LA PAZ, Bolivia (NV) – Bị sét đánh trong một cơn dông cuồn cuộn 10 năm trước, một cây thông cổ thụ ở thủ đô La Paz tại Bolivia vẫn kiên cường đứng vững, phóng sự của thông tấn xã AP hôm 2 Tháng Chín mô tả.
Nổi danh là “cây thần kỳ,” cây lá kim đồ sộ này đang thu hút tín đồ khắp Bolivia lui tới nghĩa trang công cộng lớn nhất La Paz, thành lập cách nay hai thế kỷ, trên một mảnh đất chôn cất có từ thời tiền Columbus. Các tín đồ hành hương đổ về những con hẻm, đem theo lễ vật, đồng xu, bông hoa, kẹo, những lời biên chép ghi những mong ước riêng tư để nhét vào các khe hở trên vỏ cây.
Trong một buổi chiều se lạnh vào tuần trước, giữa mùa bầu cử căng thẳng, những người hành hương kéo tới gốc cây thần kỳ từ những con hẻm quanh co trong nghĩa trang với hơn 200,000 ngôi mộ, trong đó nhiều ngôi mộ thuộc về các binh sĩ và chức sắc được truy tặng huân chương.
Kể cả khi Bolivia chuẩn bị chấm dứt gần hai thập niên cầm quyền của phe cánh tả dưới thời tổng thống bản địa đầu tiên, Evo Morales, và người kế nhiệm ông, thì những biến động bầu cử và làn sóng suy sút kinh tế dường như cũng không mấy ảnh hưởng tới những người sùng bái cây thần kỳ.
Một số tín đồ trẻ tuổi gần đây bắt đầu khám phá ra câu chuyện về cái cây trên TikTok.
Có một số người là những vị khách quen thuộc, là dân cao niên tại Bolivia vốn tin vào sức mạnh thiêng liêng của cây thông, chẳng hạn như ông Ricardo Quispe, người dẫn dắt buổi cầu nguyện 79 tuổi, nương nhờ những tán cây khi sét đánh vào buổi chiều dông bão cách nay một thập niên. Ông Quispe tuyên bố tia sét cũng ban cho ông sức mạnh tâm linh.
Thay vì hủy diệt cây thông, tia sét vô tình để lại một vết sẹo trên thân cây, giờ đây rỉ ra những giọt nhựa thơm. Cây thông cao chót vót trong nghĩa trang La Paz giờ đây trông khỏe mạnh hơn bao giờ hết.
Một nghiên cứu tìm hiểu một số loại cây hưởng lợi từ sét đánh bằng cách nào và công bố vào đầu năm nay trên tạp chí New Phytologist, chỉ ra một số bằng cớ khoa học cho tiến trình biến đổi sửng sốt của cây thông. Nhưng từ rất lâu trước khi có những nghiên cứu về sinh thái rừng rậm, các pháp sư Aymara bản địa ở Bolivia đã tin rằng các tia sét sẽ ban sức mạnh thần thánh cho gì bị sét đánh, dù đó là người hay cây cối.
Các nghi lễ tương tự rất phổ biến ở quốc gia tọa lạc tại dãy Andes, trong đó các tín ngưỡng cổ xưa có thời tiền Hispanic làm nền móng cho Cơ Đốc Giáo do thực dân Tây Ban Nha truyền bá.
Yatiri, các thầy bói bốc quẻ và thực hiện nghi lễ thanh tẩy năng lượng, tràn ngập đường phố La Paz và thành phố El Alto lân cận của người Aymara, là những người cung cấp dịch vụ cho những ai cần phước lành, từ những người phụ nữ cố gắng có con cho tới những người nông dân mong muốn mùa màng bội thu.
Tháng Tám là thời điểm tiết trời giao mùa từ Đông sang Xuân theo lịch nông nghiệp trong khu vực, và cũng là thời điểm đặc biệt bận rộn dành cho các yatiri ở Bolivia, quốc gia duy nhất có dân bản địa đông đảo ở Mỹ La Tinh.
Suốt Tháng Tám, dân Bolivia dâng lễ vật lên Pachamama (Đất Mẹ), và thường mướn các pháp sư tới thực hiện các nghi lễ tại nhà và văn phòng, hoặc hành hương để dâng lễ vật cho các vị thần đất và núi đang đói khát tại các địa điểm linh thiêng và nghĩa trang như ở La Paz.
Niềm tin vào sức mạnh của cây thông thần kỳ khiến nhiều người lui tới thờ phụng.
Bà Tania Arce, 60 tuổi, tới gần cây thông thần kỳ, hai tay cầm những thỏi chocolate và bông hoa bắt mắt.
“Cây này thích đồ ngọt,” bà Arce nói, như đang mô tả con trai mình. “Cái cây ứng nghiệm lời khấn vái của tôi, nhưng tôi vẫn thường xuyên lui tới đây.” (TTHN) [qd]
