LONDON, Anh Quốc (NV) – Cuộc chiến của nhà sáng lập WikiLeaks Julian Assange để tránh phải đối diện với cáo buộc làm gián điệp tại Hoa Kỳ có thể sắp đi tới hồi kết sau một câu chuyện pháp lý kéo dài tại Anh Quốc trong đó có bảy năm tự lưu vong trong tòa đại sứ ngoại quốc và năm năm tù, hãng tin AP đưa tin hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai.
Assange phải hầu tòa trong phiên xét xử cuối cùng tại Luân Đôn bắt đầu từ Thứ Ba khi ông cố gắng ngăn chặn việc bị dẫn độ qua Hoa Kỳ. Tối Cao Pháp Viện Anh Quốc sắp xếp lịch trình cho hai ngày tranh luận về việc liệu Assange có thể yêu cầu tòa phúc thẩm ngăn chặn việc dẫn độ hay không. Nếu tòa án không cho phép Assange tiếp tục kháng cáo, ông có thể bị đưa đi băng qua bên kia bờ Đại Tây Dương.
Vợ ông nói rằng quyết định này là chuyện sinh tử với Assange, sức khỏe ông vốn bị sa sút trong thời gian bị giam giữ.
“Ngày nào Assange còn ngồi tù ngày đó anh ấy đứng trước ngưỡng cửa cái chết,” Stella Assange cho biết hôm Thứ Năm. “Nếu bị dẫn độ, Assange sẽ chết.”
Assange, 52 tuổi, chuyên gia máy tính người Úc, bị truy tố ở Hoa Kỳ về 18 cáo buộc liên quan tới việc Wikileaks xuất bản hàng trăm ngàn tài liệu mật trong năm 2010.
Các công tố viên cho biết Assange âm mưu cùng với nhà phân tích tình báo quân đội Hoa Kỳ Chelsea Manning hòng xâm nhập vào máy tính của Ngũ Giác Đài và tiết lộ các bức điện ngoại giao tuyệt mật cũng như các hồ sơ quân sự về các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan.
Assange phải đối diện với 17 tội danh gián điệp và một tội danh lạm dụng máy tính. Nếu bị kết án, các luật sư của Assange nói rằng ông có thể lãnh nhận mức án lên tới 175 năm tù, mặc dù giới chức Hoa Kỳ cho biết mức án có thể sẽ thấp hơn nhiều.
Assange và những người ủng hộ ông cho rằng ông hành động như một nhà báo để vạch trần những hành vi sái quấy của quân đội Hoa Kỳ và được bảo vệ theo các quyền tự do báo chí do Tu Chính Án Thứ Nhất của Hiến Pháp Hoa Kỳ bảo hộ.
Trong số các tài liệu được WikiLeaks công bố có băng thu hình về cuộc tấn công bằng trực thăng Apache của quân lực Hoa Kỳ tại Baghdad năm 2007 giết chết 11 người, trong đó có hai phóng viên của Reuters.
“Julian bị truy tố vì nhận, sở hữu và lan truyền tin tức cho công chúng về bằng chứng liên quan tới tội ác chiến tranh do chính phủ Hoa Kỳ gây ra,” Stella Assange nói. “Tố cáo tội ác không phải là một tội danh.”
Các luật sư Hoa Kỳ nói rằng Assange phạm tội cố gắng xâm nhập máy tính của Ngũ Giác Đài và các ấn phẩm của WikiLeaks tạo ra “nguy cơ nghiêm trọng và chực chờ” cho các nguồn tin tình báo Hoa Kỳ ở Afghanistan và Iraq.
Trong lúc vụ án hình sự của Hoa Kỳ chống lại Assange chỉ mới được công bố trong năm 2019, quyền tự do của ông lại bị giới hạn trong hơn chục năm.
Assange tỵ nạn tại Tòa Đại Sứ Ecuador ở Luân Đôn vào năm 2012 và được cho phép tỵ nạn chính trị sau khi tòa án tại Anh Quốc ra phán quyết rằng ông nên bị dẫn độ về Thụy Điển để điều tra vụ hiếp dâm ở quốc gia Bắc Âu này.
Assange bị cảnh sát Anh Quốc bắt giữ sau khi chính phủ Ecuador rút quy chế tỵ nạn của ông vào năm 2019 và sau đó bị bỏ tù vì trốn tránh tại đào khi lần đầu tiên trú ẩn bên trong tòa đại sứ.
Mặc dù Thụy Điển hủy bỏ cuộc điều tra tội phạm tình dục nhưng Assange vẫn ở trong Nhà Tù Belmarsh an ninh cấp cao tại Luân Đôn trong lúc tiếp tục cuộc chiến dẫn độ với Hoa Kỳ.
Một thẩm phán tại Luân Đôn ban đầu ngăn chặn việc dẫn độ Assange đi Mỹ với lý do ông có thể tự sát nếu bị giam trong điều kiện khắc nghiệt của nhà tù Hoa Kỳ.
Nhưng các tòa án tiếp theo lại dọn đường cho hành động này sau khi giới chức Hoa Kỳ bảo đảm rằng Assange sẽ không phải chịu sự đối xử khắc nghiệt mà các luật sư của Assange cho rằng sẽ làm sức khỏe thể chất và tinh thần của ông gặp nguy hiểm.
Nếu tòa án Luân Đôn bác bỏ yêu cầu kháng cáo toàn diện của Assange, ông có thể bị dẫn độ về Hoa Kỳ sau khi giới chức Anh Quốc chấp thuận cho ông ta rời khỏi Anh Quốc.
Nhóm pháp lý của ông có kế hoạch kháng cáo phán quyết bất lợi lên Tòa Án Nhân Quyền Âu Châu, nhưng họ lo ngại ông có thể bị di lý trước khi tòa án ở Strasbourg, Pháp có thể ngăn chặn việc trục xuất ông.
Các luật sư của Assange dự định lập luận rằng ông không thể có được một phiên tòa công bằng tại Hoa Kỳ, rằng hiệp ước Mỹ-Anh cấm dẫn độ các tội trạng chính trị, và tội gián điệp không thể áp dụng lên các nhà xuất bản.
Vợ chồng Assange kết hôn tại Nhà Tù Belmarsh gần hai năm trước, có hai con trai nhỏ, Gabriel và Max, được hạ sinh trong thời gian Assange ở trong tòa đại sứ. (TTHN)
