LONDON, Anh (NV) – Gần nửa triệu binh sĩ Nga thiệt mạng kể từ khi Tổng Thống Vladimir Putin mở cuộc xâm lược Ukraine vào Tháng Hai, 2022, theo đánh giá mới của Government Communications Headquarters (GCHQ), một trong ba cơ quan tình báo chính của Anh, theo CBS News loan tin hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm.
Bà Anne Keast-Butler, giám đốc GCHQ, cho biết thông tin tình báo mới cho thấy “gần nửa triệu binh sĩ Nga thiệt mạng” và nhận định ông Putin đang “đi lùi trên chiến trường” trong lúc London tiếp tục ủng hộ Ukraine.
CBS News cho biết đây là con số tử vong quân sự Nga cao nhất từng được chính phủ công khai nêu ra kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Cả Nga lẫn Ukraine đều không công bố dữ liệu chính thức về thương vong.
Ông Michael Clarke, cựu tổng giám đốc viện nghiên cứu quốc phòng Royal United Services Institute, nhận định ước tính 500,000 người chết nên được xem là một đánh giá chính thức vì nguồn đưa ra là GCHQ. Ông cũng cho rằng con số thực tế có thể còn cao hơn, vì Nga bị cho là thiếu chăm sóc đối với thương binh tuyến đầu, trong đó có nhiều người không phải gốc Nga bị đưa ra mặt trận.
Thông tin này xuất hiện trong lúc Nga cảnh báo tất cả công dân ngoại quốc, kể cả giới ngoại giao, nên rời Kiev trước các cuộc tấn công mở rộng nhắm vào các mục tiêu công nghiệp quân sự tại thủ đô Ukraine. Moscow nói các đòn đánh sắp tới là để trả đũa một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine tại vùng Luhansk do Nga chiếm đóng. Tuy nhiên, Tòa Đại Sứ Mỹ tại Kiev bác bỏ tin nói cơ sở này đóng cửa, khẳng định vẫn hoạt động bình thường và không có thay đổi nào trong cách vận hành.
Trên chiến trường, Nga vừa mở một cuộc oanh kích lớn vào Kiev và vùng phụ cận, sử dụng gần 100 hỏa tiễn, trong đó có hỏa tiễn siêu thanh Oreshnik, cùng khoảng 600 drone. Ukraine sau đó tấn công một nhà máy lọc dầu lớn của Nga tại cảng Tuapse bên Black Sea, nơi Kiev nói có thể giải quyết khoảng 12 triệu tấn dầu mỗi năm, bao gồm nhiên liệu phục vụ quân đội Nga. Cùng lúc, Không Quân Ukraine nói Nga tiếp tục phóng một hỏa tiễn Kinzhal và gần 150 drone vào nhiều khu vực của Ukraine, trong đó phòng không Ukraine đánh chặn 138 drone.
Về mặt quân sự, các nhà phân tích cho rằng Ukraine đang giành lại một phần thế chủ động. CBS News dẫn báo cáo ngày 25 Tháng Năm của viện nghiên cứu Institute for the Study of War nói “tính chất của cuộc chiến đang chuyển hướng có lợi cho lực lượng Ukraine, ít nhất trong lúc này.” Trong khi đó, Reuters đưa tin Putin ngày 29 Tháng Năm nói nhận định của ông rằng chiến tranh Ukraine có thể sắp kết thúc là dựa trên các bước tiến của Nga trên chiến trường, nhưng ông không đưa ra thời hạn cụ thể.
Nhìn từ nội tình Nga, con số gần 500,000 binh sĩ thiệt mạng là một gánh nặng chính trị rất lớn đối với Tổng Thống Putin, dù hệ thống kiểm soát truyền thông và đàn áp đối lập giúp Điện Kremlin hạn chế phản ứng công khai. Một dấu hiệu đáng chú ý là ông Putin vừa ký sắc lệnh xóa nợ cho tân binh ký hợp đồng tham chiến tại Ukraine và vợ của họ, cho thấy Moscow vẫn phải dùng tiền, phúc lợi và áp lực kinh tế để duy trì nguồn quân. Levada Center, một tổ chức thăm dò độc lập tại Nga, cho biết đa số người được hỏi sẽ ủng hộ nếu Putin quyết định chấm dứt chiến tranh “trong tuần này,” dù sự ủng hộ giảm mạnh nếu điều đó đòi hỏi trả lại các vùng lãnh thổ đã sáp nhập.
Về vị thế quốc gia, Nga vẫn còn kho hỏa lực lớn, lãnh thổ rộng, và khả năng chịu đựng cao của một nhà nước chuyên chế. Nhưng mất gần nửa triệu binh sĩ là một vết thương chiến lược, làm hao mòn quân đội, gây thiếu hụt lao động, tăng chi phí tuyển quân, và khiến nền kinh tế lệ thuộc sâu hơn vào chiến tranh. Reuters gần đây ghi nhận kinh tế Nga đã co lại 0.3% trong quý đầu năm 2026, trong khi dự báo tăng trưởng năm 2026 bị hạ xuống 0.4%.
Ông Putin có thể vẫn kiểm soát quyền lực, nhưng cái giá chiến tranh đang chuyển từ chiến trường về trong lòng xã hội Nga. Khi một quốc gia phải đổi hàng trăm ngàn sinh mạng bước vào cuộc chiến xâm lăng và vẫn chưa đạt chiến thắng quyết định, đó không còn là sức mạnh mà là sự tiêu hao được che bằng tuyên truyền. Nga bước vào Ukraine với hình ảnh một cường quốc muốn viết lại trật tự Châu Âu, tuy nhiên, sau hơn bốn năm, Moscow bộc lộ sự thật cay đắng là một cường quốc “về chiều” có thể dấy quân bằng bạo lực nhưng “tự rút máu” nền kinh tế theo thời gian. (MPL) [dt]
