GENEVA, Thụy Sĩ (NV) – Novak Djokovic đã có chiến thắng đầu tiên trên mặt sân đất nện trong mùa giải 2025 khi vượt qua Marton Fucsovics với tỷ số 6-2, 6-3 tại vòng hai Geneva Open, theo ATP Tour ngày 22 Tháng Năm.
Chiến thắng trên không chỉ giúp tay vợt người Serbia giành quyền vào tứ kết mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình tìm lại phong độ trước thềm Roland Garros.
Thắng Marton Fucsovics vào tứ kết Geneva Open, Novak Djokovic gửi thông điệp đến các đối thủ trước thềm Roland Garros. (Hình: Fabrice Coffrini/AFP via Getty Images)
Trước đó, Novak Djokovic đã trải qua chuỗi trận không mấy ấn tượng trên mặt sân đất nện, với những thất bại sớm tại Monte Carlo và Madrid Open, cùng việc rút lui khỏi giải Rome do chấn thương.
Việc tham dự Geneva Open, một giải ATP 250, được xem là cơ hội để Novak Djokovic lấy lại cảm giác thi đấu và chuẩn bị tốt hơn cho Grand Slam sắp tới.
Trong trận đấu với Fucsovics, Novak Djokovic thể hiện sự vượt trội khi không để đối thủ có cơ hội giành break nào. Anh kiểm soát thế trận với những cú giao bóng ổn định và khả năng di chuyển linh hoạt trên sân. Dù gặp chút khó khăn với những cơn đau nhẹ ở chân phải, tay vợt 38 tuổi vẫn duy trì phong độ ổn định và kết thúc trận đấu sau 75 phút thi đấu.
Chiến thắng này đánh dấu lần đầu tiên Novak Djokovic thi đấu dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên Dusan Vemic và phụ tá Boris Bosnjakovic, sau khi anh chia tay huấn luyện viên Andy Murray.
Sự thay đổi huấn luyện viên dường như đã mang lại hiệu quả tích cực, giúp Novak Djokovic thi đấu tự tin và hiệu quả hơn. Điều mà bản thân anh cũng thừa nhận đã có sự chuyển biến khi anh bước ra sân thi đấu.
Ở vòng tứ kết, Novak Djokovic sẽ đối đầu với tay vợt người Ý Matteo Arnaldi, người đã từng đánh bại anh tại Madrid Open. Trận tứ kết này này không chỉ là cơ hội để Novak Djokovic phục thù mà còn là bước đệm quan trọng trong hành trình chinh phục danh hiệu ATP thứ 100 trong sự nghiệp.
Với chiến thắng trên, Novak Djokovic không chỉ lấy lại sự tự tin mà còn gửi lời cảnh cáo đến các đối thủ tại Roland Garros rằng cựu số 1 thế giới đã trở lại và sẵn sàng thách thức mọi đối thủ như những chiến tích anh đã thu hoạch thời hoàng kim.
Dù mùa giải 2025 chưa mang lại nhiều thành công, nhưng với bản lĩnh và kinh nghiệm của mình, tay vợt người Serbia vẫn là ứng cử viên nặng ký cho chức vô địch Grand Slam sắp tới qua thông điệp anh gửi đến tại Geneva Open này. (Yến Nhi) [qd]
HOLLYWOOD, California (NV) – Hai tài tử Daniel Craig và Cillian Murphy được mời để đóng phim về chủ đề nhà tù của đạo diễn Damien Chazelle.
Theo Hollywood Reporter, hãng phim Paramount sẽ phụ trách phân phối phim nhà tù chưa có tựa này, có hai nhà sản xuất là đạo diễn Chazelle và bà Olivia Hamilton làm việc qua hãng phim Wild Chickens Productions của họ.
Tài tử Daniel Craig (trái) và Cillian Murphy. (Hình: Angela Weiss & Rodin Eckenroth/Getty Images)
Chi tiết về nội dung của phim vẫn được giữ bí mật, nhưng được cho biết là phim chỉ có hai nhân vật chính với bối cảnh trong nhà tù. Tác phẩm này có thể được sản xuất vào cuối năm nay.
Phim nhà tù này là một thay đổi lớn cho đạo diễn Chazelle, từng thành công với phim nhạc kịch “La La Land” công chiếu năm 2016.
Cách đây vài tháng, ông đang chuẩn bị để bắt đầu quay phim về cuộc đời của diễn viên đóng mạo hiểm lừng danh Evel Knievel có Leonardo DiCaprio đóng vai chính, nhưng tài tử DiCaprio quyết định từ chối sau vài tháng thương thảo để hợp tác với đạo diễn lừng danh Martin Scorsese một lần nữa vì ông đã 82 tuổi.
Trước khi thương thảo cho phim về diễn viên Knievel, ông Chazelle còn muốn hợp tác với tài tử DiCaprio về dự án phim nhà tù. Vì bị từ chối, ông đang mời hai tài tử là Daniel Craig và Cillian Murphy.
Tài tử Craig đóng vai điệp viên James Bond lần cuối trong “No Time to Die” chiếu năm 2021, đóng vai Benoit Blanc lần thứ ba trong phim “Wake Up Dead Man” sẽ chiếu trên Netflix trong năm nay. Trước khi đóng phim nhà tù nếu chấp nhận, ông sẽ đóng phim “Narnia” của nữ đạo diễn Greta Gerwig.
Tài tử Murphy thì mới đoạt giải Oscar sau khi đóng vai người phát minh ra bom nguyên tử là ông J. Robert Oppenheimer trong phim “Oppenheimer” của đạo diễn lừng danh Christopher Nolan. Sau đó, ông đóng các dự án nhỏ hơn của Anh như “Small Things Like These” và “The Immortal Man.” (TL) [qd]
LOS ANGELES, California (NV) – Một số cơ quan chính phủ của California tổ chức họp báo tại phi trường quốc tế Los Angeles (LAX) để cảnh báo công chúng về việc mang nông sản từ nước ngoài vào Hoa Kỳ sau khi đi du lịch.
Những loại trái cây và nông sản có thể gây hại cho nông nghiệp Mỹ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Buổi họp báo vào sáng Thứ Hai, 19 Tháng Năm, là một phần của chiến dịch “Don’t Pack a Pest” (Đừng Mang Sâu Bọ) có sự hợp tác giữa Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA), Bộ Nông Nghiệp California (CDFA), Quan Thuế và Biên Phòng Hoa Kỳ (CPB), Sở Nông Nghiệp Orange County, và LAX.
Chiến dịch này có mục đích giúp công chúng hiểu biết và đề phòng tốt hơn về những sâu bọ và dịch bệnh có thể bị dính trong những loại nông sản mà họ mang từ nơi khác vào Hoa Kỳ sau khi đi du lịch trong tuần lễ Memorial Day và mùa Hè sắp tới. Những nông sản đó tưởng như vô hại, nhưng có dính nhiều loại sâu bọ hay dịch bệnh gây nguy hiểm cho nông nghiệp Hoa Kỳ.
Trước khi bắt đầu họp báo, ông Khoa Lâm, phó giám đốc Sở Nông Nghiệp Los Angeles County, cho biết: “Chúng tôi hôm nay muốn mang đến quý vị thông điệp là đừng mang những loại trái cây hay nông sản có sâu bệnh vào Mỹ. Khi quý vị nhập cảnh, nên khai báo những nông sản mình mang về như trái cây, thịt, rau cải, gia vị, và hạt đậu vì những thứ đó có thể có sâu bệnh.”
Ông Khoa cho biết nếu đã khai báo thì những nông sản có sâu bọ hay dịch bệnh bị phát hiện sẽ được tịch thu, nhưng quý vị sẽ bị phạt nếu không khai báo.
Sau đó, ông nhắn nhủ cộng đồng Việt Nam: “Nếu quý vị có đi chơi, xin đừng mang về những loại rau cải hay trái cây trồng ở nơi khác. Nếu có đem về, xin quý vị khai báo với chúng tôi rõ ràng. Nếu có câu hỏi, xin quý vị liên lạc số điện thoại 1 (800) 491-1899, hay là vào trang web của tiểu bang cdfa.ca.gov.”
Buổi họp báo chính thức bắt đầu với phát biểu của ông Justin Upshaw, phát ngôn viên của cơ quan quản lý LAX là Los Angeles World Airports (LAWA), cho biết họ hợp tác với nhiều cơ quan chính phủ trong mùa du lịch sắp tới cho chiến dịch “Don’t Pack a Pest.”
Theo ông, mỗi năm có đến 75 triệu hành khách ra vào LAX và dĩ nhiên là có rất nhiều hành lý. Để chuẩn bị cho mùa du lịch Hè, LAX hợp tác với các cơ quan chính phủ nêu trên để ngăn chặn những nguy hiểm đối với nông nghiệp California và Hoa Kỳ.
