BRUSSEL, Bỉ (NV) – Các nước thuộc nhóm bảy nền kinh tế phát triển, G7, hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Mười, đồng ý phối hợp xuất kho 100 triệu thùng diesel và dầu thô từ các kho dự trữ khẩn cấp, sau một chiến dịch gây sức ép từ chính quyền Tổng Thống Donald Trump nhằm kéo giá nhiên liệu xuống trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, theo Reuters.
Dựa tuyên bố chung của G7, chương trình sẽ bắt đầu ngay lập tức và kéo dài bốn tháng, với một lượng diesel đáng kể được đưa ra thị trường trong vòng 20 ngày đầu. Tuy nhiên, tuyên bố chưa cho biết 100 triệu thùng sẽ được chia như thế nào giữa diesel, dầu thô và các sản phẩm khác, cũng chưa xác định cụ thể mỗi quốc gia sẽ đóng góp bao nhiêu.
Thỏa thuận xuất hiện sau khi Washington thúc ép Liên Châu sử dụng kho dự trữ diesel. Chính quyền Tổng Thống Trump cảnh cáo rằng nếu các nước Âu Châu không hành động, Mỹ có thể hạn chế hoặc cấm xuất cảng diesel, một biện pháp có khả năng gây tổn thất nặng cho Âu Châu vì khu vực này ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu từ Mỹ.
Theo hãng phân tích Vortexa, khoảng 41% diesel nhập cảng của Âu Châu trong Tháng Chín đến từ Mỹ. Reuters Breakingviews dẫn ước tính của Oxford Economics cho rằng nếu Washington thực sự cấm xuất cảng diesel, giá bán sỉ tại Âu Châu có thể tăng thêm tới 40% từ mức vốn đã rất cao.
Nguồn cung nhiên liệu toàn cầu bị siết chặt mạnh kể từ chiến tranh Iran, làm gián đoạn hoạt động của các nhà máy lọc dầu và tuyến vận chuyển từ vùng Vịnh. Hồi Tháng Ba, Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế, gọi tắt là IEA, từng điều phối đợt xuất kho dầu dự trữ lớn nhất trong lịch sử, lên tới 400 triệu thùng. Ông Fatih Birol, tổng giám đốc IEA, cho biết đến nay các nước thành viên mới đưa ra thị trường khoảng hai phần ba số lượng đã cam kết.
Trước thỏa thuận G7, Pháp đề nghị các nước Âu Châu đưa ra thị trường khoảng 50 triệu thùng diesel, đồng thời yêu cầu các thành viên IEA đưa thêm 50 triệu thùng dầu thô. Theo dữ liệu Eurostat, riêng 50 triệu thùng diesel tương đương khoảng 17% lượng diesel và gasoil dự trữ khẩn cấp của Liên Hiệp Âu Châu, hoặc khoảng 3% mức tiêu thụ hàng năm của khối.
Các nước G7 đồng thời cam kết không áp dụng hạn chế xuất cảng năng lượng đối với nhau. Các nhà phân tích của Energy Aspects nhận định đây phần nào là một thông điệp chính trị nhằm thuyết phục ông Trump không thực hiện lời đe dọa cấm xuất cảng diesel của Mỹ.
Tổng Thống Trump nhanh chóng hoan nghênh quyết định và viết trên Truth Social rằng Âu Châu đồng ý cứu nguy một lượng lớn diesel dự trữ và tiến trình sẽ bắt đầu ngay lập tức. Giá nhiên liệu phản ứng tức thời với các hợp đồng diesel Mỹ giảm hơn 3%, trong khi giá diesel chuẩn tại Âu Châu cũng giảm mạnh sau tin về kế hoạch này.
Áp lực đối với Tòa Bạch Ốc đang đặc biệt lớn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 Tháng Mười Một. Khảo sát Reuters/Ipsos thực hiện từ ngày 17 đến 20 Tháng Chín cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng Thống Trump giảm xuống 32%, trong khi chỉ 17% người Mỹ tán thành cách ông xử lý chi phí sinh hoạt.
Do đó, việc G7 tung dầu dự trữ không chỉ là một hành động ổn định thị trường năng lượng quốc tế mà còn diễn ra trong bối cảnh chính quyền ông Trump đang tìm mọi cách giảm giá nhiên liệu, vốn tác động trực tiếp tới vận tải, nông nghiệp, giá thực phẩm và tâm lý cử tri Mỹ trước ngày bầu cử. (MPL)
