tâm vào luật đầu tư đang được sửa đổi ở Quốc Hội CSVN. Người ta biết rằng Quốc Hội “con dấu cao su” này không làm ra luật mà là các bộ, ngành của chế độ. Các ông bà “đại biểu Quốc Hội” lại cũng là những đảng viên cộm cán, giơ tay hay bấm nút “nhất trí” với các dự luật được đem ra bàn cãi chiếu lệ rồi thông qua theo lệnh “ở trên,” tức Bộ Chính Trị.

Theo những gì được thông tấn Reuters tìm hiểu, những sửa đổi sẽ là giảm dần một số ưu đãi thuế, thuế quan và quyền sử dụng đất đối với các nhà đầu tư các dự án kỹ thuật cao. Các dự án này vốn là trọng tậm của kế hoạch kêu gọi ngoại quốc đầu tư (FDI) kỹ thuật cao vào Việt Nam trước đây. Samsung khuyến cáo Việt Nam nên theo chính sách thuế khóa thân thiện với nhà đầu tư ngoại quốc.

Công ty Samsung đã xây dựng hàng loạt các cơ sở sản xuất và nghiên cứu tại hai tỉnh Bắc Ninh và Thái Nguyên, thuê mướn hàng chục ngàn nhân công người Việt. Các cơ sở này làm ra 60% số lượng điện thoại thông minh bán ra trên thế giới của Samsung. Hãng này đóng góp đến 10% tổng số trị giá hàng xuất cảng của Việt Nam và giúp Việt Nam trở thành một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu.

Điện thoại thông minh Samsung Galaxy S25 trưng bày giới thiệu với khách hàng hồi giữa năm 2025. Khoảng 60% điện thoại Samsung bán ra trên thế giới được sản xuất tại Việt Nam. (Hình: Jung Yeon-je AFP/Getty Images)

Nay họ cũng như các công ty Hàn Quốc khác lo rằng luật mới sẽ dẹp bỏ những lợi ích đặc biệt dành cho các nhà đầu tư kỹ thuật cao, gồm cả thuế suất thấp, miễn trừ thuế quan và tiếp cận vấn đề đất đai cơ xưởng với giá biểu phải chăng. Reuters nói các lãnh đạo đầu tư Hàn Quốc cho rằng dẹp bỏ những ưu đãi đó sẽ làm cho những công ty như Samsung khó có thể tiến hành những dự án mới hay nhà máy mới tại Việt Nam khi phí tổn đầu tư tăng vọt.

Ko Tae Yeon, chủ tịch Phòng Thương Mại Hàn Quốc tại Việt Nam cho rằng những thay đổi mà nhà cầm quyền Hà Nội sắp đưa ra sẽ làm giới đầu tư khựng lại, cũng như gây trở ngại cho ước vọng phát triển về lâu về dài của nước này. Bởi vậy, ông khuyến cáo nhà cầm quyền nên duy trì chính sách thuận lợi khuyến khích đầu tư nước ngoài để họ tiếp tục mang kỹ thuật mới và công việc đến Việt Nam.

Hồi Tháng Tư, sau khi Tổng Thống Mỹ Donald Trump loan báo đánh “thuế quan đối ứng” với cả thế giới, Việt Nam là nước có mức thặng dư mậu dịch lớn hàng thứ tư với Mỹ nên đã bị dập thuế quan tới 45%. Tin tức dạo đó cho thấy rất nhiều nhà đầu tư ngoại quốc rục rịch tìm đường tháo chạy sang Ấn Độ, trong đó có cả Samsung, theo báo Standard Times. (NTB) (k.n)

Nhân viên an ninh sân bay Mỹ cũng xin tiền tip, thực hư ra sao?

play-rounded-fill
Nhân viên an ninh sân bay Mỹ cũng xin tiền tip, thực hư ra sao?
Một bức ảnh lan truyền trên Reddit cho thấy một hộp tiền tip đặt tại khu vực kiểm tra an ninh ở sân bay LaGuardia (New York), Bộ giao thông vận tải nói gì?

Bộ Tư Pháp kiện California nhưng lơ Texas trong vụ vẽ lại bản đồ bầu cử

Mai Phi Long/Người Việt (tổng hợp)

LOS ANGELES, California  (NV) – Bộ Tư Pháp Liên Bang hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười Một, đệ đơn kiện nhằm chặn việc áp dụng bản đồ chia lại khu vực bầu cử Quốc Hội do cử tri California thông qua tuần trước, khơi mào cho một cuộc chiến pháp lý và chính trị lớn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền kiểm soát Hạ Viện năm 2026, theo AP.