Bà Victoria Hornbaker, giám đốc Dịch Vụ Sức Khỏe Cây Cối và Ngăn Chặn Sâu Bọ của Bộ Nông Nghiệp California, tại buổi họp báo ở LAX. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Đại diện của các cơ quan chính phủ phát biểu đầu tiên là bà Victoria Hornbaker, giám đốc Dịch Vụ Sức Khỏe Cây Cối và Ngăn Chặn Sâu Bọ của Bộ Nông Nghiệp California. Bà chia sẻ thông tin về những thứ có thể mang vào và những thứ không thể mang vào California.
Bà cho biết: “Chúng tôi khuyến khích quý vị đi du lịch nước ngoài thật vui, nhưng khi quay về California không nên mang theo rau quả, các sản phẩm thịt và nhiều sản phẩm tự nhiên khác vào tiểu bang. Tôi biết mình đang truyền đạt thông điệp này ở LAX, phi trường lớn nhất ở California, nhưng điều này được áp dụng tại mọi phi trường khác khắp Hoa Kỳ.”
Bà còn nói California sản xuất đến hơn 400 loại nông sản, và những loại sâu bọ hay dịch bệnh trên trái cây, rau củ từ nơi khác đến sẽ làm hại cho mùa màng của tiểu bang. Không chỉ làm hại đến mùa màng, những thứ đó còn ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu vì những nông sản do California sản xuất được đưa đi khắp thế giới.
Tiếp theo là bà Helene Wright, giám đốc Sức Khỏe Cây Cối California của USDA. Bà cho biết có nhiều lúc công chúng không biết luật lệ về những thứ có thể mang vào Hoa Kỳ, và chỉ cần một trái cây nguy hiểm có thể làm hại đến nông nghiệp. Không chỉ có trái cây, mà cây cối cũng như rau củ và thịt cũng có thể gây ra nhiều nguy hiểm.
Vì vậy, chiến dịch “Don’t Pack a Pest” kêu gọi công chúng không nên mang nông sản ở nơi khác vào Hoa Kỳ qua nhiều bảng quảng cáo và nhiều thông điệp trên mạng xã hội.
“Xin quý vị chỉ mang những ký ức của du lịch vào Hoa Kỳ, và chỉ thưởng thức những loại trái cây hay rau củ ở nước ngoài,” bà Wright nói.
Các loại thực phẩm có thể mang dịch bệnh hay sâu bọ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Tiếp theo là ông Jose Arriaga, ủy viên nông nghiệp Orange County, nói về sự nguy hiểm của ruồi trái cây, đang làm cho Orange County phải cách ly đến 88 dặm vuông đối với đất nông nghiệp từ năm 2024 đến nay.
Theo ông, một con ruồi trái cây đủ để làm hại đến nông nghiệp, nhất là khi được đưa đến một môi trường không phải bản địa vì không có những sinh vật chống loại ruồi đó và sẽ làm ruồi sinh sản rất nhanh.
Ruồi trái cây có thể gây hại cho đến 250 nông sản như trái cây và rau củ, thậm chí có những loại rau quả được trồng trong nhà. Những con ruồi cái có thể đẻ trứng dưới vỏ trái cây mà không ai biết, sau đó được nhiều người mang vào Hoa Kỳ, và trứng nở thành nhiều con ruồi khác.
Ông Arriaga cho hay đó là lý do mà các cơ quan chính phủ có mặt tại LAX muốn cảnh báo công chúng về những nguy hiểm trong việc mang nông sản ở nơi khác đến Hoa Kỳ.
Tại buổi họp báo, các cơ quan chính quyền trưng bày nhiều nông sản có thể gây nguy hiểm cho nông nghiệp Mỹ, trong đó là nhiều loại trái cây, rau củ và gia vị quen thuộc với cộng đồng Việt Nam. Các loại trái cây gồm có mãng cầu, xoài, cam, bơ, và nhiều trái khác. Những thứ khác gồm có đậu khô, cây quế, và các sản phẩm thịt từ nhiều nước, trong đó có lạp xưởng.
Chó beagle của CBP đánh hơi hành lý. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cuối cùng, ông Andrew Douglas, giám đốc điều hành CBP ở LAX, nói về cách phát hiện những nông sản có thể dính sâu bọ hay dịch bệnh là đội chó beagle đánh hơi hành lý.
Những con chó beagle của CBP sẽ đánh hơi từng thùng hành lý khi hành khách nhập cảnh vào Hoa Kỳ. Nếu phát hiện được nông sản trong hành lý, chó beagle sẽ báo động với nhân viên công lực, sau đó nhân viên CBP sẽ hỏi du khách về những loại nông sản đó.
Vào thời điểm Memorial Day và mùa Hè sắp đến, LAX và nhiều phi trường khác sẽ có rất nhiều hành khách ra vào. Đó là lý do mà USDA, CDFA và CBP, cùng Sở Nông Nghiệp Orange County muốn nhắc nhở công chúng về những nông sản ở nước ngoài có thể gây hại cho nông nghiệp Mỹ.
Để biết thêm thông tin về cách khai báo nông sản mang trong hành lý và những thứ không được mang vào Hoa Kỳ, xin vào trang web dontpackapest.com. [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump không cho đại học Harvard University nhận sinh viên quốc tế, Bộ Nội An (DHS) loan báo hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, theo đài NPR.
DHS gửi thư cho Harvard để thông báo quyết định này, và sự thay đổi này ảnh hưởng tới du học sinh hiện đang học ở Harvard.
Đại học Harvard University ở Cambridge, Massachusetts. (Hình: Sophie Park/Getty Images)
“Harvard không còn được nhận sinh viên ngoại quốc, còn sinh viên hiện tại phải chuyển trường, nếu không, sẽ mất tình trạng hợp pháp,” DHS thông báo.
“Chính quyền này buộc Harvard chịu trách nhiệm vì dung túng nạn bạo lực, bài Do Thái, và hợp tác với đảng Cộng Sản Trung Quốc,” bà Kristi Noem, bộ trưởng DHS, cho hay trong thông báo của cơ quan này.
Đối với các đại học, nhận sinh viên ngoại quốc để hưởng lợi vì họ đóng học phí nhiều hơn “là đặc ân, chứ không phải quyền,” bà Noem cho biết.
Harvard ra tuyên bố cho hay “hành trả đũa động này” của DHS “bất hợp pháp.”
“Hành động trả đũa này đe dọa nghiêm trọng cộng đồng Harvard cũng như đất nước chúng ta, và phá hoại sứ mệnh học thuật và nghiên cứu của Harvard,” đại học này nhấn mạnh. “Chúng tôi hoàn toàn cam kết duy trì khả năng của Harvard trong việc nhận sinh viên và học giả quốc tế. Họ là công dân hơn 140 quốc gia và họ làm phong phú đại học này – và đất nước này – không đếm xuể.”
Nhiều tuần qua, Harvard trở thành tâm điểm cuộc đụng độ giữa chính quyền Tổng Thống Trump với các đại học hàng đầu nước Mỹ giữa lúc chính quyền tìm cách gây ảnh hưởng đối với một số chương trình, chính sách, thuê nhân viên và tuyển sinh của các đại học, bằng cách đe dọa cắt tiền trợ cấp của liên bang, theo CNN.
Giới chức chính quyền Tổng Thống Trump đang cố ngăn chặn nạn bài Do Thái sau khi xảy ra làn sóng biểu tình rầm rộ ở đại học khắp nước Mỹ liên quan tới chiến tranh Israel-Hamas. Chính quyền cũng đang cố dẹp bỏ chương trình DEI (đa dạng, công bằng, hòa hợp) vì cho rằng chương trình này “kỳ thị bất hợp pháp và vô đạo đức.”
Hiện tại, Harvard có gần 7,000 sinh viên ngoại quốc, chiếm khoảng 27% tổng số sinh viên đại học này. Trong năm học 2023-2024, hơn 1.1 triệu sinh viên ngoại quốc tới Mỹ du học. Những sinh viên đó không hội đủ tiêu chuẩn được liên bang trợ cấp, nên đối với nhiều đại học Mỹ, họ là nguồn tài chính quan trọng.
Năm học vừa qua, sinh viên ngoại quốc đóng góp hơn $43 tỷ cho nền kinh tế Mỹ, theo tổ chức bất vụ lợi NAFSA: Association of International Educators. (Th.Long) [qd]
BOSTON, Massachusetts (NV) – Tòa liên bang hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, không cho chính quyền Tổng Thống Donald Trump sa thải hàng ngàn nhân viên Bộ Giáo Dục (DOE), theo Politico.
Ông Myong Joun, chánh án liên bang ở Massachusetts do cựu Tổng Thống Joe Biden bổ nhiệm, phán quyết rằng vụ sa thải hàng loạt hồi Tháng Ba của chính quyền Tổng Thống Trump thực ra là kế hoạch dẹp bỏ toàn bộ DOE mà không cần Quốc Hội chuẩn thuận.
Sinh viên biểu tình trước Bộ Giáo Dục ở Washington, DC, hôm 4 Tháng Tư để phản đối chính sách của Tổng Thống Donald Trump. (Hình minh họa: Kayla Bartkowski/Getty Images)
Chính quyền ông Trump tuyên bố họ sa thải hàng ngàn nhân viên DOE để tăng “hiệu quả” cho cơ quan này, nhưng ông Joun bác bỏ lý do đó. Thực ra, vụ sa thải hàng loạt này làm gián đoạn trầm trọng dịch vụ dành cho học sinh, sinh viên, gia đình và tiểu bang, khiến nhiều thủ tục bớt hiệu quả, ông Joun khẳng định.
