HỢP PHÌ, Trung Quốc (AP) – Hôm Thứ Tư, 8 tháng 8, một ngày trước khi tòa án xử bà vợ cựu Bí thư Thành ủy Trùng Khánh Bạc Hy Lai, phóng viên thông tấn xã AP nhận xét là dân chúng Trung Quốc chẳng mấy chú ý đến chuyện này.
Trụ sở tòa án nhân dân ở thành phố Hợp Phì, nơi xử bà vợ của Bạc Hy Lai. (Hình: AP/Eugene Hoshiko)
Giống như các nơi khác ở Trung Quốc, dân chúng Hợp Phì tỉnh An Huy, bàn tán về số huy chương Thế Vận Hội London nhiều hơn là quan tâm đến phiên tòa họp ngày Thứ Năm tại thành phố này để xử bà Cốc Khai Lai, luật sư, về tội ám sát thương gia người Anh Neil Heywood. Bà Cốc không có chức vụ gì chính thức trong đảng nhưng đã có thế lực lớn vì ông chồng bí thư thành ủy một thành phố đông dân nhất Trung Quốc và vai trò quan trọng trong trung ương đảng Cộng Sản.
Dư luận ngoại quốc rất chú trọng đến vụ tai tiếng ở Trùng Khánh vì được coi như một trường hợp tranh chấp quyền lực ít thấy trong nội bộ đảng cầm quyền Trung Quốc từ nhiều năm gần đây.
Cuộc đời của Bạc Hy Lai và Cốc Khai Lai đang từ vị trí uy quyền tột bực đã thay đổi hẳn và sụp đổ khi Vương Lập Quân phụ tá lâu năm của Bạc và cựu cảnh sát trưởng Trùng Khánh bỏ trốn vào Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ ở Thành Ðô, tỉnh Tứ Xuyên, hồi tháng 2 và đã tiết lộ tất cả những chuyện bí ẩn của gia đình Bạc. Tới tháng 4, Bạc Hy Lai bị Trung ương đảng Cộng Sản Trung Quốc truất bỏ tất cả các chức vụ và trở thành ủy viên Bộ Chính Trị Trung Ương Ðảng đầu tiên bị giải nhiệm từ 5 năm qua.
Các quan sát viên am hiểu cho rằng phương cách hành động của Bạc Hy Lai để tìm cách leo lên vị trí hàng đầu trong đảng Cộng Sản Trung Quốc đã khiến một số giới lãnh đạo bất bình và lo ngại, hậu quả đưa tới là sự loại trừ ông. Cho đến nay, Bạc chỉ bị cáo buộc là có những sai phạm nghiêm trọng, tuy nhiên không nói cụ thể. Quyết định dứt khoát về số phận ông có lẽ sẽ chỉ được thực hiện vào năm tới sau khi việc chuyển quyền từ Hồ Cẩm Ðào sang Tập Cận Bình đã hoàn thành êm ả.
Nhưng Cốc Khai Lai sẽ bị xử giống như “vật tế thần” ngay lúc này để xoa dịu dư luận, nhất là trong vấn đề ngoại giao với Anh quốc. Do đó phiên tòa ở Hợp Phì chỉ tập trung vào tội ám sát Heywood và tránh những cáo buộc rộng rãi về tham nhũng có thể bôi xấu chế độ. Mặc dầu Trung Quốc cố gắng trình bày trước dư luận là phiên tòa sẽ diễn ra công minh, nhưng Cốc Khai Lai và người phụ tá Trương Hiếu Quân, đồng lõa, chỉ được bào chữa bởi luật sư do chính phủ chỉ định chứ không được phép thuê luật sư riêng. Bản án có lẽ đã được định sẵn và từ 10 năm tù đến chung thân nhưng không chắc tới mức tử hình. (HC)