Đơn kiện được nộp lên tòa liên bang tại California nhắm vào bản đồ bầu cử mới do Thống Đốc Dân Chủ Gavin Newsom ủng hộ, được coi là phản ứng trước kế hoạch tái phân chia khu vực của phe Cộng Hòa tại Texas, vốn được cựu Tổng Thống Donald Trump hậu thuẫn.

64% người dân California bỏ phiếu thông qua Proposition 50. (Hình minh hoạ: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)

Cuộc đối đầu này đánh dấu một trận chiến chính trị trực diện giữa chính quyền Cộng Hòa của ông Trump và thống đốc Dân Chủ được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống 2028.

“Kế hoạch tái phân chia của California là một hành động chiếm đoạt quyền lực trắng trợn, chà đạp lên quyền dân sự và chế giễu tiến trình dân chủ,” Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi tuyên bố qua email. “Nỗ lực của Thống đốc Newsom nhằm củng cố quyền lực một đảng và bịt miệng hàng triệu người dân California sẽ không thể đứng vững.”

Bộ Tư Pháp Mỹ cho biết họ tham gia vụ kiện của Đảng Cộng Hòa California, cáo buộc tiểu bang vi phạm hiến pháp liên bang khi sử dụng yếu tố sắc tộc để ưu ái cử tri gốc Hispanic, tức phân chia khu vực theo hướng kỳ thị chủng tộc (racial gerrymandering). Đơn kiện yêu cầu tòa án cấm California sử dụng bản đồ mới này trong bất kỳ cuộc bầu cử nào sắp tới.

“Không thể dùng yếu tố chủng tộc làm công cụ phục vụ lợi ích chính trị, nhưng đó chính xác là điều mà Cơ Quan Lập Pháp California đã làm với Proposition 50, một sáng kiến vội vàng thay thế toàn bộ bản đồ bầu cử trước đây,” đơn kiện do bà Bondi đứng tên viết.

Nguồn gốc Đề Luật 50 (Proposition 50) 

Proposition 50 được Thống Đốc Newsom thúc đẩy như một biện pháp đối trọng với hành động của Trump ở Texas, nơi phe Cộng Hòa vẽ lại ranh giới để hy vọng giành thêm năm ghế Hạ Viện trước bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026, khi cuộc chiến giành quyền kiểm soát Hạ Viện được xem là then chốt.

Ngày 4 Tháng Mười Một, cử tri California bỏ phiếu thông qua Proposition 50, một tu chính nhằm thay đổi ranh giới khu vực bầu cử, cho phép Đảng Dân Chủ có cơ hội giành thêm năm ghế hiện do Cộng Hòa nắm giữ trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm tới.

Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Hiện nay, tại Hạ Viện đảng Cộng Hòa nắm 219 ghế, trong khi đảng Dân Chủ có 214 ghế, nghĩa là chỉ cần vài ghế chuyển hướng cũng có thể thay đổi cán cân quyền lực. Nếu phe Dân Chủ giành lại được Hạ Viện, điều này sẽ đe dọa chương trình nghị sự của Trump trong phần còn lại của nhiệm kỳ và mở đường cho các cuộc điều tra quốc hội mới nhằm vào chính quyền của ông.

Cuộc đối đầu giữa hai tiểu bang đông dân nhất nước, California và Texas, đã lan rộng ra toàn quốc, khi nhiều tiểu bang khác như Missouri và Ohio cũng đang cân nhắc vẽ lại ranh giới bầu cử để giành lợi thế đảng phái.

Dùng lợi thế đa số Cộng Hòa Texas vẽ lại bản đồ 

Vào Tháng Sáu, các nhà lập pháp tiểu bang Texas bắt đầu xem xét kế hoạch vẽ lại bản đồ bầu cử giữa nhiệm kỳ nhằm tạo lợi thế cho đảng Cộng Hòa. Mục tiêu của kế hoạch này là thiết kế lại các khu vực bầu cử quốc hội để giúp đảng Cộng Hòa có thể giành thêm ghế trong cuộc bầu cử Hạ Viện Mỹ năm 2026. Đây được xem là một chiến thuật “gerrymandering” nổi tiếng, nhằm đảm bảo ưu thế chính trị cho đảng cầm quyền tại Texas, theo Houston Public Media.