Ông Joun cho hay vụ sa thải này rõ ràng nhằm thực hiện lời Tổng Thống Trump hứa lúc vận động tranh cử là dẹp bỏ hoàn toàn DOE. Vị chánh án nhấn mạnh làm như vậy là bất hợp pháp nếu không được Quốc Hội cho phép. Ông lưu ý, hồi Tháng Ba, Tổng Thống Trump ký sắc lệnh cho bộ trưởng DOE “tiến hành tất cả biện pháp cần thiết để giúp đóng cửa cơ quan này.”
“Nhiều hồ sơ cho thấy ý định thực sự của các bị đơn là dẹp bỏ cơ quan này mà không cần luật pháp cho phép,” ông Joun viết trong phán quyết dài 88 trang hôm Thứ Năm. “Việc người ta nói các bị đơn chỉ muốn ‘sắp xếp lại’ là rõ ràng không đúng.”
Ngoài việc cấm sa thải nhân viên hàng loạt, ông Joun còn cấm DOE chuyển chức năng của họ cho cơ quan khác và cấm thi hành sắc lệnh dẹp bỏ DOE của Tổng Thống Trump. Ông Joun cũng bắt buộc DOE gọi những nhân viên bị sa thải từ khi ông Trump nhậm chức tới nay đi làm lại.
Bà Madi Biedermann, phát ngôn viên DOE, công kích Chánh Án Joun, gọi ông là “chánh án không phải do dân bầu,” đồng thời tuyên bố vụ sa thải hàng loạt này “rõ ràng hợp pháp.” Hôm Thứ Năm, chính quyền Tổng Thống Trump bắt đầu kháng cáo phán quyết của ông Joun.
“Phán quyết này không có lợi cho học sinh, sinh viên hay gia đình Mỹ,” bà Biedermann cho hay. (Th.Long) [qd]
HOLLYWOOD, California (NV) – Bà Karen Bass, thị trưởng Los Angeles, hứa sẽ giảm bớt luật lệ và quy định để giúp quay phim và truyền hình trong thành phố dễ dàng hơn.
Theo Hollywood Reporter, Thị Trưởng Karen Bass kêu gọi giảm nhân viên thành phố tại các địa điểm quay phim và giúp nhân viên phim trường dễ vào các địa danh của thành phố như đài thiên văn Griffith, Thư Viện Thành Phố và cảng Los Angeles.
Các nhà làm phim được hứa hẹn có thể quay phim ở Los Angeles dễ dàng hơn. (Hình minh họa: Valerie Macon/AFP via Getty Images)
Đó là sắc lệnh được ký tại tổng hành dinh ở Los Angeles của Nghiệp Đoàn Diễn Viên-Truyền Hình và Phát Thanh (SAG-AFTRA). Sắc lệnh có mục đích kêu gọi các cơ quan của thành phố giảm bớt luật lệ và quy định lại, giúp các nhà sản xuất phim dễ làm việc hơn và bày tỏ thiện chí của thành phố dành cho các hãng phim.
Bà Bass nhấn mạnh Hollywood ủng hộ các công việc cho giới trung lưu, ủng hộ tiểu thương và thúc đẩy kinh tế của thành phố, nên muốn “giúp quay phim, truyền hình và quảng cáo dễ dàng hơn nhiều lần.”
Sắc lệnh có hiệu lực ngay lập tức, ra lệnh cho các cơ quan của thành phố tạo ra một quá trình “chỉ có một nhân viên thành phố tại các địa điểm quay phim.” Hiện nay, nhiều nhân viên thành phố như cảnh sát ngoài giờ làm việc hay đã nghỉ hưu, đến bảo vệ công viên, có thể xuất hiện tại các địa điểm đang quay phim.
Bà Bass còn ra lệnh giảm phí quay phim tại đài thiên văn Griffith và cho phép vào trong Thư Viện Thành Phố để quay phim. Trong khi đó, cảng Los Angeles phải giảm quá trình xét duyệt bảo hiểm từ bảy ngày xuống còn bốn ngày, và Sở Thủy Cục và Điện Lực Los Angeles phải có những quy định giữ an toàn khi đang có người quay phim tại các cơ sở của họ.
Thị trưởng còn yêu cầu sở cảnh sát và cứu hỏa phải gặp bà cùng đại diện của giới giải trí mỗi tháng để giải quyết các vấn đề mà đội ngũ quay phim đang phải đối mặt.
Quyết định của bà Bass được đưa ra sau khi Hội Đồng Thành Phố Los Angeles thông qua nghị quyết vào cuối Tháng Tư, thúc đẩy các cơ quan của thành phố đưa ra nỗ lực cải cách lại quá trình xin giấy phép quay phim.
Trong khi đó, các nhà lập pháp của California đang xét duyệt các dự luật tăng tín dụng thuế đối với điện ảnh và truyền hình sau khi ông Gavin Newsom, thống đốc California, kêu gọi tăng giới hạn tín dụng thuế từ $330 triệu đến $750 triệu. Tuy nhiên, những dự luật đó có thể không được thông qua vì California đang đối mặt với thiếu hụt ngân sách $12 tỷ. (TL) [qd]
Ngày 20 Tháng Năm, ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, loan báo các chi tiết mới liên quan kế hoạch đầy tham vọng: Hệ thống phòng thủ “Golden Dome” (Vòm Vàng). “Chúng tôi sẽ hoàn thành trong ba năm,” ông Trump nói với giới báo chí tại Phòng Bầu Dục.
Ông Pete Hegseth (phải), bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, thảo luận về hệ thống phòng thủ “Golden Dome” (Vòm Vàng) với ông Donald Trump, tổng thống, tại Tòa Bạch Ốc ngày 20 Tháng Năm ở Washington, DC. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
“RONALD REAGAN đã muốn điều này từ nhiều năm trước, nhưng khi đó họ chưa có công nghệ,” Tổng Thống Trump nói. Giờ đây, ông nói thêm, nước Mỹ cuối cùng có thể xây dựng một “lá chắn phòng thủ hỏa tiễn tối tân.”
Vòm Vàng là gì?
Lá chắn Vòm Vàng được thiết kế để bảo vệ toàn bộ lãnh thổ Mỹ trước các cuộc tấn công từ trên quỹ đạo cao, bằng cách sử dụng hàng trăm hoặc hàng ngàn vệ tinh có khả năng vừa theo dõi vừa tấn công các hỏa tiễn đối phương ngay khi chúng được phóng.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump đã hứa về một lá chắn như vậy. Dự án sẽ tiêu tốn tổng cộng $175 tỷ – theo ông Trump. Tuy nhiên, trên thực tế, Vòm Vàng có thể tốn kém hơn nhiều. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội ước tính chi phí có thể vượt quá $500 tỷ trong 20 năm, và mất nhiều thời gian hơn so với mốc thời gian cực kỳ lạc quan của ông Trump là “hai năm rưỡi đến ba năm.”
Việc ông Trump nhận định rằng Vòm Vàng mang lại “gần 100% khả năng bảo vệ” đang bị giới chuyên gia nghi ngờ. Tỷ lệ thành công có thể phụ thuộc vào quy mô của lá chắn. Một báo cáo gần đây của Hiệp Hội Vật Lý Hoa Kỳ cho rằng cần tới 16,000 hỏa tiễn đặt trên không gian để bảo đảm đánh chặn một loạt chỉ gồm 10 hỏa tiễn Hwasong-18 của Bắc Hàn. Và nếu cần 30 giây để ra quyết định trước khi bấm nút phản công, Mỹ phải cần tới 36,000 hỏa tiễn đánh chặn. Và thậm chí “nhiều hỏa tiễn hơn nữa” nếu Mỹ muốn bảo vệ các thành phố ở phía Bắc, Alaska hoặc khu vực Trung Tây.
Kế hoạch Vòm Vàng là phản ứng của Ngũ Giác Đài trước việc các đối thủ Mỹ đang phát triển số lượng lớn các loại hỏa tiễn mới và đa dạng hơn. Radar và hệ thống phòng thủ Mỹ trước nay chỉ tập trung vào các hỏa tiễn (đối phương) bay qua Bắc Cực. Nhưng các hỏa tiễn siêu thanh tầm xa, vốn cơ động hơn, và các hệ thống “quỹ đạo phân mảnh” (“fractional orbital” systems – có thể bay vòng quanh Trái Đất một phần), lại có đường bay cực kỳ khó đoán. Một báo cáo gần đây của Cơ Quan Tình Báo Quốc Phòng cho thấy các mũi tấn công vào Mỹ có thể đến từ mọi hướng.
