KIEV, Ukraine (NV) – Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine hôm Thứ Bảy, 20 Tháng Sáu, tuyên bố chính thức gửi trả lại huân chương quốc gia cao quý cho Warsaw, một ngày sau khi ông Karol Nawrocki, tổng thống Ba Lan quyết định thu hồi vinh dự dành cho nhà lãnh đạo Kiev, theo Reuters.
Giữa lúc đương đầu với Nga, mối quan hệ ngoại giao giữa hai đối tác chiến lược thân cận Ukraine và Ba Lan vừa rơi vào trạng thái căng thẳng nghiêm trọng liên quan đến các tranh chấp lịch sử từ thời Thế Chiến Thứ Hai.
Sự việc bắt nguồn từ quyết định của Tổng Thống Nawrocki khi đưa quyết định thu hồi huân chương Đại Bàng Trắng (Order of the White Eagle), vinh dự cao quý nhất của Ba Lan từng trao tặng cho Tổng Thống Zelensky vào năm 2023.
Lý do giới chức Ba Lan đưa ra là vì tổng thống Ukraine đổi tên một đơn vị tác chiến để vinh danh các nghĩa quân Ukraine (UPA) thời Thế Chiến Thứ Hai, vốn là lực lượng bị phía Ba Lan cáo buộc đã tiến hành các cuộc thảm sát tàn khốc nhắm vào người dân Ba Lan tại vùng Volhynia từ năm 1943 đến năm 1945.
Phản ứng trước quyết định trên, ba cựu tổng thống Ukraine bao gồm các ông Leonid Kuchma, Viktor Yushchenko và Petro Poroshenko cũng đồng loạt thông báo hoàn trả lại huân chương Đại Bàng Trắng từng được ban tặng cho họ.
Các cựu lãnh đạo nhận định rằng cuộc tranh cãi lịch sử này đang phá hủy nghiêm trọng những nỗ lực cải thiện mối quan hệ song phương mà họ đã dày công xây dựng.
Ngoài ra, những nhân vật trong nội các ông Zelensky như Chánh Văn Phòng Kyrylo Budanov cùng Bộ Trưởng Ngoại Giao Andrii Sybiha cũng tuyên bố từ bỏ các giải thưởng khác do phía Ba Lan trao tặng.
Trên mạng xã hội X, Tổng Thống Zelensky chia sẻ bức ảnh huân chương được đóng gói trong hộp để gửi trả lại văn phòng tổng thống Ba Lan với dòng chữ viết: “Chúng tôi từng tin rằng huân chương Đại Bàng Trắng, được trao tặng vào năm 2023, là dành cho nhân dân Ukraine và quân đội của chúng tôi. Đó là những gì đã được tuyên bố vào thời điểm đó.” Tuy nhiên, ông Zelensky khẳng định Kiev vẫn luôn mở cửa cho các hình thức đối thoại mang tính xây dựng để tránh những cách diễn giải xung đột về quá khứ đau thương chung.
Trong nội bộ Ba Lan, quyết định của Tổng Thống Nawrocki, một người cánh hữu, kích ngòi một cuộc tranh luận dữ dội giữa bối cảnh Kiev đang nỗ lực tập hợp đồng minh để thúc ép Nga chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn bốn năm. Nhiều giới chức trong chính phủ Ba Lan chỉ trích hành động này là một sai lầm và đang trực tiếp tiếp tay cho Nga.
Ông Radoslaw Sikorski, ngoại trưởng Ba Lan, cảnh báo trên mạng xã hội X rằng: “Kẻ chiến thắng duy nhất trong cuộc chiến lịch sử và các huân chương này chỉ có thể là Moscow.” Đồng quan điểm, Bộ Trưởng Quốc Phòng Władyslaw Kosiniak-Kamysz của Ba Lan nhận xét mối quan hệ đồng minh đang đi theo hướng rất tồi tệ và việc leo thang căng thẳng chỉ mang lại lợi ích cho kẻ thù.
Đáp lại các chỉ trích, Tổng Thống Nawrocki khẳng định lòng tự hào của người Ba Lan bị xúc phạm và ngưỡng chịu đựng đau đớn của quốc gia này bị vượt quá. Dù vậy, ông Nawrocki nhấn mạnh sự việc này không nhằm chống lại người dân Ukraine và không biểu thị cho bất kỳ sự thay đổi nào trong định hướng chiến lược về chính sách an ninh của Ba Lan. (MPL) [dt]
