WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Chủ Nhật, 8 Tháng Mười Hai, Tổng Thống đắc cử Donald Trump đôn đốc lãnh tụ Nga Vladimir Putin lập tức hành động nhằm đạt được lệnh đình chiến với Ukraine, đồng thời cho biết dù còn vài tuần nữa mới chính thức nhậm chức nhưng với tư cách là tổng thống tân cử, ông vẫn nỗ lực chấm dứt chiến tranh, thông tấn xã AP đưa tin.
“Zelenskyy và Ukraine muốn đạt được thỏa thuận và chấm dứt cuộc chiến đẫm máu này,” Trump viết trên mạng xã hội, ám chỉ tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelenskyy.
Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình phát sóng hôm Chủ Nhật, Trump cũng cho biết, không những thế ông còn sẵn sàng giảm bớt viện trợ quân sự cho Ukraine và rút Hoa Kỳ ra khỏi Khối Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO. Đó là hai mối đe dọa khiến Ukraine, các đồng minh NATO và các viên chức trong cộng đồng an ninh quốc gia Hoa Kỳ lo sợ.
Khi được hỏi trên chương trình “Meet the Press” do NBC chủ sự rằng liệu ông có đang nỗ lực chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine kéo dài gần 3 năm hay không, Trump trả lời, “Có, tôi đang thực hiện điều đó.”
Trump từ chối trả lời liệu ông đã nói chuyện với Putin từ lúc đắc cử vào Tháng Mười Một hay chưa. “Tôi không muốn nói tới chuyện đó, vì tôi không muốn cản trở cuộc đàm phán,” Trump nói.
Việc Trump kêu gọi lập tức đình chiến không thuận theo lập trường chính sách công của chính quyền Tổng Thống Joe Biden và Ukraine và cũng khiến Zelenskyy có những phản ứng thận trọng. Lời kêu gọi đình chiến cũng cho thấy hành động can dự bất thường vào các diễn tiến trong cuộc xung đột trước lễ nhậm chức diễn ra vào ngày 20 Tháng Giêng nhằm giải quyết một trong những cuộc khủng hoảng trầm trọng trên toàn cầu từng thách thức chính quyền Biden sắp mãn nhiệm.
Trump từng đề nghị sau phiên họp hồi cuối tuần tại Paris với các nhà lãnh đạo Pháp và Ukraine diễn ra tại Paris, nơi nhiều nhà lãnh đạo thế giới cùng nhau tề tựu dự phần lễ khánh thành lại Nhà Thờ Đức Bà sau vụ hỏa hoạn tàn khốc. Dường như không có cố vấn nào tháp tùng Trump có chuyên môn về Ukraine.
“Tôi hiểu Vladimir hơn ai hết. Đây là lúc ông ấy phải hành động. Trung Quốc cũng có thể can thiệp. Thế giới đang trông chờ [lệnh đình chiến]!” Trump nói thêm. Ông đang ám chỉ những nỗ lực của Trung Quốc trong việc làm trung gian nhưng bị các quốc gia Tây Phương coi là dọn đường cho Nga.
Zelenskyy mô tả các cuộc thảo luận hôm Thứ Bảy giữa ông và Trump, được Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron sắp xếp là buổi tọa đàm “mang tính xây dựng” nhưng không đưa ra thêm chi tiết.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov trả lời bài viết của Trump bằng cách nhắc lại thông điệp vững chắc của Moscow rằng họ sẵn sàng đàm phán với Ukraine. Peskov trích dẫn một sắc lệnh của Zelenskyy từ Tháng Mười 2022 tuyên bố nếu Putin vẫn còn là lãnh tụ Nga thì Ukraine quyết “không thực hiện” bất kỳ cuộc đàm phán nào.
Sắc lệnh đó được đưa ra sau khi Putin tuyên bố bốn vùng lãnh thổ tại Ukraine đã bị Nga thâu tóm, điều mà Kyiv và Tây Phương nói rõ ràng là hành vi vi phạm chủ quyền chống lại Ukraine.
Viên chức từng là cố vấn an ninh quốc gia dưới thời chính quyền Trump đầu tiên, Trung Tướng nghỉ hưu H.R. McMaster, cảnh cáo rằng không có cách nào có thể chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine trong ngày một ngày hai.
“Tôi nghĩ rằng Tổng Thống Trump thực sự cần phải nhìn nhận đường hướng của mình trong cuộc chiến này … hòa bình bằng nội lực,” McMaster nói, đồng thời nói thêm, “Sao không thử yểm trợ Ukraine, giúp họ tự vệ, rồi quay qua nói với Putin rằng, ‘Ông chấp nhận phó mặc cho cuộc chiến này rơi vào tay Ukraine sao?’”
Mặc dù Trump từng nói rằng ông muốn Ukraine nhanh chóng buông súng, nhưng đề nghị hôm Chủ Nhật được đưa ra như một lời kêu gọi trực tiếp dành cho Nga. Việc cả Ukraine lẫn Nga tức tốc phản hồi cho thấy họ thực sự nghiêm túc khi xem xét ý tưởng đình chiến từ vị tổng thống Mỹ sắp nhậm chức.
Vào cuối tuần này, cả Trump và Tổng Thống Joe Biden đều chỉ ra rằng Nga đã rút quân khỏi Syria, một chiến trường mà quân đội Nga phần lớn không nhúng tay trong thời điểm quân nổi dậy Syria lật đổ tổng thống đồng minh của Nga, đó cũng là một bằng chứng cho thấy cuộc xâm lược Ukraine đã làm Nga kiệt quệ tới dường nào.
Biden phát biểu tại Tòa Bạch Ốc hôm Chủ Nhật rằng hành động phản kháng từ Ukraine “làm cho Nga không thể bảo vệ đồng minh chủ lực tại Trung Đông.”
Trump tự cho mình là người có thể nhanh chóng thực hiện các thỏa thuận nhằm giải quyết các cuộc xung đột đang diễn ra tại Ukraine và Trung Đông, vốn từng làm nhiều nỗ lực hòa giải của chính quyền Biden diễn ra không như ý muốn.
Hoa Kỳ không có quy định cấm các viên chức tân cử hoặc được tiến cử gặp gỡ các viên chức ngoại quốc, và đây cũng là chuyện bình thường, trừ phi các cuộc gặp gỡ đó được tổ chức nhằm lật đổ hoặc ảnh hưởng tới chính sách hiện tại của nước Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn với NBC được ghi hình hôm Thứ Sáu, Trump nhắc lại việc ông từng cảnh cáo các đồng minh NATO rằng ông không coi việc Hoa Kỳ tham gia liên minh quân sự Tây Phương này là chính sách hiển nhiên trong nhiệm kỳ thứ nhì.
Trump cũng thẳng thắn khi được hỏi liệu Ukraine có nên chuẩn bị cho tình thế giảm bớt viện trợ của Hoa Kỳ hay không. “Cũng có thể,” ông nói.
Hôm Thứ Bảy, Bộ Trưởng Quốc Phòng Lloyd Austin công bố thêm nguồn quân viện gần $1 tỷ, yểm trợ võ khí dài hạn cho Ukraine. Austin cũng thảo luận với người đồng cấp Ukraine hôm Chủ Nhật về tình hình chiến tranh và chính sách viện trợ của quân đội Hoa Kỳ, Ngũ Giác Đài cho biết. (TTHN)