Việc hình thành Vòm Vàng cho thấy quỹ đạo Trái Đất đang trở thành một mặt trận mới trong cuộc cạnh tranh khốc liệt và tốn kém giữa Nga, Trung Quốc và Mỹ. Cuộc chiến đang được những thứ như Cosmos 2553, loại vệ tinh Nga mà Mỹ tin là một vũ khí không gian đặc biệt nguy hiểm, tiến hành. Cosmos 2553 thực chất là một vũ khí nguyên tử có khả năng phá hủy các vệ tinh trên một vùng rộng lớn ở quỹ đạo thấp – chẳng hạn các vệ tinh thuộc hệ thống Vòm Vàng.
Trung Quốc cũng đang phát triển loạt vũ khí chống vệ tinh. “Họ đang tiến với tốc độ đáng kinh ngạc,” Tướng Stephen Whiting, người đứng đầu Bộ Tư Lệnh Không Gian Mỹ, nói về kho vũ khí phá vệ tinh đang được đầu tư và mở rộng của Trung Quốc.
Những vũ khí như vậy không chỉ đe dọa cơ sở hạ tầng phòng thủ. Chúng còn gây nguy hiểm cho các tàu vũ trụ, và có lẽ quan trọng hơn, gây tổn hại cho dữ liệu định vị, điều hướng và dữ liệu thời gian (timing data) – những thứ thiết yếu cho các nền kinh tế hiện đại. Sự dễ bị tổn thương của các hệ thống định vị vệ tinh đã được phơi bày từ những vụ gây nhiễu và giả mạo tín hiệu ngày càng phổ biến và tăng dần thời gian gần đây.
Nga và Trung Quốc hiện tiếp tục phát triển các vệ tinh với “khả năng cơ động tiên tiến” cho phép can thiệp hoặc phá hủy vệ tinh Mỹ. Tháng Năm, 2024, Cosmos 2576, một vệ tinh Nga, đã đi vào “quỹ đạo đồng phẳng” (“coplanar” orbit) với USA 314, một vệ tinh do thám của Mỹ, theo cách “có thể truyền tín hiệu giúp định vị một vũ khí chống không gian,” theo một báo cáo mới từ Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Và Quốc Tế (CSIS).
Năm 2024, tàu vũ trụ Trung Quốc TJS-4 – được nghi là công cụ có nhiệm vụ thu thập tín hiệu tình báo – đã được điều khiển để chen vào giữa một vệ tinh giám sát của Mỹ và Mặt Trời. Theo CSIS, mục đích của việc này là tạo bóng mờ, ngăn cản Mỹ chụp được những bức ảnh rõ nét về tàu vũ trụ Trung Quốc. Đầu năm 2025, Tướng Michael Guetlein, tân tư lệnh chương trình Vòm Vàng, nói rằng Trung Quốc muốn thử nghiệm trò “đấu tay đôi trên không gian.”
Như mọi lần, Trung Quốc vừa ăn cướp vừa la làng. Bắc Kinh lên án Vòm Vàng, nói rằng đây là mối đe dọa đối với an ninh quốc tế, cáo buộc Mỹ kích động chạy đua vũ trang. Bà Mao Ninh, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, nói: “Mỹ đặt lợi ích mình lên trên hết, ám ảnh với việc theo đuổi an ninh một cách tuyệt đối, vi phạm nguyên tắc rằng an ninh của một quốc gia không được gây tổn hại đến nước khác. Kế hoạch này làm tăng nguy cơ biến không gian thành chiến trường, thúc đẩy chạy đua vũ trang và đe dọa an ninh quốc tế.”
Liệu kế hoạch Vòm Vàng có khả thi?
Tháng Tư, 2025, USA 324, một trong những vệ tinh giám sát của Mỹ, đã tiếp cận TJS-16 và TJS-17 – cặp vệ tinh Trung Quốc được tình nghi là chuyên dùng để thu thập tín hiệu điện tử. USA 324 đi qua với khoảng cách 17 km so với vệ tinh đầu và 12 km với vệ tinh thứ hai.
Nói thêm về Vòm Vàng. Hệ thống phòng thủ đa tầng này không chỉ bảo vệ lãnh thổ Mỹ mà còn hỗ trợ các lực lượng Mỹ ở các khu vực chiến đấu rải rác thế giới. Phòng thủ không gian đòi hỏi phát hiện và theo dõi nhanh chóng hỏa tiễn đang bay tới, truyền thông tin đến các bệ đánh chặn, và điều khiển thiết bị đánh chặn hướng đến mục tiêu tấn công. Tất cả phải diễn ra cực nhanh, lý tưởng nhất là ở khoảng cách xa nhất có thể, đặc biệt khi hỏa tiễn có thể mang đầu đạn nguyên tử.
Khoa học phòng thủ bằng hỏa tiễn đánh chặn đã tiến bộ đáng kể trong 40 năm qua. Các hệ thống phòng thủ được thử nghiệm thực chiến ở Ukraine và Israel cho thấy mức độ hiệu quả ngày càng cao. Mỹ hiện có hệ thống cảnh báo sớm và đánh chặn nhưng chỉ đủ đối phó các cuộc tấn công từ những quốc gia nguyên tử như Bắc Hàn và không thể ngăn chặn cuộc tấn công quy mô lớn từ Nga hay Trung Quốc.
Cần biết, hỏa tiễn hiện đại có tốc độ lên tới 25,000 km/giờ, đi kèm với mồi nhử và các công cụ xuyên thủng. Hỏa tiễn siêu thanh được thiết kế để di chuyển theo quỹ đạo ngẫu nhiên, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn bội phần. Trong khi đó, hỏa tiễn hành trình bay thấp dưới tầm radar lại có thể bay đến mục tiêu mà hầu như không thể phát hiện để cảnh báo.
Lực Lượng Không Gian Mỹ, được ông Trump thành lập năm 2019, đóng vai trò trung tâm trong lá chắn hỏa tiễn Vòm Vàng. Về lý thuyết, việc đánh chặn hỏa tiễn phải được thực hiện thành công ngay từ “giai đoạn phóng” (boost phase), đòi hỏi một mạng radar không gian để phát hiện các cột khói nhiệt từ hỏa tiễn vừa phóng. Các thiết bị đánh chặn không gian sẽ được sử dụng để tiêu diệt hỏa tiễn đối phương ở giai đoạn đầu ngay sau khi vừa được phóng. Dù vậy, việc “đánh chặn viên đạn bằng viên đạn khác” là điều cực kỳ phức tạp. Hỏa tiễn di chuyển với tốc độ gấp 20 lần tốc độ của viên đạn.
Nói chung, việc phòng thủ thành công hay không, một phần, nhờ vào việc tính toán chính xác. Một người có thể bắt một quả bóng vì họ biết cách bóng di chuyển trong không khí theo một đường cong có thể đoán được. Hỏa tiễn siêu thanh được thiết kế để vượt qua điều này và đi theo một đường ngẫu nhiên để đến mục tiêu. Ngoài ra, còn là loại vũ khí đánh chặn. Vũ khí laser là thứ đang được nghĩ đến.
Công nghệ vũ khí laser trên không gian đã tiến bộ đáng kể từ nhưng vẫn cần đầu tư và thu nhỏ hơn trước khi trở thành một hệ thống khả thi. Cần một nguồn năng lượng dữ dội để cấp cho một tia laser có đủ sức mạnh để phá hủy một hỏa tiễn từ cách xa hàng trăm kilomet khi nó đang bay với tốc độ tăng dần.
Công nghệ laser tầm ngắn đã được sử dụng để đánh chặn ở Ukraine nhưng sức mạnh cần thiết để phá hủy hỏa tiễn phải lớn hơn nhiều lần. Hỏa tiễn “tiêu diệt động năng” (kinetic kill) trên không gian cũng có thể được sử dụng để bắn chặn. Về lý thuyết, “viên đạn” này có thể đập vỡ các hỏa tiễn đang bay đến thành từng mảnh.
Không có hệ thống nào có thể hiệu quả 100% – vì vậy, thành công hoặc thất bại, là vấn đề về mức độ quy mô cuộc tấn công. Mức độ lớn đến đâu phụ thuộc vào các biện pháp được các đối thủ của Mỹ sử dụng. Những biện pháp đối phó lẫn nhau, về cơ bản, đã tồn tại.
Với đối phương, họ có thể sử dụng những tấm gương để làm yếu sức mạnh của bất kỳ chùm tia laser nào nhắm vào hỏa tiễn tấn công của họ. Họ còn có thể dùng các vỏ đầu đạn được trang bị chất làm mát nitơ lỏng để “giấu” nhiệt độ đầu đạn, khiến các thiết bị dò hồng ngoại cảnh báo sớm không thể nhìn thấy chúng.
Nhìn chung, những công nghệ để đánh lừa một hệ thống phòng thủ, dù trong giai đoạn phát triển sơ khai, vẫn rẻ hơn nhiều so với lá chắn phòng thủ hỏa tiễn. Do vậy, chi phí cho những dự án kiểu Vòm Vàng là thứ không bao giờ có thể tính được một cách chính xác. [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Hạ Viện thông qua dự luật giảm thuế và chi tiêu bằng tỷ số phiếu sát sao sáng sớm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, sau nhiều tuần thương lượng căng thẳng trong đảng Cộng Hòa và một số điểm thay đổi vào phút chót, theo NBC News.
