LISBON, Bồ Đào Nha (NV) – Tương lai chính trị của Bồ Đào Nha đang ở thế bất phân thắng bại sau cuộc tổng tuyển cử vào Chủ Nhật, 10 Tháng Ba với hai đảng phái chính thống ôn hòa đang cạnh tranh chặt chẽ trong cuộc đua và phải chờ nhiều tuần để quyết định người chiến thắng sau làn sóng ủng hộ đảng dân túy, xếp thứ ba, tăng vọt chưa từng thấy, theo hãng tin AP.
Liên Minh Đảng Dân Chủ Xã Hội do đảng trung hữu lãnh đạo giành được 79 ghế trong Hội Đồng Quốc Gia trong tổng số 230 ghế, tức là Quốc Hội Bồ Đào Nha, sau khi tất cả phiếu bầu ở Bồ Đào Nha được kiểm tra.
Đảng Xã Hội trung tả nắm quyền trong tám năm qua, giành được 77 ghế.
Những lá phiếu quyết định sẽ do cử tri từ ngoại quốc bỏ phiếu nhằm phân chia bốn ghế cuối cùng trong quốc hội sau một đêm bầu cử gây cấn. Việc kiểm phiếu có thể mất hơn hai tuần.
Đảng cực hữu Chega đứng thứ ba với 48 ghế, đây là kết quả quan trọng đưa ra thách thức chưa từng có cho thể chế chính trị thường hay thấy ở Bồ Đào Nha, cho thấy xu thế khuynh hữu ở Liên Âu đang trỗi dậy.
Các đảng nhỏ hơn chiếm phần còn lại của số phiếu trong cuộc bầu cử có tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu tăng lên 66%, đây là mức cao nhất ở Bồ Đào Nha trong nhiều năm qua.
Đảng Dân Chủ Xã Hội và Đảng Xã Hội ôn hòa lần lượt nắm quyền trong nhiều thập niên qua ở Bồ Đào Nha, và sự ủng hộ đảng cực hữu ngày càng tăng chỉ ra sự thay đổi đáng kể trong bối cảnh chính trị của Bồ Đào Nha và có thể báo trước một thời kỳ xáo động.
Một chính phủ thiểu số có ít hơn 116 ghế trong Quốc Hội sẽ phải phụ thuộc vào các đảng đối lập khi họ cố gắng thông qua luật định. Với sự giúp sức của Đảng Chega, Đảng Dân Chủ Xã Hội có thể nắm giữ chìa khóa thành lập một chính phủ vận hành hiệu quả.
Chega, mới trải qua tuổi đời năm năm, tăng gấp ba lần số phiếu bầu so với cuộc bầu cử gần đây nhất vào năm 2022. Kết quả này khẳng định đảng này có vị chủ lực có thể giúp Đảng Dân Chủ Xã Hội chiếm đa số trong quốc hội.
Dù điều gì có xảy ra đi chăng nữa, Đảng Chega không còn bị phớt lờ bất chấp những nỗ lực xa lánh của các đảng phái chính thống.
“Có một điều chắc chắn là tối nay, hệ thống lưỡng đảng độc tôn ở Bồ Đào Nha kể như hết thời,” nhà lãnh đạo Đảng Chega Andre Ventura cho biết.
Ông nhấn mạnh rằng Đảng Dân Chủ Xã Hội nên bắt tay với Đảng Chega trong quốc hội để chiếm đa số. “Chúng tôi cũng có quyền điều hành chính phủ,” ông nói.
Nhưng nhà lãnh đạo Đảng Dân Chủ Xã Hội Luis Montenegro, có khả năng trở thành thủ tướng nếu liên minh của ông thắng, cho biết ông sẽ giữ lời hứa khi tham gia tranh cử đó là tống khứ Đảng Chega và từ chối đàm phán san sẻ quyền lực với những người theo chủ nghĩa dân túy. Ông cho biết ông dự trù sẽ tự thành lập chính phủ riêng.
Đảng Chega thực hiện chiến dịch của họ phần lớn dựa trên nền tảng chống tham nhũng. Các vụ bê bối tham nhũng tạo ra cuộc bầu cử sớm sau khi cựu lãnh đạo Đảng Xã Hội António Costa từ chức vào Tháng Mười Một sau tám năm làm thủ tướng trong bối cảnh cuộc điều tra tham nhũng dính líu tới chánh văn phòng của ông. Costa chưa bị buộc tội gì cả.
Tình tiết đó dường như làm tổn thương những người theo chủ nghĩa Xã Hội tham gia bỏ phiếu.
Sự thất vọng trong công chúng trước thể chế chính trị chính thống là giọt nước tràn ly trước làn sóng phản đối nạn hối lộ. Lương bổng thấp cùng chi phí sinh hoạt cao – trở nên tồi tệ hơn vào năm ngoái do lạm phát và lãi suất tăng vọt – cùng với khủng hoảng nhà ở và chăm sóc sức khỏe cộng đồng thất bại trong nước càng làm mất lòng dân.
Đảng Dân Chủ Xã Hội cũng bối rối ngay trước chiến dịch tranh cử bởi vụ bê bối tham nhũng làm hai viên chức tiếng tăm của họ phải từ chức.
Trong khi đó, các cử tri cũng bày tỏ lo ngại về mức sống của Bồ Đào Nha khi áp lực tài chánh càng lúc càng leo thang.
Nền kinh tế bị tụt lại ở tốc độ phát triển thấp. Dân Bồ Đào Nha, vốn từ lâu nằm trong số những dân tộc có lợi tức thấp nhất Tây Âu, lãnh được mức lương trung bình hàng tháng trước thuế vào năm ngoái khoảng 1,500 euro ($1,640) – chỉ đủ để thuê một căn chung cư một phòng ngủ ở Lisbon. Gần ba triệu công nhân Bồ Đào Nha kiếm được ít hơn 1,000 euro ($1,093) một tháng.
Trong khi đó, số người không có bác sĩ gia đình tăng lên 1.7 triệu vào năm ngoái, con số cao nhất từ trước tới nay và tăng từ 1.4 triệu trong năm 2022. (TTHN)