Kế hoạch này được thúc đẩy dưới áp lực trực tiếp từ cựu Tổng Thống Donald Trump cùng các đồng minh trong đảng Cộng Hòa Texas. Mục đích chính là củng cố thế đa số sít sao tại Hạ Viện Mỹ, giúp bảo vệ chương trình nghị sự của đảng Cộng Hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ 2026. 

Ngày 20 Tháng Tám vừa qua, Hạ Viện Texas thông qua bản đồ bầu cử mới, tập trung điều chỉnh ranh giới 5 khu vực bỏ phiếu thuộc về đảng Dân Chủ, với tỷ lệ bỏ phiếu hoàn toàn theo phe Cộng Hòa là 88-52. Ba ngày sau, Thượng Viện Texas thông qua bản đồ này với tỷ lệ 18-8, và ngày 29 Tháng Tám, Thống Đốc Cộng Hòa Greg Abbott chính thức ký ban hành thành luật.

Khác với California người dân bỏ phiếu ủng hộ Proposition 50, hành động vẽ lại bản đồ bầu cử đầy tranh cãi này của Texas dựa vào sự quyết định của các chính trị gia phe đa số Cộng Hòa của tiểu bang.

Chỉ kiện California nhưng bỏ lơ Texas

Trong khi Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ vừa khởi kiện California vì cho rằng bản đồ quốc hội mới vi phạm hiến pháp và dùng yếu tố sắc tộc để phục vụ chính trị, câu hỏi lớn đang được đặt ra: Vì sao Texas,  nơi khởi đầu bản đồ được vẽ hoàn toàn bởi phe Cộng Hòa cầm quyền trong Quốc Hội tiểu bang, lại không hề bị kiện?

Tổng Thống Donald Trump và Bộ Trưởng Tư Pháp gặp gỡ tại Toà Bạch Ốc hôm 23 Tháng Mười. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Sự khác biệt căn bản giữa California và Texas:

– Ở Texas, bản đồ mới được vẽ trong phòng kín, do đa số Cộng Hòa trong cơ quan lập pháp tiểu bang tự phê chuẩn, không qua trưng cầu dân ý, không tham vấn cử tri.

– Ở California, Đề Luật 50 (Proposition 50) được đưa ra toàn dân, và hơn 64% cử tri đồng thuận, nghĩa là bản đồ được quyết định bởi lá phiếu, không phải bởi đảng phái.

Vậy thì, nếu Bộ Tư Pháp thật sự muốn “bảo vệ quyền công dân” và “chống phân biệt chủng tộc,” tại sao họ lại bỏ qua tiểu bang có quy trình khép kín và đậm màu đảng phái, trong khi chĩa mũi dùi vào tiểu bang thực hiện quy trình minh bạch và dân chủ hơn?

Một điểm cần nhắc: Bản đồ mới của Texas, được hoàn tất hồi đầu năm, bị nhiều nhóm dân quyền và Liên Đoàn Cử Tri Gốc Hispanic (LULAC) chỉ trích dữ dội vì cắt tách các cộng đồng người Mỹ gốc Latin, khiến sức bầu của họ bị giảm sút nghiêm trọng. Những cáo buộc này được ghi nhận công khai, có hồ sơ nộp tại tòa án tiểu bang, nhưng Bộ Tư Pháp lại không hề lên tiếng.

Ngược lại, khi California điều chỉnh ranh giới theo hướng tăng đại diện cho các cộng đồng thiểu số, điều vốn được khuyến khích bởi Đạo Luật Quyền Bầu Cử Năm 1965 (Voting Rights Act)  thì lại bị cáo buộc là “dựa vào yếu tố chủng tộc.”

Thống Đốc Gavin Newsom vận động ủng hộ Proposition 50. (Hình: Jill Connelly/Getty Images)

Các câu hỏi không thể tránh

– Liệu Bộ Tư Pháp đang thực thi công lý, hay đang chọn bên?

– Liệu việc kiện California, nhưng im lặng với Texas, có phải là sự áp dụng tiêu chuẩn kép về hiến pháp và quyền bầu cử?

– Và quan trọng hơn, liệu công lý liên bang có đang bị định hướng bởi lợi thế chính trị của một đảng?

Thực tế, các chuyên gia về hiến pháp đều thừa nhận rằng việc cử tri bỏ phiếu trực tiếp để phê chuẩn bản đồ,  như California đã làm, là hình thức dân chủ tối cao, trong khi việc một đảng tự vẽ bản đồ là nguồn gốc của sự méo mó chính trị (gerrymandering) mà tòa án liên bang từng nhiều lần cảnh báo.