Đây là thắng lợi lớn cho Tổng Thống Donald Trump và Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện. Dự luật trị giá hàng ngàn tỷ đô la này nay được chuyển qua Thượng Viện. Phía Cộng Hòa Thượng Viện từng tuyên bố sẽ điều chỉnh dự luật này.
Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, phát biểu trước báo giới sau khi Hạ Viện thông qua dự luật giảm thuế và chi tiêu hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)
Sau nhiều tiếng tranh luận suốt đêm, Hạ Viện thông qua dự luật này bằng tỷ số phiếu 215-214. Hai dân biểu Cộng Hòa – ông Thomas Massie của Kentucky và ông Warren Davidson của Ohio – cùng với toàn bộ dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu chống.
Dân Biểu Andy Harris (Cộng Hòa-Maryland), trưởng nhóm cực hữu House Freedom Caucus, bỏ phiếu trắng. Hai dân biểu Cộng Hòa khác – ông Andrew Garbarino của New York và ông David Schweikert của Arizona – vô tình lỡ cuộc bỏ phiếu, nhưng cho hay họ sẽ bỏ phiếu thuận.
Ông Garbarino “ngủ gục ở phía sau. Tôi không nói đùa. Tôi sẽ bóp cổ ông,” ông Johnson nói đùa với phóng viên, cho biết thêm rằng ông Schweikert cố bỏ phiếu nhưng bị lỡ vài giây.
Được Tổng Thống Trump gọi là “dự luật lớn, đẹp,” dự luật này sẽ gia hạn chính sách giảm thuế của ông Trump được thông qua năm 2017 nhưng sắp hết hạn, và sẽ chi thêm tiền mở rộng quân đội, tăng cường an ninh biên giới và thực hiện kế hoạch trục xuất hàng loạt của ông. Dự luật này cũng sẽ thực hiện hai lời hứa của ông Trump lúc vận động tranh cử: Không đánh thuế “tiền tip” và tiền làm thêm ngoài giờ.
Dự luật này sẽ cắt giảm chi tiêu ở nhiều lĩnh vực khác, bao gồm cắt giảm hàng trăm tỷ đô la cho Medicaid, chương trình trợ cấp bảo hiểm y tế chủ yếu cho người nghèo, và Supplemental Nutrition Assistance Program (SNAP), thường gọi là “food stamp” (phiếu trợ cấp mua thực phẩm).
Dự luật này sẽ hủy bỏ một loạt chương trình ưu đãi thuế cho cá nhân hoặc doanh nghiệp sử dụng năng lượng sạch được phía Dân Chủ thông qua năm 2022.
Đáng chú ý, dự luật này sẽ tăng trần nợ của Mỹ thêm $4,000 tỷ. (Th.Long) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tài Chính (USDT) đang giảm sản xuất đồng penny (đồng xu 1 cent) và cuối cùng sẽ ngưng đưa đồng xu này ra lưu hành, USDT loan báo hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, theo USA Today.
Trước đây trong tháng này, USDT đặt mua phôi tiền đồng penny lần cuối cùng – bước đầu tiên tiến tới ngưng sản xuất đồng xu này, phát ngôn viên USDT xác nhận với USA Today.
Đồng penny của Mỹ. (Hình minh họa: Tim Boyle/Getty Images)
“Xưởng Đúc Tiền Hoa Kỳ sẽ tiếp tục sản xuất đồng penny trong lúc vẫn còn phôi tiền đồng penny,” phát ngôn viên USDT cho hay. Cơ quan này không nói rõ họ dự trù phôi tiền đồng penny còn bao lâu mới hết, nên chưa rõ chính xác khi nào họ ngưng sản xuất.
Phôi tiền là đĩa kim loại dẹt để sản xuất đồng xu, theo Xưởng Đúc Tiền Hoa Kỳ (US Mint), cơ quan thuộc USDT.
Từ khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ nhì tới nay, Tổng Thống Donald Trump vận động ngưng sử dụng đồng penny, nêu lý do sản xuất đồng xu này quá tốn kém.
US Mint sản xuất đồng penny suốt 233 năm nay. Đây là một trong những đồng xu đầu tiên mà cơ quan này sản xuất sau khi được thành lập vào năm 1792, theo trang web US Mint.
Năm 2024, chính phủ Mỹ sản xuất khoảng 3.2 tỷ đồng penny, theo bản phúc trình thường niên của US Mint. Năm 2023, USDT tung ra 4.1 tỷ đồng penny.
Nhìn chung, hiện nay, người tiêu dùng ít xài tiền mặt, gồm đồng penny. Năm 2023, người Mỹ chỉ chi tiêu 16% bằng tiền mặt, theo dữ liệu Ngân Hàng Trung Ương (Fed). (Th.Long) [qd]
LONDON, Anh (NV) – Chính phủ Anh chuẩn bị thử nghiệm dùng thuốc đè nén dục vọng của tội phạm tình dục, theo AP hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm.
Đây là một trong hàng loạt biện pháp chính phủ Anh định sử dụng để giảm rủi ro tội phạm tình dục tái phạm và để giảm áp lực lên hệ thống nhà tù sắp hết chỗ của nước này.
Bà Shabana Mahmood, bộ trưởng Tư Pháp Anh. (Hình minh họa: Ben Whitley-WPA Pool/Getty Images)
Trong thông báo gửi Quốc Hội Anh hôm Thứ Năm sau khi một nhóm chuyên gia độc lập công bố bản đánh giá luật tuyên án của nước này, bà Shabana Mahmood, bộ trưởng Tư Pháp Anh, cho hay biện pháp gọi là “thiến bằng hóa chất” này sẽ được dùng thử tại 20 nhà tù ở hai vùng và bà đang cân nhắc coi đây là biện pháp bắt buộc.
“Tất nhiên, nhất thiết phải thực hiện biện pháp này cùng với biện pháp can thiệp về tâm lý nhắm vào những nguyên nhân phạm tội khác, như khẳng định quyền lực và quyền kiểm soát,” bà Mahmoud cho biết.
Mặc dù bản đánh giá nêu trên nhấn mạnh biện pháp này không phù hợp đối với một số tội phạm tình dục, như hiếp dâm để khẳng định quyền lực và quyền kiểm soát, chứ không phải do dục vọng, nhưng bà Mahmood lưu ý nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy “thiến bằng hóa chất” có thể giúp giảm 60% tỉ lệ tái phạm.
Đức và Đan Mạch hiện đã dùng biện pháp này trên cơ sở tự nguyện, còn Ba Lan bắt buộc dùng cho một số tội phạm. (Th.Long) [qd]
FALLS CHURCH, Virginia (NV) – Tổ chức Together We Thrive khánh thành bức tranh tường khổ lớn mang tên “Dù Vậy, Chúng Ta Vẫn Vươn Lên” (Still We Rise), đánh dấu 50 năm hành trình vượt biển, định cư và đóng góp của người Việt tị nạn tại Mỹ, tại trung tâm thương mại Eden Center, Falls Church, Virginia, hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Năm.
Bức tranh “Dù Vậy, Chúng Ta Vẫn Vươn Lên” (Still We Rise) của nữ họa sĩ trẻ Marilyn Nhung Phan trưng bày tại Eden Center, Falls Church, Virginia. (Hình: Thi Châu)
Tác giả của bức tranh là em Marilyn Nhung Phan, nữ sinh trung học gốc Việt sinh sống tại tiểu bang Maryland kế cận.
Với cảm hứng từ lịch sử và văn hóa dân tộc, Marilyn kể lại câu chuyện vượt khó và hồi sinh của cả một cộng đồng thông qua hình tượng cánh chim phượng hoàng, biểu tượng của sự tái sinh và sức mạnh của một cộng đồng trải qua chiến tranh, ly hương, và gian khổ, nhưng vẫn tìm thấy sức mạnh, phẩm giá và ý nghĩa ở quê hương thứ hai.
“Bức tranh tường này là một nỗ lực tập thể. Không chỉ là sự sáng tạo nghệ thuật của riêng tôi, mà còn là kết quả từ sự đóng góp ý tưởng và quá trình động não của tất cả mọi người,” em Marilyn nói với nhật báo Người Việt. “Tôi chọn hình ảnh đặc trưng là cánh phượng hoàng – để lan tỏa sức mạnh và sự kiên cường của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, cùng với những họa tiết truyền thống được lồng ghép xung quanh.”
Sự kiện có sự tham dự của nhiều người trong đó có bà Kathy Trần, dân biểu tiểu bang, đại diện Địa Hạt 18, và là người gốc Việt đầu tiên được bầu vào Quốc Hội Virginia.
Nữ họa sĩ Marilyn Nhung Phan (trái) nhận bản nghị quyết của Hạ Viện Virginia do Dân Biểu Kathy Trần trao. (Hình: Thi Châu)
Bà trao tặng cho nữ họa sĩ trẻ bản nghị quyết do Hạ Viện Virginia thông qua nhằm tưởng niệm ngày Sài Gòn thất thủ và vinh danh những đóng góp đặc biệt của cộng đồng Việt Nam.
