WASHINGTON, DC (NV) – Một nghiên cứu mới từ gồm 24 nhà khoa học biển quốc tế – do Trung Tâm Khoa Học Môi Trường thuộc đại học University of Maryland (UMCES) dẫn đầu và có sự tham gia của Viện Hải Dương Học Woods Hole (WHOI) – cảnh báo rằng hàng ngàn tàu thuyền đang mắc kẹt gần eo biển Hormuz có thể vô tình gây ra một đợt bùng phát quy mô lớn về các loài sinh vật biển xâm lấn.
Một bài báo trên tạp chí Biological Invasions do ABC dẫn lại hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy cũng cho biết việc tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz có thể gây ra sự kiện siêu lây lan của các loài xâm lấn khi các sinh vật biển bám vào các tàu không hoạt động. Sau đó sẽ lan ra các hệ sinh thái khác trên khắp thế giới.
Theo tạp chí Biological Invasions và nghiên cứu của WHOI, hơn 1,500 tàu thuyền đang phải nằm chờ tại Vịnh Ba Tư, trong khi hàng trăm tàu khác đang neo đậu tại Vịnh Oman. Thảm họa sinh thái xảy ra trong trường hợp này là do thời gian đứng yên kéo dài có thể dẫn đến ô nhiễm sinh học đáng kể trên tàu. Sự tích tụ có thể bao gồm vi sinh vật, tảo, thực vật và động vật không xương sống.
Eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm tranh chấp kể từ khi cuộc xung đột với Iran bùng phát vào ngày 28 Tháng Hai. Để đáp trả tình trạng xung đột đang diễn ra, Iran đã nhiều lần gây gián đoạn và làm giảm lưu lượng tàu chở dầu qua tuyến đường thủy huyết mạch này, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, theo số liệu từ Cơ Quan Thông Rin Năng Lượng Hoa Kỳ (EIA).
Ông Mario Tamburri, nhà sinh thái học biển của UMCES và là tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ với ABC News rằng lớp màng sinh học phát triển trên thân các tàu thương mại và sau đó vận chuyển đi khắp thế giới khi tàu di chuyển từ cảng này sang cảng khác.
Theo ông Tamburri cho biết, một khi các loài xâm lấn đã bám trụ được tại một hệ sinh thái xa lạ, việc loại bỏ chúng gần như là điều bất khả thi.
“Chúng tôi biết rằng các sinh vật xâm lấn này có thể gây thiệt hại trị giá hàng triệu đô la, ảnh hưởng đến các hoạt động thương mại như nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, đồng thời làm thay đổi môi trường,” ông Tamburri nói.
Tàu thuyền thường được phủ một lớp sơn “chống hà” để chống bám bẩn sinh học, được pha chế với các hóa chất nhằm ngăn chặn sinh vật biển bám vào hoặc phát triển trên thân tàu. Tuy nhiên, khi tàu thuyền phải neo đậu trong thời gian dài, các lớp phủ bảo vệ sẽ mất dần hiệu quả, tạo điều kiện cho tình trạng “sinh vật bám phát triển mạnh”. Ông Tamburri nói thêm rằng trong đại dịch COVID-19, nhiều tàu thuyền trên khắp thế giới đã phải nằm chờ trong thời gian dài, dẫn đến sự phát triển của các loại sinh vật bám này.
Hiện tại, eo biển Hormuz đang đối mặt với tình trạng gián đoạn nghiêm trọng. Tuần trước, Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân tại Hormuz sau khi Iran nổ súng vào các tàu chở dầu đang di chuyển qua đây. Các loài sinh vật trong hệ sinh thái độc đáo của khu vực này cũng làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự kiện lây nhiễm trên diện rộng, theo lời ông Tamburri nói với ABC News.
Tình hình hiện nay tại eo biển Hormuz – cũng như ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman – “có lẽ là kịch bản tồi tệ nhất,” ông Tamburri nói, đặc biệt là khi vùng nước vốn đã ấm áp tại khu vực này lại càng nóng lên trong những tháng hè. (KL)