Nếu Bộ Tư Pháp thực sự quan tâm đến sự công bằng, đáng lẽ họ phải kiện cả hai tiểu bang, và để tòa án phân định. Thay vào đó, việc chọn nhắm vào California khiến nhiều người đặt câu hỏi: Có phải công lý đang được định hướng bởi bản đồ chính trị?

Trong trò chơi quyền lực này, “bản đồ” không còn đơn thuần là đường ranh trên tờ giấy mà đây là tấm gương phản chiếu bản chất của nền dân chủ Mỹ. Đó là người dân Mỹ có quyền tối hậu hay là các chính trị gia đang nắm quyền? (MPL) [kn]

Trí thức Việt hay thầy bói mù tả voi

Chuyện Vỉa Hè

Đặng Đình Mạnh

Trên thế giới này, không đâu mà người có ăn, có học lại dễ xúc động như tại Việt Nam. Chỉ cần một quan chức lên sân khấu ôm đàn hát nghêu ngao, hoặc phát biểu mà không cần đọc giấy, đã khiến cho cử tọa, là nhà báo, giáo sư, tiến sĩ, doanh nhân… rưng rưng nước mắt.

Sinh viên của một trường đại học chụp hình kỷ niệm tốt nghiệp tại Văn Miếu, Hà Nội. Văn Miếu là biểu tượng của tinh thần hiếu học, tri thức truyền thống. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)

Chẳng ai có ý định hỏi: “Sau màn trình diễn ấy thì người dân sẽ được những gì?,” vì hỏi thế… mất vui.

Khi trí thức hết niềm tin, họ bắt đầu tin vào… cử chỉ

Tại xứ người, nếu lãnh đạo từ chức để nhận trách nhiệm vì xảy ra một sự việc nghiêm trọng, hoặc sai sót thì công chúng cũng không mảy may xúc động. Vì điều đó là cần thiết và bình thường trong một xã hội trọng nhân phẩm.

Tại nước Việt Nam bây giờ, việc lãnh đạo từ chức để nhận trách nhiệm quá xa lạ, cho nên, chỉ cần tham dự một buổi hội nghị không trưng bày hoa tươi tràn lan, không có quà tặng, không có kính thưa dài dòng… là đủ cho giới trí thức nức nở xúc động và tin rằng rằng đất nước sắp đổi thay, tương lai sắp sáng lạn?!

Điều đó thật đáng thương, vì điều họ xúc động chỉ mới là bớt rác hình thức. Trong khi đó, rác quyền lực vẫn tồn tại mới là điều mấu chốt. Tựa như người đuối nước giữa dòng, vớ được khúc gỗ mục mà đã vội cho rằng được cứu rỗi.

Đáng nói hơn, người xúc động lại là những người có ăn, có học, có địa vị xã hội. Thay vì bằng sự hiểu biết của mình, họ phải đặt câu hỏi mang tính chất nền tảng: “Dân không bầu, vậy quan chức lãnh đạo này từ đâu ra?”

Trí thức Việt cần hy vọng như cần thuốc mê

Bất lực từ xã hội hiện tại, trí thức cần duy trì niềm hy vọng để tiếp tục… sống. Cho dù bao nhiêu lần hy vọng là bấy nhiêu lần thất vọng. Nhưng sau mỗi lần thất vọng, họ lại nhanh chóng tìm kiếm niềm hy vọng mới để thay thế.

Khi một quan chức tiếp xúc với họ theo cách phi truyền thống, như tổ chức một buổi hội nghị không trưng bày hoa tươi tràn lan, không có quà tặng, không có kính thưa dài dòng đã đủ gieo cho họ một niềm hy vọng mới, rằng lần này “thuyết phục” hơn lần trước. Nó giống như liều thuốc mê an thần cho những cái đầu đã quá mỏi mệt vì phải luôn luôn giả vờ hy vọng.

Nghịch lý và bi kịch ở chỗ, trí thức Việt hiểu rất rõ rằng luật pháp công bằng, báo chí tự do hay bầu cử minh bạch… đều là những giá trị không bao giờ có dưới chế độ Cộng Sản. Thế nhưng, nếu có quan chức lãnh đạo nhắc đến thành tựu của cựu thù chính trị, thì họ đã mừng vui khấp khởi.

