KUALA LUMPUR, Malaysia (NV) – Trong khuôn khổ Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN tại Kuala Lumpur, Thủ Tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ Tướng Cambodia Hun Manet vừa ký một thỏa thuận ngừng bắn mở rộng, với sự chứng kiến của Tổng Thống Donald Trump, người đóng vai trò trung gian chấm dứt cuộc xung đột biên giới đẫm máu giữa hai nước hồi Tháng Bảy.
Với thỏa thuận mới, được gọi là “Hiệp Định Hòa Bình Kuala Lumpur,” hai bên cam kết rút vũ khí hạng nặng khỏi khu vực biên giới, thả 18 tù binh Cambodia, và cho phép quan sát viên ASEAN giám sát việc thực thi, theo Reuters loan tin hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười.
Cả hai quốc gia cũng đồng ý phối hợp rà phá mìn, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc giao tranh khiến ít nhất 48 người thiệt mạng và 300,000 người phải di tản.
Phát biểu tại lễ ký, ông Trump ca ngợi hai nhà lãnh đạo là “can đảm và có viễn kiến,” đồng thời tuyên bố: “Chúng ta đã cứu hàng triệu sinh mạng nhờ cam kết mạnh mẽ của Mỹ đối với hòa bình và ổn định.”
Ông Hun Manet, người đã đề cử giải Nobel Hòa Bình cho ông Trump, lên tiếng cảm ơn “nỗ lực không mệt mỏi” của tổng thống Mỹ và Thủ Tướng Anwar Ibrahim của Malaysia, là những người đóng vai trò trung gian. Trong lúc đó, ông Anutin khẳng định thỏa thuận “tạo nền móng cho hòa bình lâu dài giữa hai nước.”
Sau buổi lễ, ông Trump còn ký các thỏa thuận thương mại song phương với Thái Lan, Cambodia và Malaysia, bao gồm việc dỡ bỏ phần lớn hàng rào thuế quan với hàng hóa Mỹ và hợp tác về khoáng sản chiến lược, một bước đi được xem là nhằm giảm phụ thuộc vào đất hiếm từ Trung Quốc.
Cuộc chiến biên giới Thái Lan-Cambodia từng bùng phát không chỉ vì một vụ nổ mìn mà là sự tranh chấp lãnh thổ kéo dài không hồi kết. Lịch sử khu vực này đã chứng minh: Ngừng bắn không đồng nghĩa với hòa bình.
Mặc dù thỏa thuận Kuala Lumpur là bước tiến ngoại giao hiếm hoi trong bối cảnh Đông Nam Á bị cuốn vào cạnh tranh Mỹ–Trung, song niềm tin giữa Bangkok và Phnom Penh vẫn mong manh.
Việc hai bên thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn cho thấy hòa bình hiện nay chỉ là “khoảng lặng chiến thuật,” phụ thuộc vào sự giám sát của ASEAN và cam kết duy trì của Washington. Một nhà phân tích khu vực nhận định “khi Mỹ rút sự chú ý, tiếng súng biên giới có thể lại vang lên.” (MPL) [kn]