Bà xúc động bày tỏ: “Tôi nghĩ việc khánh thành bức tranh tường này nhân dịp tưởng niệm 50 năm ngày Sài Gòn thất thủ cũng là một lời nhắc nhở về những hy sinh to lớn mà cha mẹ tôi và gia đình quý vị đã làm, để con cái chúng ta có thể có được những tương lai rực rỡ. Bức tranh tường này chính là một minh chứng cho điều đó.”
Về cánh chim trong bức tranh, Dân Biểu Kathy Trần nhận xét: “Đó là biểu tượng cho việc cộng đồng của chúng ta đã vươn lên từ quá khứ đau thương và đầy thử thách để thành công như ngày nay, và tương lai của chúng ta thì rực sáng hơn bao giờ hết.”
Cũng có mặt tại sự kiện, bà Letty Hardi, thị trưởng Falls Church, cho rằng việc bức tranh tường này được treo ở Eden Center trong Tháng Năm là Tháng Di Sản Người Mỹ Gốc Á-Thái Bình Dương (AAPI) khiến nó càng có ý nghĩa hơn.
Bà thị trưởng nói: “Bức tranh này, do chính Marilyn – một nghệ sĩ tài năng và đầy cảm hứng trong cộng đồng chúng ta – thực hiện, thể hiện tinh thần kiên cường, sự tái sinh và những mối liên kết gắn bó chúng ta với nhau.”
“Là một người nhập cư thế hệ đầu tiên, tôi cảm thấy điều này đặc biệt có ý nghĩa. Đây là lời nhắc nhở rằng lịch sử của cộng đồng người Mỹ gốc Á là một phần không thể thiếu của lịch sử nước Mỹ. Văn hóa của chúng ta, tiếng nói của chúng ta, đặc biệt là tiếng nói của giới trẻ – có giá trị và ý nghĩa,” thị trưởng của Falls Church nói thêm.
Người tham dự sự kiện chụp hình lưu niệm với tác giả bức tranh “Dù Vậy, Chúng Ta Vẫn Vươn Lên.” (Hình: Thi Châu)
Bức tranh tường khổ lớn kích thước 10×15 ft đặt ngay phía dưới tháp đồng hồ ở Eden Center là bản phóng to từ tác phẩm gốc do chính Marilyn vẽ trong vòng bốn ngày, xen kẽ lịch học toàn thời gian và các lớp học trực tuyến cuối tuần.
Tổ chức Together We Thrive và ông Minh Phạm, người trẻ hoạt động trong ngành quảng cáo và văn hóa ở Virginia, là những người tổ chức sự kiện.
Ông Minh chia sẻ: “Mình hiểu rất rõ tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát triển văn hóa. Không chỉ giữ gìn mà còn phải làm cho văn hóa của mình phát triển. Các bạn trẻ ở vùng này nhiều khi chưa có cơ hội để tìm hiểu thêm về văn hóa người Việt. Đây là cơ hội để các bạn tìm hiểu thêm.” [đ.d.]
Lần đầu tiên, một giám mục gốc Việt được bổ nhiệm đứng đầu giáo phận Mỹ
Giám Mục Michael Phạm vừa được Đức Giáo Hoàng Leo XIV bổ nhiệm làm giám mục chính tòa Giáo Phận San Diego, trở thành người gốc Việt đầu tiên giữ chức vụ này tại Mỹ.
ORANGE COUNTY, California (NV) – Nhu cầu từ người mua nhà lần đầu đã giảm xuống mức thấp kỷ lục khi lãi suất thế chấp vẫn neo quanh mức 7%. Thị trường đang cho thấy mức độ yếu đến đáng lo ngại ngay cả khi lãi suất chỉ ở mức 5%.
Theo báo The Wall Street Journal, các ông lớn trong ngành xây dựng như D.R. Horton và Lennar, vốn có công ty cho vay riêng, đang dùng một phần lợi nhuận từ giá nhà cao để trợ giá cho khoản vay. Người mua nhà mới xây có thể được vay với lãi suất khoảng 5% từ một nhà thầu lớn, so với mức lãi suất trung bình 6.79% cho khoản vay kỳ hạn 30 năm trong tuần kết thúc vào ngày 8 Tháng Năm.
Một căn nhà mới đang xây ở Alhambra, California. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
Các khoản vay ưu đãi này nhằm thu hút người mua và giúp các công ty xây dựng giải phóng lượng nhà tồn đọng. Nhưng các ưu đãi này đang không phát huy hiệu quả như mong đợi trong mùa Xuân năm nay.
Doanh số bán của các công ty xây dựng yếu hơn kỳ vọng trong quý gần nhất. PulteGroup cho biết số đơn đặt hàng mới từ người mua lần đầu đã giảm 11% trong 3 tháng đầu năm 2025 so với cùng kỳ năm ngoái. Hiện nay, các công ty xây dựng đang tồn đọng một số lượng nhà đã hoàn thiện nhưng chưa bán được nhiều nhất kể từ năm 2009.
Điều này có khả năng cho thấy những người trẻ tuổi đang muốn sở hữu nhà càng ngày càng mất động lực. Thị trường địa ốc đang bị chia cắt thành hai nhóm người mua lần đầu: nhóm vẫn đủ khả năng để mua nhà cũ, và nhóm chỉ đủ khả năng mua nhà từ công ty xây dựng với sự trợ giúp từ khoản vay được trợ giá.
Những người mua nhà lần đầu trong thị trường nhà cũ hiện có độ tuổi trung bình là 38, cao hơn gần mười năm so với chuẩn lịch sử, theo Jessica Lautz, phó kinh tế gia trưởng của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR).
Thu nhập hộ gia đình trung vị (median) của những người mua nhà lần đầu đã tăng vọt lên $97,000, và năm ngoái họ có mức trả trước trung bình là 9%. Những người mua này phải chờ đến khi lớn tuổi hơn và thu nhập cao hơn thì mới có thể mua nhà. Tỷ lệ người mua lần đầu trong thị trường nhà cũ đang ở mức thấp kỷ lục.
Các công ty xây dựng ngày càng tập trung vào người mua lần đầu trẻ tuổi và có ít tiền hơn. Trong năm 2024, 40% doanh số của các công ty xây dựng đến từ người mua lần đầu, theo dữ liệu từ Hiệp hội Nhà Xây Dựng Nhà Ở Quốc gia (NAHB). Con số này cao hơn 15% so với mức trung bình trong 3 năm trước đại dịch.
Nhà xây mới hiện là lựa chọn khôn ngoan, không chỉ vì có hỗ trợ giảm lãi suất từ các công ty xây dựng, mà còn vì phần chênh lệch mà người mua thường phải trả cho nhà xây mới gần như không còn.
Hiện nay, giá trung vị của nhà xây mới thấp hơn 1% so với giá trung vị của nhà cũ, trong khi theo lịch sử thường cao hơn khoảng 17%, dựa trên dữ liệu từ John Lovallo, phân tích gia thị trường nhà ở của UBS. Nguồn cung hạn chế đã đẩy giá nhà cũ lên, trong khi nhà xây mới đã được xây với diện tích nhỏ hơn để giữ mức giá hợp lý.
Một số người mua nhà lần đầu đang đặt mình vào tình trạng tài chính rủi ro để có thể sở hữu nhà. Tỷ lệ trễ hạn đối với các khoản vay FHA – vốn thường hấp dẫn người mua lần đầu nhờ yêu cầu trả trước thấp – đã đạt 11% trong quý đầu tiên, theo dữ liệu từ Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA). Ngoại trừ đợt tăng đột biến ngắn trong đại dịch, đây là mức cao nhất kể từ năm 2013.
Chưa hết, theo John Burns Research & Consulting, gần 30% của tất cả các khoản vay FHA hiện nay có tỷ lệ nợ so với thu nhập vượt quá 50%, nghĩa là hơn một nửa thu nhập của người vay đang được dùng để trả nợ.
Với việc người mua lần đầu ngày càng cạn kiệt nguồn lực, các công ty xây dựng phụ thuộc vào họ đang gặp vấn đề. Các công ty xây dựng lớn là những công ty có hoạt động lớn nhất ở phân khúc nhà khởi đầu, trong khi các công ty nhỏ hơn thường tập trung vào phân khúc nhà nâng cấp hoặc nhà xa xỉ.
D.R. Horton, công ty xây dựng nhà lớn nhất nước Hoa Kỳ, cho biết 63% các khoản vay do bộ phận thế chấp của họ xử lý trong quý gần nhất là dành cho người mua lần đầu. Trong khi đó, công ty Toll Brothers có 70% hoạt động kinh doanh đến từ những người mua có tài sản cao hơn hoặc người già đã hưởng lợi từ đà tăng giá nhà và có thể dùng phần vốn tích lũy để mua căn nhà tiếp theo.
Thị trường nhà khởi đầu rồi sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu mua bị dồn nén của người trẻ mệt mỏi với việc đi thuê nhà. Nhưng chỉ đến khi việc sở hữu nhà trở nên hợp túi tiền, còn hiện nay các công ty xây dựng buộc phải đưa ra ưu đãi lớn hơn để chốt được giao dịch.