Thế là cả xã hội lao vào đọc dấu hiệu như những thầy bói mù đang háo hức tả voi:

Ông ấy nói ít hơn hôm trước, chắc sắp cải cách.
Ông ấy cúi đầu chào, chắc sắp lắng nghe phản biện.
Ông ấy chưa bắt ai hôm nay, chắc đang thực hiện hòa hợp, hòa giải.
Ông ấy ôm đàn hát nghêu ngao, chắc sắp cởi trói văn nghệ.

Người ta không sống bằng lý trí nữa, mà sống bằng giải đoán cử chỉ, hành vi của người cầm quyền thay cho những tuyên bố về chương trình hành động, quan điểm chính trị.

Nạn nhân, đồng phạm, hay diễn viên phụ?

Không thể phủ nhận, trí thức Việt Nam là tầng lớp chịu nhiều áp lực. Họ hiểu ranh giới của “tự do học thuật” mỏng như sợi tóc. Nhưng có người im lặng vì sợ, cũng có người im lặng vì quen. Lâu dần, cái im lặng đó hóa thành thói quen, rồi thành bản năng, rồi thành… phẩm chất chính trị.

Khi một hệ thống quyền lực đã biến nỗi sợ thành nếp nghĩ, thì kẻ có học cũng chẳng khác gì khán giả trung thành trong một vở kịch dài vô tận. Họ vỗ tay khi đạo diễn ra chào, họ khen “diễn viên chính diễn rất đạt”, rồi ra về mà không biết rằng chính mình cũng đang đóng vai, dĩ nhiên, vai quần chúng một cách tự nguyện.

Sinh viên Việt Nam nghe đại diện của một trường đại học Mỹ giới thiệu về nhà trường trong một dịp triển lãm khuyến khích sinh viên nước này sang Mỹ để được đào tạo trong một nền giáo dục tốt hàng đầu thế giới. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)

Khi “củi mục” trở thành cứu tinh

Người chết đuối vớ phải cọc, vì đó là bản năng sinh tồn. Nhưng người có ăn, có học mà thấy cái cọc đã vội cho là cứu tinh, thì đó là dấu hiệu tuyệt vọng. Bởi “cọc” ấy không cứu ai, nó chỉ giúp người ta tự ru ngủ rằng mình chưa chết.

Giới trí thức Việt hôm nay đang sống bằng những “cọc” như thế, không hoa, không quà, không thưa dài dòng, hát nghêu ngao… đều được thổi phồng như dấu hiệu cải cách, đổi mới chính trị. Nhưng đằng sau đó, khi người nói thật, phản biện vẫn bị đàn áp, thì họ mới nghiệm ra rằng mọi dấu hiệu ấy đều chỉ là ảo giác do chính họ tự bơm thổi mà thôi.

Cái kết không có hậu

Câu chuyện bi hài ở đây là, khi trí thức chỉ còn biết xúc động vì những điều vặt vãnh, thì xã hội đã mất khả năng trưởng thành. Bởi người có khả năng lý giải xã hội và thay đổi xã hội lại đang bận xúc động. Cũng vậy, người đáng lẽ phải chất vấn về những bất công xã hội lại đang mải vỗ tay tung hô cho những cử chỉ của quan chức.

Tại các quốc gia dân chủ, trí thức là người thắp đèn soi rọi quyền lực, thì tại Việt Nam, họ chỉ thắp đèn soi… nét mặt của lãnh đạo xem có “thân thiện” không. Cái ánh sáng duy nhất còn sót lại trong xã hội ấy không phải là ánh sáng của lý trí, mà là ánh sáng sân khấu, khi quan chức cầm đàn bước ra và cả hội trường đứng dậy vỗ tay.

Thay vì vớ cọc, hãy học cách bơi

Không ai trách người chết đuối vớ phải cọc, nhưng lẽ ra, người có ăn, có học thì không nên dừng lại ở đó, họ phải tiếp tục tìm giải pháp. Đã đến lúc giới trí thức Việt phải tập bơi, bơi bằng tư duy độc lập, bằng can đảm lên tiếng, bằng ý thức công dân thực thụ.

Tương tự vậy, đừng chờ quan chức hát hay, hãy chờ họ chịu trách nhiệm. Đừng xúc động vì họ giản dị, hãy để dành cảm xúc ấy khi họ từ chức vì ý thức được trách nhiệm của mình. Và đừng nhầm lẫn một buổi hội nghị bớt màu mè với một nền chính trị biết tự chỉnh đốn mình.

