HAVANA, Cuba (NV) – Ông Jorge Lloro, một tài xế taxi người Cuba, vẫn nhớ về mối quan hệ lịch sử giữa đất nước của ông và Nga, mỗi khi ông cầm lái chiếc xe hiệu Lada màu xanh, được sản xuất dưới thời Xô Viết.
Chiếc xe hơi hình hộp được Nga sản xuất, là một trong số khoảng 100,000 chiếc được ước tính đã nhập cảng vào quốc đảo vùng Caribbean trong suốt thời kỳ Chiến Tranh Lạnh.
Trong những năm qua, hàng loạt những chiếc xe mang nhãn hiệu Lada đã đến Cuba như một thứ của cải, trong bối cảnh lệnh cấm vận kinh tế kéo dài nhiều thập niên của Hoa Kỳ áp đặt lên quốc đảo này.
Ngay lúc này, giữa cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang làm đất nước tê liệt và vẽ nên một bức tranh kinh tế ảm đạm, những người lãnh đạo của quốc đảo một lần nữa chuyển hướng sang Nga, đồng minh cũ của Cuba để được cứu trợ.
Liên tiếp trong nhiều tuần, cơn khủng hoảng đã bủa vây và đẩy người dân Cuba đến bờ vực tuyệt vọng.
Và đây chỉ là khó khăn gần nhất trong hàng loạt thách thức mà quốc gia nãy đã và đang đối diện, bao gồm an ninh lương thực, lạm phát, và mất điện.
Những tai họa mà Cuba đang đối diện, xuất phát từ sự lãnh đạo sai lầm của chính phủ và cũng từ lệnh cấm vận kinh tế của Hoa Kỳ, nhưng nền kinh tế lại càng trở nên tồi tệ hơn bao giờ hết, do sự sụp đổ của ngành du lịch trong thời kỳ dịch bệnh COVID-19 hoành hành.
Tuy nhiên, với nhiều công ty Nga, thì đây lại là một dịp may hiếm có.
Gần đây, trong một diễn đàn thương mại tổ chức tại thủ đô Havana, Cuba đã đồng ý ký kết hàng loạt các thỏa thuận với các công ty Nga về kinh tế, trong đó, có các lĩnh vực như du lịch, nông nghiệp, và kể cả năng lượng.
Trong số các thỏa thuận mà hai bên đạt được, có việc nhượng bộ các công ty Nga nhằm khôi phục cơ sở hạ tầng du lịch đang hư hại trầm trọng trên hòn đảo này, bao gồm khu nghỉ dưỡng Tarara đang sa sút.
Ngoài ra, hai bên cũng sẽ phát triển dự án trùng tu một nhà máy chế biến đường bị lỗi thời ở tỉnh Sancti Spiritus, cũng như nguồn đầu tư vào rượu rum và sản xuất thép.
Tuy nhiên, những gì mà ông Jorge và các tài xế khác đang mong đợi đó là việc tiến đến thỏa thuận để Nga cung cấp khoảng 30,000 thùng dầu thô mỗi ngày.
Việc này sẽ giúp Cuba chủ động bù đắp sự thâm hụt về tiêu thụ nội địa của hòn đảo, sau khi đồng minh xã hội chủ nghĩa có nguồn dầu mỏ dồi dào, đất nước Venezuela, cắt giảm xuất cảng dầu thô sang Cuba, từ 80,000 thùng xuống chỉ còn khoảng 55,000 thùng một ngày vào năm 2020.
Tình hình cải thiện quan hệ Cuba-Nga đang được loan truyền rộng rãi trên các phương tiện truyền thông nhà nước Cuba như là một tin mừng. Tuy nhiên, nói với đài BBC, ông Omar Everleny, một nhà kinh tế độc lập hàng đầu của quốc đảo, đã đưa ra mối lo ngại về quyết định củng cố mối quan hệ thân cận với Moscow, cho rằng đây chỉ là một giải pháp ngắn hạn cho Cuba mà thôi.
Ông Everleny cho biết thêm, các hãng xưởng của Nga mong đợi sẽ được chi trả đầy đủ và đúng hạn vì đã viện trợ các khoản tiền mà Cuba đang cần một cách cấp thiết.
Ông cũng nói: “Liệu việc này có liên quan đến những sự hy sinh về sau cho các gia đình Cuba hay không, vì chúng tôi sẽ phải trả lại các khoản vay mượn đó, hay sẽ có một Putin khác đứng ra xóa nợ cho chúng tôi?,” ông đưa ra câu hỏi này liên quan đến một quyết định vào năm 2014 được Tổng Thống Nga Vladimir Putin ban hành, đồng ý xóa khoản nợ $32 tỷ cho Cuba.
Và dĩ nhiên, các mối quan hệ kinh tế mới đều xảy ra vào một thời điểm đặc biệt phức tạp.
Từ sau khi Nga xâm lược Ukraine vào năm ngoái, Cuba là một trong số ít các quốc gia tại Châu Mỹ La Tinh bày tỏ sự ủng hộ với Moscow, điều này rõ ràng được Điện Kremlin đánh giá rất cao.
Có lẽ là như vậy, nhưng nhà kinh tế Everleny nói rằng Cuba không thể nào lặp lại sai lầm khi chỉ bám víu vào một nhà hảo tâm duy nhất để kéo hòn đảo này khỏi vũng lầy kinh tế.
“Điều này đã từng xảy ra với Tây Ban Nha, sau đó là Hoa Kỳ, rồi đến Liên Xô, rồi lại là Venezuela. Chúng ta không thể phụ thuộc vào một thị trường duy nhất,” ông nói thêm. “Tôi nghĩ Cuba phải tạo ra một chiến lược sản xuất cho riêng mình – chiến lược này sẽ cần các doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ, cùng các doanh nghiệp quốc doanh – đóng một vai trò chính yếu.”
Cuối cùng, sau một ngày oi bức thì ông Jorge Lloro cũng đã có thể đổ đầy bình xăng cho chiếc Lada của mình.
Nhưng cũng giống như bản thân cuộc Cách Mạng Cuba, mọi thứ đang diễn ra rất nhanh, nó chỉ có thể được duy trì với sự giúp đỡ của Nga, và trong những năm tới, Cuba sẽ cần phải có một cuộc đại tu. (TTHN)
