BRASILIA, Brazil (NV) – Cho đến 8 giờ 30 tối, giờ địa phương, hôm Chủ Nhật, 8 Tháng Giêng, lực lượng công lực Brazil đã vãn hồi trật tự tại các toà nhà quốc hội, tối cao pháp viện, và dinh tổng thống Planalto Palace.
Giới chức an ninh và quân đội Brazil đã bắt giữ hơn 400 người tham gia vào hoạt động bạo lực đòi lật ngược kết quả bầu cử chưa từng xảy ở nước này, theo cập nhật của ông Ibaneis Rocha, thống đốc tiểu bang Brasilia, Brazil.
Giống như vụ nổi loạn ngày 6 Tháng Giêng, 2021, tại Mỹ, những người ủng hộ ông Jair Bolsonaro, cựu tổng thống Brazil, hôm Chủ Nhật phá hàng rào, tấn công cảnh sát rồi tràn vào trụ sở quốc hội, tối cao pháp viện nước này, đồng thời tấn công cả dinh tổng thống ở thủ đô Brasilia, hãng Reuters loan tin.
Trên màn ảnh truyền hình địa phương cảnh hàng ngàn người biểu tình Brazil xông vào các tòa nhà và đập phá bên trong trụ sở tối cao pháp viện và quốc hội. Truyền thông địa phương ước tính khoảng 3,000 người tham gia.
Bối cảnh
Những người biểu tình phản đối kết quả của cuộc bầu cử ngày 30 Tháng Mười, 2022, khi đó ứng cử viên Luiz Inacio Lula da Silva, thuộc cánh tả, đã chiến thắng.
Giống như ông Trump của Mỹ, ông Bolsonaro cũng đưa ra tố cáo gian lận bầu cử mà hề có bằng chứng để kích động người ủng hộ.
Ông Bolsonaro bay khỏi Brazil đến Florida, Mỹ, 48 giờ trước thời hạn mãn nhiệm và giống như ông Trump, cựu tổng thống quốc gia Nam Mỹ này không dự lễ đăng quang người kế nhiệm.
Truyền thông Brazil và quốc tế đưa lên hình ảnh hàng ngàn người ủng hộ cựu Tổng Thống Bolsonaro hôm Chủ Nhật phá vòng rào của quân đội dựng lên quanh các toà nhà quan trọng của cả ba nhánh chính phủ, bao gồm trụ sở quốc hội, tối cao pháp viện, và dinh tổng thống Planalto.
Những người ủng hộ ông Bolsonaro khi đột nhập và toà nhà quốc hội đã dùng bàn ghế làm “chiến luỹ” ngăn cảnh sát tiến vào giữ trật tự, theo hình ảnh trên các đài truyền hình.
Hình ảnh gây chấn động là những dân quân ủng hộ ông Bolsonaro dùng vật nặng để phá cổng rào dinh tổng thống Planalto, đập phá các căn phòng, và các tủ kiếng trưng bày vật lưu niệm của các toà nhà chính phủ.
Vụ nổi loạn “man rợ” được thành phần “phát xít” ủng hộ
Ông Lula da Silva, tổng thống Brazil, xuất hiện trên đài truyền hình quốc gia lên án vụ nổi loạn ở thủ đô Brasília là “man rợ” và cảnh cáo những ai liên quan sẽ bị “bắt và trừng phạt”.
Ông Lula cũng chỉ trích cảnh sát thiếu hành động khi đám đông trở nên bạo lực: “Cảnh sát đã không làm gì cả. Họ chỉ để những người biểu tình tràn vào các toà nhà chính phủ.”
Trên màn ảnh truyền hình, Tổng Thống Lula tỏ ra rất tức giận gọi “những kẻ đứng sau cuộc tấn công vào quốc hội là ‘những kẻ phát xít cuồng tín,’ và chỉ đại diện cho ‘mọi điều ghê tởm’ trong chính trị.”
Tổng thống Brazil nhận định chưa hề có tiền lệ giống những gì đang xảy ra ở quốc gia Nam Mỹ này và nhấn mạnh: Những kẻ tổ chức và tham gia bạo loạn sẽ bị phát hiện và trừng phạt “bằng những hình thức nặng nề nhất của pháp luật”.
“Những kẻ cuồng tín này đã làm một việc chưa từng xảy ra ở đất nước này trước đây,” ông Lula nhấn mạnh.
