CAIRO, Ai Cập (NV) – Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz nếu Mỹ ngưng phong tỏa cảng Iran và kết thúc cuộc chiến, nhưng muốn hoãn thảo luận chương trình nguyên tử của nước này, hai giới chức biết lời đề nghị này cho hay hôm Thứ Hai, 27 Tháng Tư, yêu cầu giấu tên, theo AP.
Tổng Thống Donald Trump của Mỹ khó chấp nhận lời đề nghị của Iran. Lời đề nghị này được Pakistan chuyển cho Mỹ, trong đó không bao gồm cách giải quyết những điểm bất đồng khiến Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28 Tháng Hai.
Mỹ và Iran hiện đang bế tắc về vấn đề Hormuz, eo biển nơi khoảng 20% lượng dầu khí toàn cầu đi qua vào thời bình. Tổng Thống Trump ra lệnh phong tỏa cảng Iran nhằm ngăn chặn nước này bán dầu, qua đó vừa cắt đứt nguồn doanh thu hệ trọng của Iran vừa có thể buộc nước này dừng sản xuất dầu vì không có chỗ chứa.
Trong khi đó, việc Iran chặn Hormuz gây áp lực lên ông Trump, vì giá xăng và dầu đều tăng vọt trong khi sắp tới bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ. Hormuz bị chặn cũng gây áp lực lên đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh, vì họ cũng xuất cảng dầu khí qua eo biển này.
Hormuz bị chặn còn gây ảnh hưởng lớn khắp nền kinh tế thế giới, làm tăng giá phân bón, thực phẩm và nhu yếu phẩm.
Theo lời đề nghị nêu trên, Iran muốn hoãn đàm phán về chương trình nguyên tử của nước này trong khi ông Trump từng tuyên bố một trong những lý do chính ông tuyên chiến là không để Iran chế tạo vũ khí nguyên tử.
Iran đưa ra lời đề nghị này giữa lúc ông Abbas Araghchi, ngoại trưởng Iran, tới thăm Nga, đồng minh lớn lâu năm của Tehran. Hiện chưa rõ Nga có thể giúp Iran được gì vào lúc này.
Hôm Thứ Hai, ông Araghchi gặp ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, ở St. Petersburg, theo thông tấn xã nhà nước Tass của Nga. Ông Putin khen người dân Iran “chiến đấu can đảm và dũng cảm để bảo vệ chủ quyền,” đồng thời tuyên bố Nga sẽ làm mọi việc có thể làm để đem lại hòa bình cho Trung Đông, theo Tass.
Trước khi gặp ông Putin, trong cuộc phỏng vấn do thông tấn xã nhà nước IRNA của Iran đăng, ông Araghchi cho hay đây là “cơ hội tốt để chúng tôi hỏi ý kiến những người Nga bạn chúng tôi về tình hình cuộc chiến trong giai đoạn này cũng như những gì đang diễn ra bây giờ.”
Cuộc gặp gỡ giữa ông Araghchi với ông Putin diễn ra giữa lúc Pakistan cố gắng nối lại cuộc đàm phán bị bế tắc giữa Mỹ với Iran. Theo dự trù, lẽ ra cuối tuần qua, hai bên gặp lại nhau ở Islamabad, nhưng ông Trump bất ngờ hủy kế hoạch cử phái viên tới đó và tỏ ý nói hai bên có thể đàm phá qua điện thoại.
Trước khi đi Nga, cuối tuần qua, ông Araghchi ghé Pakistan và Oman. Hôm Chủ Nhật, ông cũng gọi điện thoại cho giới chức Qatar và Saudi Arabia. (Th.Long)
