WASHINGTON, DC (NV) – Khuya Thứ Năm, 1 Tháng Tám, Tổng Thống Joe Biden và Phó Tổng Thống Kamala Harris đích thân ra tận cầu thang máy bay chào đón ba công dân Mỹ được Nga thả về nước trong một vụ trao đổi tù nhân lớn nhất từ hồi Chiến Tranh Lạnh gồm 24 người giam giữ ở sáu quốc gia, Đài CBS đưa tin.
Chiếc phi cơ chở phóng viên tờ Wall Street Journal Evan Gershkovich, cựu chiến binh Thủy Quân Lục Chiến Paul Whelan, và phóng viên truyền thanh Alsu Kurmasheva đáp xuống Căn Cứu Quân Sự Hỗn Hợp Andrews ở Maryland sau khi họ được Nga trả tự do trong đợt trao đổi tù nhân bao gồm Đức, Slovenia, Ba Lan, và Norway. Cuộc thương lượng kéo dài nhiều tháng giữa các quốc gia, theo Tòa Bạch Ốc, rồi kết thúc chóng vánh sau một cuộc mật nghị với Nga hồi Tháng Sáu.
Vladimir Kara-Murza, nhà phê bình Điện Kremlin và thường trú nhân tại Hoa Kỳ, cũng được thả trong đợt này nhưng chọn đi qua Đức, Cố Vấn An Ninh Tòa Bạch Ốc Jake Sullivan cho biết.
Thỏa thuận đạt được là Nga thả 16 người đang giam giữ đổi lấy tám người Nga bị các nước Tây Phương cầm tù. Cuộc trao đổi diễn ra trên phi đạo ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ trong cùng ngày Thứ Năm.
Phi cơ chở ba người Mỹ, một số thân nhân của họ, nhân viên Bộ Ngoại Giao từ Căn Cứ Andrews đi Căn Cứ Hỗn Hợp San Antonio sáng sớm Thứ Sáu. Một viên chức Hoa Kỳ cho hay cả ba được đưa đi Quân Y Viện Brooke để khám sức khỏe và chăm sóc nếu cần thiết.
Tại căn cứ ở San Antonio, Whelan nói ông còn chưa tin nổi là mình được tự do “cho tới khi chúng tôi đang bay qua bầu trời nước Anh.” Ông khoe với các phóng viên một huy hiệu do Tổng Thống Biden tháo khỏi chiếc áo khoác và trao cho ông làm kỷ niệm ở căn cứ tại Maryland.
Whelan là người đầu tiên bước ra khỏi phi cơ ở Căn Cứ Andrews, theo sau là Gershkovich và tới Kurmasheva. Cả ba được tổng thống và phó tổng thống chào đón nồng nhiệt trên phi đạo trước khi thân nhân và bạn bè ôm ấp trong vòng tay ấm áp giữa tiếng vỗ tay vang dội.
“Điều khó nhất trong vụ trao đổi này là ở các nước khác, bởi vì tôi yêu cầu họ làm vài điều đi ngược lại quyền lợi trực tiếp riêng tư của họ,” Biden nói với các phóng viên ngay trên phi đạo. “Và thật rất khó cho họ, nhất là với Đức và Slovenia. Slovenia vào cuộc giờ chót, và tôi phải nói là, vị thủ tướng [Đức] thật tuyệt vời.”
Harris khen ngợi Biden với các phóng viên, gọi cuộc trao đổi tù nhân là “bằng chứng tuyệt đỉnh cho thấy tầm quan trọng có được một vị tổng thống thấu hiểu sức mạnh của ngoại giao.”
“Một ngày ngoài sức tưởng tượng, tôi có thể nhìn thấy nơi những gia đình, trong ánh mắt họ và trong những giọt nước mắt,” Harris nói thêm.
Trước đó cùng ngày, Biden phát biểu về vụ trao đổi tù nhân tại Tòa Bạch Ốc, cho biết mối quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và các nước đồng minh là “tối quan trọng” để các tù nhân được tự do sau nhiều tháng miệt mài thương lượng.
“Nay, gian truân đã qua rồi và họ đã được tự do,” Biden nói, đứng chung với những người trong gia đình của các tù nhân.
Wheland và Gershkovich bị cầm tù ở Nga với tội danh làm gián điệp, mà gia đình và chính phủ Hoa Kỳ phản bác kịch liệt. Hoa Kỳ xem vụ bắt bớ giam cầm cả hai là sai trái.
Kurmasheva bị bắt hồi Tháng Sáu 2023, bị buộc tội phát tán tin tức sai lệch về quân đội Nga. (TTHN)