Theo dữ liệu từ John Burns Research & Consulting, trong hai tuần đầu của Tháng Tư, các công ty xây dựng đã cung cấp cho người mua lần đầu các ưu đãi và hỗ trợ lãi suất tương đương 8% giá mua nhà – tăng từ mức 7.2% vào Tháng Giêng. Điều này đang bào mòn biên lợi nhuận của các công ty xây dựng.
Hy vọng rằng nhu cầu sẽ nhanh chóng hồi phục sau một đợt giảm nhỏ của lãi suất thế chấp là điều có vẻ quá lạc quan. Ít nhất đối với người mua trẻ, giá nhà có thể cũng cần giảm thì họ mới đủ khả năng mua được căn nhà của chính họ. (Ng.Tr) [kn]
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website nguyentranhoang.com và radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
Để phòng ngừa bệnh són tiểu nên uống nước vừa đủ, tránh giữ tiểu quá lâu. (Hình minh họa: Lisa from Pexels/Pexels.com)
Són tiểu (tiểu không kiểm soát-urinary incontinence) là tình trạng rò rỉ nước tiểu ngoài ý muốn. Có khi chỉ vài giọt thoát ra khi cười, ho hoặc vận động mạnh; có khi là cơn mắc (buồn) tiểu bất chợt khiến ta không kịp đến nhà vệ sinh. Đây là chứng bệnh không phải của riêng ai – đàn ông hay đàn bà, già hay trẻ, ai cũng có thể gặp phải. Điều đáng mừng là phần lớn các trường hợp đều có thể cải thiện được nếu ta hiểu rõ và điều trị đúng cách.
Phân loại són tiểu
Són tiểu được chia thành nhiều loại, tùy theo lúc và cách nước tiểu bị thoát ra:
-Són tiểu do áp lực (stress incontinence): Nước tiểu thoát ra khi ho, ách xì (hắt hơi), cười, chạy nhảy – nói chung là khi có áp lực lên bàng quang (bọng đái-bladder).
-Són tiểu do thôi thúc (urge incontinence): Cảm giác mác tiểu đến bất ngờ và mãnh liệt khiến ta không kịp vào nhà vệ sinh.
-Són tiểu do ứ đọng (overflow incontinence): Bọng đái không thải hết nước tiểu nên lúc nào cũng tràn, khiến nước tiểu nhỏ giọt liên tục.
-Són tiểu do giới hạn chức năng (functional incontinence): Thân thể hoặc trí óc có giới hạn, khiến người bệnh không kịp đi tiểu – như người bị liệt, lãng trí, run tay chân v.v.
-Són tiểu hỗn hợp (mixed incontinence): Kết hợp từ hai loại trở lên – thường gặp nhất là vừa bị loại stress vừa bị loại urge.
Cấu tạo và hoạt động của hệ tiết niệu
Nước tiểu được thận tạo ra, chảy qua hai ống niệu quản (ureters) xuống bàng quang – nơi chứa tạm. Khi bàng quang đầy, các dây thần kinh báo lên não. Nếu hoàn cảnh thuận lợi, não truyền lệnh cho các cơ bàng quang co bóp và cơ vòng (sphincter) mở ra, nước tiểu theo ống niệu đạo (urethra) thoát ra ngoài.
Bình thường, cơ vòng và sàn chậu giữ bàng quang ở vị trí ổn định và ngăn không cho rò rỉ. Khi một trong các cơ chế này suy yếu – cơ vòng không còn siết chặt, cơ sàn chậu chùng xuống, hay dây thần kinh truyền tín hiệu sai – nước tiểu có thể thoát ra ngoài không đúng lúc.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Tùy loại són tiểu mà nguyên nhân có thể khác nhau:
-Loại stress: Thường gặp ở phụ nữ từng sinh nở, nhất là sinh thường. Khi ấy, sàn chậu bị kéo giãn, cơ vòng yếu đi. Mãn kinh cũng góp phần làm mỏng niêm mạc niệu đạo. Cân nặng dư thừa, ho kinh niên do hút thuốc cũng là thủ phạm.
-Loại urge: Có thể do nhiễm trùng tiểu, bàng quang tăng hoạt động (overactive bladder), tổn thương thần kinh (tai biến mạch máu não, Parkinson, đa xơ cứng…), tiểu đường.
-Loại overflow: Do tắc nghẽn đường tiểu – như phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới, hoặc cơ bàng quang quá yếu.
-Loại functional: Thấy ở người cao tuổi, lú lẫn, hay khuyết tật vận động.
-Loại hỗn hợp: Thường là kết hợp của hai loại đầu.
Ngoài ra, các yếu tố như tuổi tác, dư cân, di truyền, hút thuốc, uống rượu bia, dùng thuốc lợi tiểu, trầm cảm, táo bón kinh niên… đều làm tăng nguy cơ mắc chứng són tiểu.
Khám và chẩn đoán
Bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, thói quen uống nước, ăn uống, đi tiểu, sinh hoạt, thuốc đang dùng… Sau đó là khám tổng quát, khám phụ khoa (nếu là nữ), hoặc khám tuyến tiền liệt (nếu là nam).
Một số xét nghiệm thường dùng:
-Xét nghiệm nước tiểu: Tìm dấu hiệu nhiễm trùng hay máu trong nước tiểu.
-Nhật ký tiểu tiện: Ghi lại giờ uống nước, giờ đi tiểu, lượng nước tiểu, và các lần bị rò rỉ.
-Đo lượng tồn dư sau tiểu: Để xem bàng quang có hết sach hẳn nước tiểu sau khi đi tiểu không.
-Thử nghiệm urodynamic: Đo áp lực bàng quang và niệu đạo – dùng trong những trường hợp khó chẩn đoán.
Điều trị tại nhà và điều chỉnh lối sống
-Tập cơ sàn chậu (Kegel): Co thắt cơ dùng để ngưng tiểu, giữ 5 giây rồi thả ra. Làm ba lần mỗi ngày, mỗi lần 10 nhịp.
-Huấn luyện bàng quang: Lên lịch đi tiểu định kỳ, cố gắng trì hoãn khi có cảm giác buồn tiểu (nhưng cũng tránh để cho bàng quang đầy đến mức chạy đến toilet không kịp-không trong lúc tự huấn luyện bàng quang).
-Đi tiểu hai lần: Sau khi tiểu xong, đợi vài phút rồi cố tiểu thêm để làm rỗng hoàn toàn.
-Tránh các chất kích thích bàng quang: Cà phê, rượu, nước có gas, thức ăn cay.
-Giảm cân: Nếu thừa cân, giảm vài ký cũng giúp nhẹ gánh cho bàng quang.
-Ngưng hút thuốc: Giúp giảm ho kéo dài và giảm kích thích bàng quang.
-Đi vệ sinh đúng giờ, giữ lối đi thông thoáng: Giúp người già hay người yếu có thể đến nhà vệ sinh kịp thời.
Thuốc điều trị
Đều là các thuốc cần toa bác sĩ. Không nên xin, mượn thuốc người khác, vì mỗi thuốc đểu có tác dụng phụ và chỉ có thể dùng sau khi bác sĩ thăm khám và thấy thuốc thích hợp và không gây hại cho từng bệnh nhân (không có trường hợp nào hoàn toàn giống nhau)
Thuốc kháng cholinergic: Như oxybutynin, tolterodine – giúp thư giãn cơ bàng quang, giảm thôi thúc.
Thuốc beta-3 agonist: Như mirabegron, vibegron – mở rộng khả năng chứa của bàng quang, ít gây khô miệng hơn.
Thuốc alpha blocker (cho nam giới): Tamsulosin, alfuzosin – làm giãn cơ tuyến tiền liệt và cổ bàng quang, giúp tiểu dễ hơn.
Estrogen tại chỗ (cho phụ nữ sau mãn kinh): Làm niêm mạc niệu đạo và âm đạo khỏe hơn.
Một số thuốc khác: Duloxetine (có thể giúp co cơ vòng), desmopressin (giảm đi tiểu đêm)
Các phương pháp khác
-Vật lý trị liệu: Với chuyên viên hướng dẫn, dùng thêm máy biofeedback nếu cần.
-Kích thích điện: Đưa dòng điện nhẹ vào cơ sàn chậu để giúp tập cơ.
-Dụng cụ hỗ trợ: Pessary đặt trong âm đạo giúp nâng niệu đạo; nút chặn niệu đạo dùng tạm thời.
-Kích thích dây thần kinh: Qua mắt cá (TNS), qua xương cùng (SNS), hay dùng thiết bị cấy dưới da (eCoin).
-Chích Botox vào bàng quang: Giảm co thắt quá mức ở người bị urge incontinence nặng.
-Chích chất làm đầy: Tăng độ kín của niệu đạo – hiệu quả vừa phải, phải làm lại nhiều lần.
-Phẫu thuật: Treo niệu đạo, đặt sling, sửa sa tạng chậu, hay đặt cơ vòng nhân tạo (ở nam giới sau phẫu thuật tiền liệt tuyến).
Phòng ngừa
Giữ cân nặng hợp lý.
