KYIV, Ukraine (NV) – Hôm Thứ Hai, 28 Tháng Tư, Tổng Thống Nga Vladimir Putin đơn phương ban bố lệnh đình chiến kéo dài 72 giờ đồng hồ vào tuần tới tại Ukraine nhân Ngày Chiến Thắng trong Đệ Nhị Thế Chiến ngay thời điểm Hoa Kỳ đôn đốc tiến tới hòa ước chấm dứt cuộc chiến kéo dài 3 năm qua. Kyiv nhấn mạnh rằng lệnh đình chiến phải lập tức có hiệu lực và kéo dài lâu hơn.
Lệnh đình chiến được ban hành vì “lý do nhân đạo,” và diễn ra từ 8 Tháng Năm và kéo dài tới hết 10 Tháng Năm nhằm tưởng nhớ ngày Moscow đánh bại Đức Quốc Xã năm 1945, ngày lễ rầm rộ nhất nước Nga, Điện Kremlin cho biết.
Tổng Thống Donald Trump từng đề nghị kế hoạch đình chiến hoàn toàn trong 30 ngày và được Ukraine đồng ý.
“Nếu Nga thực sự muốn hòa bình, họ phải lập tức đình chiến,” Ngoại Trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết. Ông nhấn mạnh rằng Kyiv sẵn sàng tiến tới “lệnh đình chiến lâu dài, đáng tin cậy và chấm dứt chiến tranh hoàn toàn” kéo dài ít nhất 30 ngày.
Ukraine tuyên bố quyết định đình chiến đơn phương của Putin là phù phiếm.
“Lý do gì phải chờ tới 8 Tháng Năm? Nếu có thể lập tức đình chiến để điều này trở thành hiện thực trong 30 ngày thì phải tiến hành ngay, chấm dứt chiến tranh không phải cái cớ để diễn hành,” Sybiha nói, nhưng không nêu rõ liệu Ukraine có sẵn sàng chấp nhận lệnh đình chiến do Moscow đề nghị hay không.
Điện Kremlin cũng hối thúc Ukraine đồng thuận.
“Nga tin rằng Ukraine nên đồng lòng,” Điện Kremlin cho biết, đồng thời cảnh cáo, “Nếu Ukraine vi phạm lệnh đình chiến, lực lượng võ trang Nga sẽ phản ứng thích đáng và mạnh tay.”
Putin cũng từng ban bố lệnh đình chiến đơn phương kéo dài 30 giờ vào lễ Phục Sinh và Ukraine cũng sẵn sàng đồng thuận nếu thực sự có lệnh đình chiến vào thời điểm đó, nhưng Ukraine cho biết Nga vẫn không ngừng tấn công. Không những thế, Moscow còn cáo buộc Ukraine không chịu dừng tay.
Nga và Ukraine cũng từng cam kết tuân thủ lệnh đình chiến trong 30 ngày nhắm vào hạ tầng cơ sở năng lượng do chính quyền Trump làm trung gian, nhưng hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm nghiêm trọng cho tới khi lệnh đình chiến hết hiệu lực.
Các nỗ lực đình chiến cho thấy việc theo dõi tiến trình ngừng giao tranh dọc theo ranh giới dài hơn 600 dặm (hơn 1,000 kilometer) là một thách thức nhức nhối.
Một binh sĩ thuộc Lữ Đoàn 156, chỉ được nêu tên là Kostiantyn theo quy định của quân đội, đã gạt phăng lệnh đình chiến và nói đó là hành động “vô lý,” đồng thời nói thêm rằng có lẽ “Nga sẽ không oanh tạc bằng pháo kích hàng đêm, nhưng giao tranh sẽ diễn ra theo cách này hay cách khác.”
Trước khi Putin ban bố lệnh đình chiến, Ukraine và Nga vẫn giao tranh bằng các cuộc tấn công tầm xa.
Một đợt tấn công bằng máy bay không người lái do Nga phát động vào sáng Thứ Hai nhắm vào một hạ tầng cơ sở ở Cherkasy, miền Trung Ukraine, dẫn tới nguồn cung ứng khí đốt cho các gia đình trong thành phố bị gián đoạn, Thị Trưởng Cherkasy Anatolii Bondarenko cho biết.
Bộ Quốc Phòng Nga cho biết lực lượng quân đội bắn hạ 119 máy bay không người lái của Ukraine trong đêm, phần lớn trong số đó bay qua khu vực biên giới Bryansk thuộc Nga. Tại Ukraine, còi báo động không kích vang lên khắp nơi vào sáng Thứ Hai. Nhà chức trách chưa lập tức ghi nhận thương vong hay thiệt hại.
Việc chính quyền Trump dốc sức để mau chóng chấm dứt cuộc chiến cướp đi sinh mạng của hàng chục ngàn người vẫn chưa có kết quả rõ ràng, vốn lâm vào tình thế rối ren vì những tuyên bố trái ngược nhau cũng như việc các bên không tin tưởng nhau nhằm tiến tới thỏa hiệp trước tình thế thù địch và ngờ vực dai dẳng.
Ngoại Trưởng Marco Rubio cho biết hôm Chủ Nhật rằng đây sẽ là một tuần chứng kiến những diễn tiến “vô cùng hệ trọng.” Hoa Kỳ cần “quyết định xem đây có phải là nỗ lực mà chúng tôi muốn tiếp tục tham gia hay không,” ông nói trên chương trình “Meet the Press” phát hình trên NBC.
Kế hoạch viện trợ quân sự từ Hoa Kỳ là chi tiết quan trọng trong nỗ lực chiến tranh của Ukraine và đất nước này có thể lâm nguy nếu chính quyền Trump buông xuôi trước các nỗ lực chấm dứt chiến tranh.
Trump cho biết vào cuối tuần rằng ông hồ nghi về lòng chân thành của Putin trong việc theo đuổi hòa ước, vì lực lượng Nga vẫn tiếp tục oanh kích các khu vực dân sự tại Ukraine bằng hỏa tiễn điều khiển vô tuyến và hỏa tiễn đạn đạo trong thời gian hòa đàm.
Nhưng hôm Thứ Sáu, Trump cho biết Hoa Kỳ “sắp đạt được” một biện pháp hòa giải cho cuộc chiến.
Giới chức Tây Âu tố cáo Điện Kremlin câu giờ trong các đợt hòa đàm hầu để lực lượng Nga giữ vững động lực trên chiến trường hòng chiếm thêm đất đai của Ukraine.
Ukraine phản đối việc cống nạp lãnh thổ cho Nga nhằm đổi lấy hòa bình, Washington chỉ ra đây là hành động cần thiết.
Hôm Thứ Hai Putin gửi lời cảm ơn Bắc Hàn sau khi điều động hàng ngàn binh lính tham chiến tại Ukraine, cũng như tương trợ đạn pháo.
Iran cũng tiếp tay với Nga trong cuộc chiến bằng máy bay không người lái Shahed. Trung Quốc cũng bán cho Nga máy móc và thiết bị vi điện tử được Moscow dùng để chế tạo võ khí, các viên chức Tây Phương cho biết.
Hoa Kỳ và Âu Châu là các bên ủng hộ Kyiv mạnh mẽ nhất. (TTHN)
