DOHA, Qatar (Bloomberg Businessweek) – Cuộc hưu chiến kéo dài 3 ngày ở Gaza chấm dứt vào lúc 12 giờ đêm Thứ Tư và sẽ kéo dài thêm hay không một phần là nhờ nỗ lực đứng trung gian thương lượng của Qatar.
Khaled Meshaal, thủ lãnh Hamas, trong cuộc phỏng vấn của AFP tại Doha, thủ đô Qatar hôm Chủ Nhật 10 tháng 8, tuyên bố: “Ngừng chiến lâu dài phải đưa tới việc gỡ bỏ phong tỏa Gaza”. Hình: Karim Jaafar’AFP/Getty Images)
Qatar là vương quốc Hồi Giáo ở vùng Vịnh Persic có thu nhập bình quân mỗi đầu người cao nhất, nhờ trữ lượng khí đốt đứng hàng thứ ba trên hế giới. Bằng sự giầu có này, Qatar có nhiều cổ phần trong Barclays Plc, Volkwagen AG và đã mua thương xá Harrods ở London.
Hiện nay Qatar có dự án $200 tỷ để cải tạo và phát triển cầu đường, thiết lộ, các sân vận động và môt thành phố mới. Qatar cũng đã được trao trách nhiệm tổ chức FIFA World Cup 2022 nhưng việc này hãy còn đang gặp nhiều rắc rối. Quyết định có thể bị thay đổi do có những tố giác về vấn đề hối lộ FIFA và sự đối đãi với lao động nước ngoài đến làm các công tác xây dựng chuẩn bị.
Dưới triều quốc vương Sheikh Hamad Bin Khalifa Al Thani, Qatar đã từng trợ giúp các cuộc nổi dậy ở Libya, Syria, ủng hộ chính quyền Huynh Đệ Hồi Giáo ở Ai Cập nhưng nay tân quốc vương Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani lên ngôi năm 2013 đang thay đổi chính sách ngoại giao để trở về vị trí trung lập cũ.
Ngoại Trưởng Khalid bin Mohamed al-Attiyah đầu tháng này cùng với Thổ Nhĩ Kỳ giúp Ngoại Trưởng John Kerry thương lượng một cuộc ngừng bắn ở Gaza. Trong hai cuộc xung đột năm 2009 và 2012, Ai Cập đóng vai trò chính trong việc trung gian thương thuyết nhưng chính quyền quân sự mới không thân thiện với các phong trào chính trị Hồi Giáo, Iran cũng như Hezbollah ở vị trí khó khăn để hỗ trợ Hanas.
Trong khoảng trống chính trị ở Trung Đông của vai trò trung gian hòa giải, Qatar trở thành quốc gia duy nhất có điều kiện đáp ứng. Hai năm trước Qatar đã loan báo dự án đầu tư $200 triệu cho những dự án tại Gaza. Thủ lãnh Hamas Khaled Meshaal được phép sống ở Qatar sau khi rời khỏi Syria năm 2012, mặc dầu Hoa Kỳ và Israel coi Hamas là tổ chức khủng bố. Quốc vương Emir Sheik Hamad là nhà lãnh đạo quốc gia đầu tiên tới thăm Gaza năm 2012 kể từ khi Hamas nắm chính quyền trên dải đất này.
Qatar có quan hệ với nhiều quốc gia và tổ chức thù nghịch nhau. Căn cứ không quân Hoa Kỳ lớn nhất ở Trung Đông đặt tại Gaza. Taliban có văn phòng đại diện ở Doha trong việc thương thuyết với Hoa Kỳ và Afghanistan. Qatar cũng là nơi chủ tịch Palestine Mahmoud Abbas đã họp với Khaled Meshaal ngày 21 tháng 7 để thảo luận về giải pháp cho cuộc khủng hoảng Gaza. Ngoại Trưởng Joh Kerry đã nhiều lần gặp Ngoại Trưởng Qatar để thảo luận về tình hình Trung Đông. Qatar cũng là quốc gia Hồi Giáo duy nhất có những quan hệ ngoại giao và thương mại cả với Israel và Iran.
Ngoại Trưởng al-Attiyah tuyên bố: “Chúng tôi cảm thấy là đứng bên lề phải của lịch sử. Lịch sử sẽ phán đoán những hành động của chúng tôi”. (HC)
