WASHINGTON, DC (NV) – Bắc Kinh và Havana vừa đạt được một thỏa thuận bí mật để Trung Quốc thiết lập một trạm nghe lén điện tử tại Cuba, nhật báo Wall Street Journal (WSJ) hôm Thứ Năm, 8 Tháng Sáu, loan tin theo tiết lộ của vài giới chức Mỹ được tiếp cận những tin tức tình báo mật.
Trạm nghe lén này, nằm cách Florida khoảng 100 dặm, giúp các cơ quan tình báo Trung Quốc tiếp cận được các thông tin liên lạc bằng tín hiệu điện tử ở miền Đông Nam nước Mỹ, vốn là nơi có nhiều căn cứ quân sự. Ngoài ra, gián điệp Trung Quốc cũng đồng thời theo dõi hoạt động giao thông hàng hải của Mỹ tại khu vực.
Trung Quốc được cho là đã trả cho Cuba vài tỷ đô la để xây dựng trạm nghe lén này.
Điều này làm dấy lên lo ngại trong chính quyền Biden về sự hiện diện của một căn cứ mang tính quân sự và kỹ thuật tình báo tối tân của Trung Quốc ở gần lãnh thổ Mỹ.
Trong khi các giới chức Mỹ nêu trên mô tả thông tin tình báo về trạm nghe lén ở Cuba là có bằng cớ thuyết phục, chính quyền Biden hiện nay vẫn im lặng không cung cấp thêm chi tiết hoặc xác nhận các báo cáo.
Tòa đại sứ Cuba tại Washington, DC bác bỏ bài báo của WSJ là “thông tin hoàn toàn dối trá và vô căn cứ,” trong khi tòa đại sứ Trung Quốc không đưa ra bình luận về vấn đề này.
Vị trí chính xác của trạm nghe lén và tiến độ xây dựng vẫn chưa được tiết lộ, và cũng chưa rõ phía Mỹ có thể thực hiện những hành động gì để ngăn chặn việc xây dựng cơ sở này.
Tin tức về kế hoạch xây dựng trạm nghe lén của Trung Quốc ở Cuba dấy lên các báo động trong Quốc Hội Mỹ. Các nhà lập pháp hàng đầu trong Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện nhấn mạnh mối đe dọa nghiêm trọng mà trạm nghe lén sẽ gây ra đối với an ninh và chủ quyền quốc gia.
Một số nhân vật của đảng Cộng Hòa, bao gồm bà Nikki Haley, người từng là thống đốc South Carolina và đại sứ Liên Hiệp Quốc và hiện là một trong những ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa, lên tiếng kêu gọi Tổng Thống Joe Biden công khai các mối đe dọa của tình báo Trung Quốc.
Quan hệ Mỹ-Trung lại gia tăng căng thẳng với mức độ mới
Thông tin Trung Quốc thành lập một cơ sở nghe lén ở Cuba được tiết lộ trong bối cảnh chính quyền Biden đang nỗ lực cải thiện quan hệ song phương sau nhiều tháng căng thẳng.
Các hoạt động trao đổi ngoại giao song phương được thiết lập trong thời gian gần đây, bao gồm chuyến đi bí mật tới Bắc Kinh của ông William Burns, giám đốc CIA, và các cuộc đàm phán giữa ông Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia, với ông Vương Nghị, cựu ngoại trưởng và hiện là người đứng đầu ngành ngoại giao Trung Quốc, tại Vienna, thủ đô Áo.
Ngoại Trưởng Antony Blinken dự kiến sẽ tới Bắc Kinh vào cuối tháng và Tổng Thống Biden bày tỏ sự lạc quan về trong quan hệ Mỹ-Trung bất chấp những căng thẳng công khai gần đây.
Giới phân tích cho rằng Trung Quốc có thể sẽ lập luận rằng trạm tình báo ở Cuba là hợp lý để đáp trả các hoạt động tình báo và quân sự của Hoa Kỳ gần biên giới Trung Quốc, chẳng hạn như các chuyến bay giám sát trên Biển Đông và bán vũ khí cho Đài Loan.
Theo các chuyên gia, cơ sở nghe lén ở Cuba bộc lộ ý định của Trung Quốc trong việc khuấy động ở “sân sau của Mỹ” và đánh dấu một bước leo thang trong chiến lược quốc phòng của Trung Quốc.
Hiện tại căn cứ quân sự ngoại quốc công khai duy nhất của Trung Quốc là ở đảo quốc Djibouti, nhưng Bắc Kinh đã theo đuổi các chiến dịch phát triển hải cảng toàn cầu ở nhiều quốc gia khác nhau, nhằm thiết lập một mạng lưới các quân cảng và căn cứ tình báo để phô trương sức mạnh trên toàn thế giới.
Các cuộc chạm trán gần đây giữa chiến hạm Mỹ và Trung Quốc ở eo biển Đài Loan và máy bay quân sự trên Biển Đông làm căng thẳng hơn nữa quan hệ an ninh giữa Washington và Bắc Kinh.
Tại Diễn Đàn Shangri-La ở Singapore mới đây, bộ trưởng Quốc Phòng hai nước, ông Lloyd Austin và ông Lý Thượng Phúc, đã “đấu khẩu” với những lời chỉ trích lẫn nhau.
Đôi bên cũng nhấn mạnh việc thiếu liên lạc về các chủ đề quân sự giữa hai quốc gia.
Cuba tiếp tục đứng vào vị thế đối đầu với Mỹ
Chính quyền Biden muốn tạo ra mối quan hệ dễ dàng hơn với Cuba, đảo ngược một số chính sách thời Tổng Thống Donald Trump bằng cách nới lỏng các lệnh hạn chế đi lại và thiết lập lại các chương trình đoàn tụ gia đình.
Washington đã mở rộng các dịch vụ lãnh sự để cho phép nhiều người Cuba đến thăm Mỹ hơn và khôi phục nhân viên ngoại giao đoàn sau các hiện tượng lạ lùng làm ảnh hưởng đến sức khỏe nhân viên ngoại giao Mỹ tại Havana.
Tuy nhiên, tin tức về thỏa thuận thành lập trạm nghe lén của Trung Quốc tại Cuba có thể gây nguy hiểm cho mối quan hệ Mỹ-Cuba và dẫn đến cô lập hơn nữa về ngoại giao và kinh tế đối với Havana.
Cuba, thiết lập một chế độ độc tài Cộng Sản kể từ cuộc cách mạng những năm 1950, có một lịch sử chống Mỹ, bao gồm thúc đẩy các phong trào cách mạng trên khắp Nam Mỹ trong thời Chiến Tranh Lạnh.
Thỏa thuận để Trung Quốc xây dựng trạm nghe lén tình báo này có thể giúp Cuba nhận được sự hỗ trợ tài chính mà Havana rất cần trong tình trạng kinh tế yếu kém.
Tuy nhiên, vấn đề này sẽ khiến Mỹ tức giận và làm trầm trọng thêm việc cô lập đảo quốc này.
Trước đây, Cuba sống dựa vào các khoản trợ cấp từ Liên Xô và sau đó là Venezuela, hiện nay có vẻ như Havana đang tìm kiếm sự trợ giúp của Trung Quốc. (MPL) [đ.d.]
