PANAMA CITY, Panama (NV) – Panama vừa vô hiệu hóa các hợp đồng cho thuê các hải cảng then chốt của một công ty con của hãng CK Hutchison có trụ sở tại Hồng Kông nắm giữ và tạm thời giao quyền vận hành nơi này cho hai hãng vận tải biển khổng lồ A.P. Moller-Maersk của Đan Mạch và Mediterranean Shipping có trụ sở tại Thụy Sĩ, CNBC dẫn thông báo chính thức của quốc gia này cho biết hôm Thứ Hai, 23 Tháng Hai.
Thông báo này chính thức hóa phán quyết của Tối Cao Pháp Viện Panama hồi tháng trước rằng việc nhượng quyền vận hành các hải cảng Balboa và Cristobal gần kênh đào Panama, mà PPC, công ty con của CK Hutchison, nắm giữ trong hơn hai thập niên, là vi hiến.
Chính phủ Panama hôm Thứ Hai chính thức nắm quyền kiểm soát các cơ sở của các bến cảng, bao gồm cần cẩu, phương tiện, hệ thống máy tính, và phần mềm theo một quyết định bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn cho đến khi họ thông báo trao quyền vận hành cho một công ty mới trong vòng 18 tháng.
Theo dàn xếp tạm thời, APM Terminals, một đơn vị của Maersk, sẽ vận hành hải cảng Balboa ở phía Thái Bình Dương của kênh đào, trong khi chi nhánh điều hành hải cảng của hãng MSC, Terminal Investment, sẽ điều hành hải cảng Cristobal ở phía Đại Tây Dương của kênh đào.
Trong một diễn biến khác, CK Hutchison cho biết PPC đã ngừng tất cả các hoạt động tại các bến cảng ở cả hai đầu kênh đào vào Thứ Hai, đồng thời gọi sắc lệnh hành pháp của chính phủ Panama là “bất hợp pháp.” Tập đoàn Hồng Kông cho biết họ sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến các cố vấn pháp lý.
Tranh chấp âm ỉ quanh kênh đào Panama đã trở thành điểm nóng địa chính trị giữa Washington và Bắc Kinh.
Sau khi Tổng Thống Donald Trump cáo buộc vào năm ngoái rằng Trung Quốc đang “vận hành kênh đào Panama,” CK Hutchison đã đàm phán một thỏa thuận trị giá $23 tỷ với một tổ hợp do hãng BlackRock dẫn đầu để bán các tài sản hải cảng không thuộc Trung Quốc. Bắc Kinh đã nhanh chóng can thiệp và mô tả thương vụ này là “cúi đầu” trước áp lực của Mỹ.
Tập đoàn Hồng Kông đã đấu tranh kể từ phán quyết được đưa ra vào tháng trước và đã bắt đầu các thủ tục trọng tài để kiện Panama. Vào ngày 12 Tháng Hai, CK Hutchison tuyên bố rằng “bất kỳ bước đi nào” của Maersk hoặc chi nhánh của họ để vận hành các hải cảng ở Panama mà không có sự đồng ý của họ có thể sẽ “bị kiện yêu cầu khôi phục quyền lợi.”
Bắc Kinh cũng cảnh báo rằng quốc gia Trung Mỹ này sẽ “phải trả giá đắt cả về chính trị lẫn kinh tế” trừ khi nước này thay đổi quyết định.
Trung Quốc được cho là đã chỉ đạo các công ty nhà nước ngừng đàm phán về các dự án mới ở Panama và kêu gọi các công ty vận tải biển xem xét các tuyến đường vận chuyển hàng hải khác, Bloomberg đưa tin vào tuần trước. (NNL) [đ.d.]
