LONDON (TH) – Kết quả cuối cùng của cuộc trưng cầu dân ý “Scotland có nên ra khỏi Liên Hiệp Vương Quốc Anh hay không,” là 2,001,926 phiếu NO và 1,617,989 phiếu YES, phe chống ly khai thắng với tỷ lệ 55% trên 45%.
Có 3,619, 915 cử tri đi bầu, tỷ lệ 84.5%. Nơi cử tri đi bầu đông nhất là quận East Dunbartonshire, 91% và nơi ít nhất là Glasgow, thành phố lớn nhất Scotland, 75%.
Thủ Tướng Anh David Cameron được ca ngợi vì đã đồng ý cho phép mở cuộc trưng cầu dân ý, thể hiện tinh thần dân chủ cao độ. Nếu kết quả là Scotland chọn độc lập, ông sẽ là vị Thủ Tướng cuối cùng của Liên Hiệp Anh và gần như chắc chắn sẽ phải từ nhiệm vì áp lực chính trị.
Người từ chức ngay sau khi cuộc trưng cầu dân ý có kết quả là Thủ Tướng Scotland, ông Alex Salmond, mà đảng Quốc Gia Scotland là thành phần chủ lực trong cuộc vận động ly khai. Ông cũng loan báo sẽ rời khỏi vị trí lãnh đạo đảng vào tháng 11. Theo lời ông Salmond, đảng Quốc Gia Scotland, quốc hội Scotland và đất nước Scotland sẽ được hưởng lợi ích hơn từ giới lãnh đạo mới.
Nữ Hoàng Elizabeth II tuyên bố “sự tồn tại vững bền của tình yêu mến Scotland sẽ giúp Liên Hiệp Vương Quốc Anh đoàn kết trở lại sau trưng cầu dân ý.” Bà kêu gọi hai phía đoàn kết, tương trợ và tôn trọng lẫn nhau.
Tòa Bạch Ốc ca ngợi cuộc trưng cầu dân ý Scotland mà Tổng Thống Obama gọi là bằng “sự thực thi đầy đủ với nghị lực mạnh mẽ về nền dân chủ.”
Giới lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu EU và NATO hoan nghênh sự tồn tại nguyên vẹn của Liên Hiệp Anh, bảo đảm sự vững chắc của hai tổ chức này.
Bà Najat Vallaud-Belkacem, bộ trưởng giáo dục Pháp, tuyên bố “vui mừng thấy Scotland ở lại trong Liên Hiệp Anh.” Theo bà, Scotland chọn độc lập sẽ làm thương tổn EU “mà chúng ta không bao giờ muốn thấy bị tan vỡ.”
Bà Vallaud-Belkacem cũng chia sẻ quan điểm chung của nhiều chính trị gia Pháp lo ngại là việc Scotland độc lập sẽ khuyến khích các phong trào ly khai khỏi nước Pháp của dân chúng Corse, Basque và Bretagne.
Ý đang là đương kim chủ tịch EU, văn phòng Thủ Tướng Matteo Renzi đưa ra một bản thông cáo ca ngợi sự thể hiện dân chủ ngoạn mục và cho rằng Scotland sẽ giàu mạnh và vững vàng hơn. Nhưng một số tổ chức chủ trương ly khai như Liên Minh Phương Bắc Ý nói rằng “Cho dù “NO” thắng ở Scotland bây giờ, nước Anh không còn như cũ, và khuynh hướng độc lập có tác động đến toàn Âu Châu.”
Hai tờ báo lớn nhất tại Đức, Bild và Spiegel đều cho rằng “Liên Hiệp Anh vĩ đại đang có những bước tiến mới.”
Nhưng tại Nga, những chính trị gia và bình luận gia thân Kremlin phê phán dư luận và truyền thông Tây Phương không khách quan, ca ngợi trưng cầu dân ý ở Scotland trong khi không công nhận trưng cầu dân ý đưa bán đảo Crimea trở về nước Nga.
Còn tại Trung Quốc, phản ứng trong dư luận mang tính thực dụng hơn. Trung Quốc cũng không muốn chiều hướng ly khai ảnh hưởng đến các vùng Tây Tạng, Tân Cương, Vân Nam nhưng không trực tiếp hoan nghênh cuộc trưng cầu dân ý. Tờ báo nhà nước, China Daily, viết: “Kết quả trưng cầu dân ý tại Scotland là tốt cho dân Trung Quốc sống tại Anh cũng như Scotland vì không gặp rắc rối trong sự thay đổi quy chế, đặc biệt tốt cho sinh viên du học Anh và Scotland vì không ảnh hưởng đến văn bằng của họ.”
Tuy nhiên một tờ báo quốc doanh khác, The Global Times, phê bình “Xã hội Tây Phương ngày nay thiếu niềm tin về đoàn kết, hợp tác và sự cần cù, chỉ chú tâm theo đuổi lợi nhuận tối đa bằng phương pháp kinh tài hay chính trị, và cuộc trưng cầu dân ý xảy ra ở Scotland là một hệ quả.” (HC)
