KYIV, Ukraine (NV) – Hôm Thứ Ba, 25 Tháng Hai, Đài BBC loan tin Thủ Tướng Ukraine Denys Shmyhal cho biết một thỏa thuận lớn về khai thác khoáng sản với Mỹ đã được hai bên đồng ý.
Lên tiếng với truyền hình Ukraine, ông Shmyhal cho biết một điều khoản trong thỏa hiệp nói rằng Mỹ đang “ủng hộ các nỗ lực của Ukraine muốn được bảo đảm an ninh mạnh mẽ và cần thiết để duy trì nền hòa bình lâu dài.” Báo chí truyền thông cho biết Washington đã từ bỏ yêu cầu ban đầu về quyền thụ hưởng $500 tỷ thu vào từ tài nguyên thiên nhiên mà Mỹ khai thác, nhưng vẫn không đưa ra các bảo đảm an ninh vững chắc.
Tổng Thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông hy vọng người đồng nhiệm Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ ký thỏa thuận trong tuần này tại thủ đô Washington, sau khi hai nhà lãnh đạo đã đưa ra những lời lẽ cứng rắn với nhau. Hôm Thứ Ba, không xác nhận rằng một thỏa thuận đã đạt được, Tổng Thống Trump nói rằng, để đổi lấy thỏa thuận đó, Ukraine sẽ giành được “quyền chiến đấu” cho đất nước mình.
“Họ rất dũng cảm,” ông Trump nói với các nhà báo, nhưng “nếu không có Hoa Kỳ, tiền bạc và võ khí, thì cuộc chiến đấu của họ sẽ chấm dứt trong một thời gian rất ngắn.” Khi được hỏi liệu việc cung cấp thiết bị quân sự và đạn dược của Mỹ cho Ukraine có được tiếp tục hay không, thì ông Trump đáp: “Có lẽ chuyện này sẽ phải đợi cho đến khi chúng tô có thỏa thuận với Nga mới biết được… Chúng tôi cần phải có một thỏa thuận, nếu không thì sẽ phải tiếp tục chờ đợi.”
“Vẫn cần phải có ‘một số hình thức gìn giữ hòa bình nào đó’ ở Ukraine sau bất cứ thỏa thuận nào,” ông Trump nói thêm, “nhưng điều đó sẽ cần phải ‘được tất cả mọi người chấp nhận.’”
Ukraine có các quặng mỏ và khoáng sản quan trọng, bao gồm lithium và titan, cũng như một số đáng kể các mỏ than, khí đốt, dầu và uranium trị giá hàng tỷ đô-la. Thủ Tướng Shmyhal cho biết thỏa thuận sơ bộ với Mỹ dự trù rằng một “quỹ đầu tư” sẽ được thành lập để tái thiết Ukraine. Kyiv và Washington sẽ quản lý quỹ đó dựa trên “các điều kiện bình đẳng,” vị thủ tướng nói thêm.
Trong bối cảnh đang có tình cảm thù nghịch khi Washington được các nước đồng minh Ukraine và Liên Âu cho là đã liên kết với Moscow, người ta hy vọng thỏa thuận này sẽ mở đường cho sự hợp tác nhiều hơn giữa Kyiv và nước đồng minh vĩ đại nhất một thời của họ.
Mới tuần trước đây, Tổng Thống Trump từng mô tả Tổng Thống Zelensky là một “nhà độc tài,” và đổ lỗi cho Ukraine, chứ không phải Nga, là kẻ vì đã khơi mào cuộc chiến tranh giữa hai nước, sau khi nhà lãnh đạo Ukraine bác bỏ yêu cầu của Mỹ đòi số tiền $500 tỷ lợi tức từ công cuộc khai thác khoáng sản và cho rằng vị tổng thống Mỹ đang sống trong một “không gian đầy những thông tin sai lệch” do Nga tạo ra. Ông Zelensky lập luận rằng không có nơi nào cung cấp cho Ukraine nhiều viện trợ như Mỹ, nhưng nói thêm: “Tôi không thể đem bán đi đất nước của chúng tôi.”
Hôm Thứ Ba, Tổng Thống Trump cho biết Mỹ đã cung cấp cho Ukraine từ $300 tỷ đến $350 tỷ viện trợ. “Chúng tôi muốn lấy lại số tiền đó,” ông nói. “Chúng tôi đang giúp đất nước Ukraine vượt qua một biến cố rất lớn, thật là lớn… nhưng người dân Mỹ đóng thuế cho chính phủ bây giờ cần phải lấy lại tiền của họ.” (TTHN)
