DAVOS, Thụy Sĩ (NV) – Thủ Tướng Mark Carney của Canada nói rằng “trật tự cũ sẽ không quay trở lại” và kêu gọi các cường quốc tầm trung đoàn kết với nhau trước đe dọa của các cường quốc lớn, theo BBC hôm Thứ Ba, 20 Tháng Giêng.
“Các cường quốc tầm trung phải hành động cùng nhau bởi vì nếu chúng ta không ngồi tại bàn, thì chúng ta sẽ nằm trên thực đơn,” ông Carney nói trong bài phát biểu tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ, đồng thời nói thêm rằng ông tin các nước lớn đang cưỡng ép kinh tế để đạt được mục tiêu.
Ông cũng khẳng định sự ủng hộ của Canada đối với Greenland của Đan Mạch và NATO. Lời phát biểu này của ông thu hút những tràng vỗ tay vang dội.
Thủ Tướng Carney không nhắc đến tên Donald Trump, nhưng một số phát biểu của ông dường như nhắm vào tổng thống Mỹ, người đe dọa đánh thuế các đồng minh Châu Âu và Anh trừ phi Greenland thuộc về Mỹ.
“Các cường quốc lớn” thường được định nghĩa là các nước có ghế thường trực trong Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, bao gồm Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh, và Mỹ. Những nước này có sự thống trị kinh tế và quân sự trên thế giới.
Các cường quốc bậc trung, như Canada, Úc, Argentina, Nam Hàn, và Brazil, là những quốc gia có ảnh hưởng lớn trong chính trị toàn cầu, mặc dù nền kinh tế của họ nhỏ hơn.
Trong bài diễn văn của mình, ông Carney nói rằng thế giới đang “chứng kiến sự nứt gãy, chứ không phải sự chuyển đổi.”
“Các cường quốc bắt đầu sử dụng hội nhập kinh tế làm vũ khí, thuế quan làm đòn bẩy, cơ sở hạ tầng tài chính để cưỡng chế, chuỗi cung ứng là tổn thương cần lợi dụng,” ông chỉ trích.
Ông cũng cho biết “Canada là một trong những nước đầu tiên nghe thấy hồi chuông cảnh tỉnh” rằng địa lý và các liên minh lịch sử không còn bảo đảm an ninh hoặc thịnh vượng.
Khi ông Trump trở lại nhiệm sở, ông thường gọi Canada là “tiểu bang thứ 51” và đe dọa sẽ sáp nhập quốc gia này và Mỹ thông qua “sức mạnh kinh tế.” Mỹ sau đó đánh thuế quan cao đối với nước láng giềng phía Bắc đồng thời là đối tác thương mại quan trọng.
Là một thành viên của Tổ Chức Hiệp Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Canada kiên quyết ủng hộ Greenland và Đan Mạch và ủng hộ “quyền duy nhất của họ trong việc quyết định tương lai của Greenland,” ông Carney nhấn mạnh.
“Cam kết của chúng tôi đối với Điều 5 (của Hiến Chương NATO) là không lay chuyển,” thủ tướng Canada nói thêm.
Theo Điều 5, một cuộc tấn công nhằm vào một quốc gia thành viên được coi là tấn công vào tất cả thành viên.
Truyền thông Canada đưa tin hồi đầu tuần rằng Canada đang xem xét gửi một toán quân nhỏ đến Greenland để tham gia cùng binh lính Đan Mạch và lực lượng các nước Châu Âu khác để tập trận trong khu vực.
Thủ Tướng Carney cho rằng để thích ứng với địa chính trị đang thay đổi, Canada đang tập trung vào can dự với các nước khác và xây dựng “các liên minh khác nhau cho các vấn đề khác nhau dựa trên các giá trị và lợi ích chung.”
Ông quảng bá hình ảnh Canada là một đối tác “ổn định và đáng tin cậy,” đồng thời chỉ ra các thỏa thuận thương mại và đầu tư gần đây mà Ottawa đạt được với Trung Quốc và Qatar, cũng như một hiệp ước mua sắm quốc phòng ký với EU đầu năm ngoái. (NNL) [đ.d.]