Toà Bạch Ốc lên án vụ nổi loạn tại Brazil
Tổng Thống Joe Biden, lên án trên Twitter, “sự việc diễn ra tại Brazil là một vụ tấn công vào nền dân chủ,” và tuyên bố tiếp tục làm việc với ông Luiz Inacio Lula da Silva, người đồng nhiệm Brazil. “Nước Mỹ hoàn toàn ủng hộ thể chế dân chủ Brazil. Không ai có thể phủ nhận ý muốn của người dân Brazil.”
Ông Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia Toà Bạch Ốc, lên án vụ nổi loạn bạo lực ở thủ đô Brasília của Brazil do những người ủng hộ ông Bolsonaro thực hiện với việc phá rào, tiến chiếm các tòa nhà chính phủ.
Xem video cảnh người nổi loạn tấn công giới chức an ninh Brazil:
This is TERRORISM! pic.twitter.com/YPUftUWXmY
— Nathália Urban (@UrbanNathalia) January 8, 2023
“Nước Mỹ lên án bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại nền dân chủ ở Brazil. Tổng Thống Biden đang theo sát tình hình và sự ủng hộ của chúng tôi dành cho thể chế dân chủ của Brazil không lay chuyển. Nền dân chủ của Brazil không bị bạo lực làm lung lay”, ông Sullivan viết trên Twitter.
Ngoại Trưởng Antony Blinken lên tiếng kêu gọi chấm dứt tình trạng bạo lực ngay lập tức.
Ngoại Trưởng Blinken viết trên Twitter: “Hoa Kỳ lên án các cuộc tấn công vào dinh tổng thống, quốc hội và tối cao pháp viện Brazil đang diễn ra trong ngày hôm nay. Sử dụng bạo lực để tấn công các thể chế dân chủ luôn luôn là điều không thể chấp nhận được. Chúng tôi cùng với @lulaoficial kêu gọi chấm dứt ngay những hành động này.”
Các quốc gia Âu, Mỹ La Tinh lên án vụ bạo loạn
Các quốc gia láng giềng của Brazil đều quan tâm và lên án vụ bạo lực chống đối chính phủ của thành phần ủng hộ ông Bolsonaro như Argentina, Bolivia, Chile, Colombia, Costa Rica, Cuba, Ecuador, Mexico, Paraguay, Peru, Venezuela, và Uruguay.
Từ châu Âu, lãnh đạo khối Liên Âu và các nguyên thủ những quốc gia gồm, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, Anh, và Ý đều lên tiếng phản đối hành động bạo lực phản dân chủ của thành phần bạo loạn ủng hộ cựu tổng thống Brazil.
Video cảnh người bạo loạn kéo một cảnh sát xuống lưng ngựa đánh đập:
This is FASCISM pic.twitter.com/HEFfL1Z0lF
— Nathália Urban (@UrbanNathalia) January 8, 2023
Phản ứng của cựu Tổng Thống Bolsonaro
Đến tối Chủ Nhật, ông Bolsonaro lên tiếng qua Twitter: “Biểu tình ôn hoà, trong vòng pháp luật, là hành động dân chủ. Nhưng, xâm phạm và đập phá các trụ sở chính phủ như xảy ra hôm nay, cũng như hành động của phe cánh tả hồi năm 2013 và 2017, đều vượt ra ngoài khuôn khổ luật pháp.”
“Trong suốt nhiệm kỳ, tôi luôn tuân thủ bốn điều khoản của hiến pháp, tôn trọng và bảo vệ luật pháp, dân chủ, minh bạch và quyền tự do thiêng liêng của đất nước. Tôi bác bỏ hoàn toàn những lời buộc tội không chứng cớ của người đứng đầu ngành hành pháp Brazil hiện nay gán cho tôi,” lời lẽ của ông Bolsonaro trên Twitter.
Trong lần xuất hiện trên truyền hình quốc gia, ông Lula da Silva, tổng thống Brazil đương nhiệm, lên án ông Bolsonaro chịu trách nhiệm cho vụ bạo loạn diễn ra hôm nay do hành động phủ nhận kết quả bầu cử và không đưa ra bất kỳ chứng cớ.
Nhật báo Guardian của Anh loan tin ông Leonardo Rodriguez, cháu trai của cựu tổng thống, cũng có mặt trong vụ bạo loạn. (MPL) [kn]