Tập cơ sàn chậu định kỳ, nhất là sau sinh.
Uống nước vừa đủ, tránh giữ tiểu quá lâu.
Ăn nhiều chất xơ, tránh táo bón.
Không hút thuốc.
Tập thể dục đều đặn.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ nếu có bệnh mạn tính như tiểu đường, phì đại tiền liệt tuyến.
Những tiến bộ mới
-Vibegron: Thuốc mới giúp thư giãn bàng quang, ít tác dụng phụ.
-Máy kích thích eCoin: Cấy dưới da ở mắt cá chân, giúp điều trị tiểu gấp.
-Laser âm đạo: Dùng cho stress incontinence mức nhẹ, không mổ xẻ.
-Tế bào gốc: (Vẫn) Đang nghiên cứu để tái tạo cơ vòng niệu đạo.
-Thiết bị điều khiển bằng điện tử: Như InterStim – máy điều chỉnh thần kinh bàng quang, cải tiến nhẹ hơn, dễ dùng hơn.
Ứng dụng di động: Hướng dẫn tập luyện, nhắc giờ tiểu tiện, tăng hiệu quả điều trị.
Són tiểu là bệnh phổ biến, nhưng không phải là bản án chung thân. Ngày nay, với hiểu biết và phương tiện hiện đại, phần lớn người bệnh có thể kiểm soát được triệu chứng, sống thoải mái và tự tin hơn. Nếu có dấu hiệu rò rỉ nước tiểu bất thường, hãy mạnh dạn trao đổi với bác sĩ – điều trị sớm sẽ đem lại hiệu quả cao hơn, nhẹ nhàng hơn.
Tô Lâm, Phạm Minh Chính ‘bơm’ khát vọng làm giàu cho dân Việt
Đảng CSVN do Tổng Bí Thư Tô Lâm đứng đầu ban hành Nghị Quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và chính phủ của Thủ Tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo và hô hào phong trào “toàn dân thi đua làm giàu.” Điều này có ý nghĩa và thay đổi gì với người dân Việt Nam?
WASHINGTON, DC (NV) – Hai nhân viên Tòa Đại Sứ Israel ở Mỹ bị bắn chết bên ngoài Viện Bảo Tàng Do Thái Thủ Đô ở Washington, DC, tối Thứ Tư, 21 Tháng Năm, cảnh sát loan báo, theo The Hill.
Sau khi bị bắt, nghi can Elias Rodriguez, 30 tuổi, cư dân Chicago, Illinois, hét lên, “Giải phóng Palestine,” cảnh sát cho hay.
FBI phong tỏa hiện trường vụ nổ súng bên ngoài Viện Bảo Tàng Do Thái Thủ Đô làm hai nhân viên Tòa Đại Sứ Israel ở Mỹ thiệt mạng hôm 21 Tháng Năm. (Hình: Alex Wroblewski/AFP via Getty Images)
Không lâu sau 9 giờ tối Thứ Tư, nghi can Rodriguez tới gần một nhóm bốn người đang ra về sau khi dự chương trình trong viện bảo tàng. Sau đó, nghi can Rodriguez bắn chết hai người từ khoảng cách rất gần.
Vụ nổ súng này đang được điều tra là tội ác thù ghét, nguồn tin công lực cho biết, theo CBS News.
Hai nạn nhân là cô Sarah Lynn Milgrim, người Mỹ, cư dân Kansas; và anh Yaron Lischinsky, người Israel, theo ông Mike Herzog, cựu đại sứ Israel ở Mỹ.
Họ đang chuẩn bị đính hôn, theo ông Yechiel Leiter, đại sứ Israel đương nhiệm. Anh Lischinsky mới mua nhẫn trong tuần này và dự định cầu hôn cô Milgrim ở Jerusalem tuần tới, ông Leiter cho biết thêm.
Sau khi bắn đôi tình nhân này, nghi can Rodriguez đang tiến vào viện bảo tàng thì bị bắt, bà Pamela Smith, cảnh sát trưởng DC, cho hay trong buổi họp báo sáng Thứ Năm.
Nghi can Rodriguez đang bị giam và không còn gây nguy hiểm cho cộng đồng, bà Smith xác nhận.
Giới chức Israel và Mỹ lên án vụ sát hại này.
“Những vụ giết người ở DC kinh hoàng như thế này, rõ ràng do tư tưởng bài Do Thái, phải chấm dứt NGAY! Mỹ không có chỗ cho nạn thù ghét và chủ nghĩa cực đoan,” ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, viết trên mạng xã hội Truth Social của ông. “Xin chia buồn với gia đình hai nạn nhân. Rất buồn chuyện như thế này có thể xảy ra. Mong Chúa ban phước lành cho tất cả quý vị!”
Ông Tal Naim Cohen, phát ngôn viên Tòa Đại Sứ Israel ở DC, ra tuyên bố cho biết: “Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng cơ quan công lực cả cấp địa phương lẫn liên bang bắt giữ kẻ nổ súng và bảo vệ người đại diện Israel cũng như cộng đồng Do Thái khắp nước Mỹ.”
Ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, cho hay ông có nói chuyện với bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp Mỹ, về vụ này và “tức giận” vì chuyện xảy ra. (Th.Long) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một đoạn video clip lan truyền qua mạng xã hội hôm 22 Tháng Năm cho thấy một cảnh sát giao thông bị người lái xe gắn máy kéo lê sát dải phân cách trên một đoạn đường ở huyện Bình Chánh, Sài Gòn.
Sự việc được hiểu là người đàn ông vi phạm Luật Giao Thông, không chấp hành lệnh dừng xe của công an mà tăng ga bỏ chạy.
Cảnh sát giao thông bị người lái xe gắn máy kéo lê sát dải phân cách trên đoạn đường Lê Khả Phiêu (quốc lộ 1 cũ) ở huyện Bình Chánh, Sài Gòn. (Hình: Chụp qua màn hình)
Công an viên cố nhảy lên chiếc xe và bị người lái xe gắn máy lạng lách trên làn đường dành cho xe hơi, kéo lê sát dải phân cách một đoạn, khiến những người đi đường chứng kiến phải một phen thót tim.
Sau một hồi giằng co, công an viên ngồi vững được phía sau, khống chế người lái chiếc xe gắn máy phải tấp vào lề đường.
Công an viên trong vụ này được nhìn thấy đeo súng và cầm dùi cui.
Báo Thanh Niên hôm 22 Tháng Năm đưa tin về sự việc nhưng không cho biết danh tính của công an viên và người đàn ông. Sự việc làm dấy lên nhiều bình luận trên mạng xã hội.
Một số ý kiến đặt câu hỏi về chuyện vì sao công an viên phải “liều mạng” đu xe gắn máy trong lúc đã có biện pháp ghi hình, phạt nguội, thậm chí dò theo camera an ninh trên đường để chặn người vi phạm Luật Giao Thông.
Một ý kiến bình luận bên dưới bài đăng trên Facebook “Không Sợ Chó” cho biết: “Công an đừng vì tiền phạt quá mà làm liều. Không may tai nạn chết người thì lại thiệt cả đôi bên.”
Các ý kiến khác thì bày tỏ sự tiếc rẻ, vì nếu người đàn ông lái xe gắn máy liều lĩnh phóng hết mức, công an viên phía sau có nguy cơ “hy sinh,” và được truy tặng danh hiệu “liệt sĩ.”
Trước vụ này, công an viên tại Việt Nam từng gây tranh cãi với những lần nhảy lên nắp capo xe hơi hoặc xe vận tải để chặn tài xế vi phạm Luật Giao Thông.
Các vụ “liều mạng” này gần như không còn diễn ra trong vòng một năm qua, do công an có thể lần ra danh tính tài xế từ bảng số xe.
Sau một hồi giằng co, công an viên ngồi vững được phía sau, khống chế người lái chiếc xe gắn máy. (Hình: Chụp qua màn hình)
Theo giới quan sát, việc một số người vi phạm Luật Giao Thông phản ứng với công an xảy ra do mức phạt tăng cao từ đầu năm nay, vượt quá khả năng chi trả của họ.
Hồi tuần trước, bà Nguyễn Thị Xuân, phó giám đốc Công An Đắk Lắk, đại biểu Quốc Hội Việt Nam, bị công luận chỉ trích do đề nghị tăng mức phạt vi phạm giao thông lên 200 triệu đồng ($7,715). Bà Xuân được ghi nhận mang lon thiếu tướng công an.
Báo Tuổi Trẻ hôm 16 Tháng Năm dẫn lời bà Xuân nói tại nghị trường rằng mức phạt tiền tối đa 75 triệu đồng ($2,893) hiện nay “còn thấp.”
Bà Xuân nói “mức phạt tiền nếu nhỏ sẽ không đủ sức răn đe, người vi phạm sẵn sàng đóng phạt và cố tình vi phạm Luật Giao Thông.”
“Tôi đồng ý tăng mức phạt tiền tối đa ở lĩnh vực đường bộ, đường sắt, đường thủy lên tới 200 triệu đồng,” bà này nói thêm. (N.H.K) [qd]
