HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tổng Thống Nga Vladimir Putin sẽ viếng thăm Hà Nội vào tuần này, các phương tiện truyền thông nhà nước Việt Nam và Nga đưa tin hôm Thứ Hai, 17 Tháng Sáu, nhấn mạnh lòng trung thành dành cho Nga của Việt Nam do Đảng Cộng Sản cầm quyền và làm Hoa Kỳ chỉ trích, theo hãng tin Reuters.
Chuyến viếng thăm diễn ra sau khi Hà Nội né tránh tham dự hội nghị thượng đỉnh về hòa bình cho Ukraine diễn ra tại Thụy Sĩ vào cuối tuần trước, nhưng lại cho thứ trưởng ngoại giao Việt Nam tới dự buổi tọa đàm của khối BRICS tổ chức tại Nga vào đầu tuần rồi.
Putin, tuyên thệ nhậm chức lần thứ năm cách đây hơn một tháng, dự trù sẽ gặp tân chủ tịch Việt Nam, Tô Lâm, cùng các lãnh tụ khác trong chuyến viếng thăm kéo dài hai ngày tới Hà Nội vào Thứ Tư và Thứ Năm, các viên chức cho biết.
Hoa Kỳ, nâng tầm vóc bang giao với Hà Nội vào năm ngoái và là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam, phản ứng gay gắt.
“Không một quốc gia nào nên để cho Putin hiện diện để thôi thúc cuộc xâm lược của ông ta hay nói cách khác là làm ngơ cho ông ta ngang nhiên thực hiện các hành động tàn bạo,” một phát ngôn viên của Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội trả lời Reuters khi được hỏi chuyến viếng thăm sẽ tác động lên bang giao giữa Việt Nam và Hoa Kỳ ra sao.
“Nếu Putin muốn tới đâu thì tới, điều đó kể như các hành vi vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế của Nga chỉ là tờ giấy trắng,” phát ngôn viên nói thêm, ám chỉ cuộc xâm lược Ukraine do Putin phát động vào Tháng Hai 2022.
Bộ Ngoại Giao Việt Nam không trả lời yêu cầu bình luận.
Tòa Án Hình Sự Quốc Tế ICC đặt trụ sở tại Hague ban hành lệnh bắt giữ Putin vào Tháng Ba 2023 vì tội ác chiến tranh tại Ukraine. Việt Nam, Nga và Hoa Kỳ không phải là thành viên ICC.
Liên Âu, đối tác kinh tế quan trọng khác của Việt Nam, không bình luận trước chuyến viếng thăm, nhưng bày tỏ sự bất mãn vào tháng trước về quyết định của Hà Nội khi đình hoãn cuộc họp với đặc sứ Liên Âu liên quan tới lệnh trừng phạt Nga – hành động mà các viên chức cho là do hoạt động chuẩn bị đón tiếp Putin.
Theo quan điểm của Hà Nội, chuyến viếng thăm này nhằm mục đích “chứng minh rằng Việt Nam theo đuổi chính sách ‘ngoại giao cây tre’ không nghiêng về bất kỳ cường quốc nào,” Ian Storey, thành viên cấp cao tại Viện ISEAS-Yusof Ishak đặt trụ sở tại Singapore, cho biết sau khi Việt Nam tiếp đón cả Tổng Thống Joe Biden lẫn Tập Cận Bình trong những tháng gần đây.
Trong chuyến viếng thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Việt Nam tính từ 2017 và cũng là chuyến viếng thăm thứ năm, Putin dự trù công bố các thỏa thuận trong các lãnh vực gồm có thương mại, đầu tư, kỹ nghệ và giáo dục, hai viên chức nói với Reuters, mặc dù điều đó có thể thay đổi.
Tuy nhiên, các cuộc hội luận với các lãnh tụ Việt Nam có thể sẽ tập trung vào các vấn đề tối quan trọng hơn, hai viên chức ẩn danh cho biết.
Các cuộc hội đàm đó sẽ gồm có võ khí, mà từ trước tới nay Nga vẫn là nhà cung ứng hàng đầu cho Việt Nam; ngoài ra còn có năng lượng, với các công ty Nga đang hoạt động tại các mỏ khí đốt và dầu mỏ tại Việt Nam trên các vùng Biển Đông mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền; và vấn đề về thanh toán, vì hai quốc gia phải nhọc nhằn thực hiện các giao dịch khi các nhà băng Nga bị Hoa Kỳ trừng phạt, một trong các viên chức cho biết.
“Các vấn đề chủ lực liên quan tới việc hun đúc quan hệ kinh tế và thương mại, trong đó có cả buôn bán võ khí,” Carl Thayer, chuyên gia cấp cao về an ninh Việt Nam thuộc Học Viện Lực Lượng Quốc Phòng Úc tại Canberra cho biết.
Thayer cho biết Putin và các lãnh tụ Việt Nam có thể sẽ đồng thuận thực hiện các giao dịch tiền tệ Rúp-Đồng Việt Nam bằng hệ thống nhà băng giúp tiến trình thanh toán hàng hóa và dịch vụ diễn ra trơn tru. (TTHN)