Nếu không, chúng ta sẽ còn mãi là những kẻ chết đuối, ôm chặt khúc gỗ mục của hy vọng, và mơ rằng sóng đang đưa mình vào bến bờ cứu rỗi. [kn]

Vụ Nguyễn Thị Thanh Nhàn: Hai người bị truy nã đã về Việt Nam

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hơn nửa tháng trước phiên tòa xử vụ bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch tập đoàn Tiến Bộ Quốc Tế (AIC), vi phạm quy định đấu thầu tại Sài Gòn, hai bị can trong vụ này được xác nhận về Việt Nam sau khi bị truy nã.

Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 13 tháng Mười Một, ngoài bà Nhàn, năm bị can bị truy nã còn lại là các thuộc cấp và giới chức.

Vụ khám xét trụ sở tập đoàn AIC. (Hình: Tuổi Trẻ)

Trong số đó, bị can Lê Phương Nga, cựu chánh văn phòng Sở Giáo Dục và Đào Tạo ở Sài Gòn, được ghi nhận đã về Việt Nam, ra trình diện.

Bà Nga được cho tại ngoại, bị cấm đi khỏi nơi cư trú.

Bản tin không cho biết bà Nga trốn truy nã ở nước nào trước khi về Việt Nam.

Cũng bị truy nã trong vụ án nêu trên, bị can Trương Sĩ Hiệp, giám đốc công ty Thiết Bị Phú Bình, về Việt Nam và bị bắt tạm giam vào ngày 24 tháng Chín.

Phiên xử khiếm diện bà Nhàn cùng các bị cáo khác dự kiến mở hôm 9 tháng Mười Hai tại Tòa Án TP.HCM.

Cáo trạng vụ án cho hay, trong các năm 2012-2017, để trúng thầu tại Sài Gòn, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đã ủy quyền cho cấp dưới sử dụng pháp nhân của các công ty trong hệ sinh thái AIC làm “quân xanh,” thông đồng với nhóm công ty thẩm định giá, công ty tư vấn và thành viên các đơn vị là chủ đầu tư.

Báo cáo tài chính của tập đoàn AIC được chỉnh sửa, nâng khống các tiêu chí bắt buộc để trúng thầu.

Đây là lần thứ sáu bà Nhàn bị truy tố khiếm diện, với cáo buộc “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.”

Bà Nhàn, người được báo Bild của Đức ghi nhận là đã đến nước này vào mùa Hè năm 2023, bị các tòa án ở Việt Nam kết án khiếm diện tổng cộng 30 năm tù trong năm vụ án trước đó.

Bà Nhàn bị Bộ Công An Việt Nam phát lệnh truy nã quốc tế, cũng như kêu gọi “về đầu thú để hưởng khoan hồng” nhiều lần nhưng bất thành.

Hồi đầu tháng Hai, báo Bild, có trụ sở ở Berlin, cho hay bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đang được chính phủ Đức bảo vệ nghiêm ngặt, phòng ngừa có thể bị mật vụ Việt Nam bắt cóc đưa về nước.

Một loạt giới chức Sở Giáo Dục và Đào Tạo ở Sài Gòn sắp hầu tòa vì ăn hối lộ của bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch tập đoàn AIC. (Hình: Sài Gòn Giải Phóng)

Nhà cầm quyền Việt Nam tìm cách truy bắt bà Nhàn về nước để xử tội hối lộ hàng loạt quan chức của chế độ nhưng bất thành. Bà Nhàn bị truy nã suốt từ năm 2022 đến nay nhưng chưa bắt được.

Việc bà Nhàn bị cáo buộc tội hối lộ cho quan chức để trúng thầu mua sắm thiết bị y tế hay xây dựng từ Bắc chí Nam có vẻ chỉ là bề nổi.

Bà còn bị coi là kẻ trung gian nắm giữ nhiều bí mật về mua sắm vũ khí từ nước ngoài của Việt Nam, đặc biệt từ Israel gồm cả hỏa tiễn phòng không, máy bay không người lái, thậm chí cả vệ tinh gián điệp cũng của Israel chế tạo.

Theo báo Bild, bà Nhàn, năm nay 56 tuổi, trốn khỏi Việt Nam hồi đầu năm 2022 khi nghe tin mình có thể bị bắt.

Từ mùa Hè 2023, bà Nhàn được cho là sống tại một căn nhà bí mật ở nước Đức sau khi đã lần lượt chạy qua Nhật, tới nước Anh rồi mới sang Đức. (N.H.K) (kn)

1...284285286...10,558Page 285 of 10,558

Tin mới cập nhật