OTTAWA, Canada (NV) – Trung Quốc hôm Thứ Ba trục xuất một nhà ngoại giao Canada ở Thượng Hải, một hành động “ăn miếng trả miếng” sau khi Ottawa yêu cầu một nhà ngoại giao Trung Quốc ở Toronto ra khỏi nước, làm leo thang căng thẳng quan hệ song phương trong bối cảnh lo lắng về các hoạt động của Bắc Kinh ở Canada, theo Reuters.
Hôm Thứ Hai, 8 Tháng Năm, Canada trục xuất ông Triệu Vy, một nhà ngoại giao Trung Quốc, cáo buộc ông này đe doạ một nhà lập pháp Canada vốn từng chỉ trích cách đối xử của Bắc Kinh với người Duy Ngô Nhĩ.
Bộ Ngoại Giao Trung Quốc yêu cầu bà Jennifer Lynn Lalonde, người đứng đầu tòa lãnh sự Canada ở Thượng Hải, phải rời Trung Quốc trước ngày 13 Tháng Năm, với lập luận “nhằm đáp lại ‘hành động vô lý’ của Canada,” đồng thời khẳng định Bắc Kinh có quyền đáp trả thêm.
Trong một họp báo thường kỳ, ông Uông Văn Bân, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, cho rằng những hành động của họ là “chính đáng và cần thiết,” đồng thời kêu gọi Canada chấm dứt các hành động khiêu khích vô lý. Nếu Canada tiếp tục “liều lĩnh,” thì Trung Quốc sẽ đáp trả mạnh mẽ và phía Canada sẽ phải “gánh chịu mọi hậu quả.”
Căng thẳng ngoại giao giữa hai nước tăng lên đáng kể sau vụ bắt giam bà Mạnh Vãn Chu, tổng giám đốc Huawei Technologies năm 2018, sau đó là vụ Bắc Kinh bắt giữ hai người Canada với cáo buộc gián điệp. Cả ba được thả tự do vào năm 2021.
Cơ Quan Tình Báo An Ninh Canada (CSIS) đưa ra một báo cáo năm 2021 về hoạt động của Trung Quốc tại Canada, bao gồm việc đe dọa ông Michael Chong, dân biểu thuộc đảng Bảo Thủ, và gia đình.
Chi tiết báo cáo được tiết lộ vào ngày 1 Tháng Năm trên tờ Globe and Mail. Bản tin cho biết Trung Quốc đang tìm kiếm thông tin về ông Chong và gia đình ông ở Trung Quốc nhằm cảnh báo ông và những người khác không được có hành động chỉ trích Bắc Kinh.
Trích dẫn một nguồn tin an ninh quốc gia giấu tên, tờ Globe cho biết ông Triệu tham gia thu thập thông tin về ông Chong. Năm 2021, ông Chong tài trợ cho một phong trào phản đối Trung Quốc đối xử tàn bạo với người Duy Ngô Nhĩ.
Trước những diễn tiến liên quan, Dân Biểu Chong bày tỏ “vô cùng thất vọng” khi biết tin về mối đe dọa qua tờ báo, đồng thời chỉ trích Thủ Tướng Justin Trudeau không đưa ra hành động và kêu gọi trục xuất ông Triệu.
Đáp lại, ông Trudeau khẳng định ông cũng biết thông tin qua báo, và đổ lỗi CSIS không cung cấp tin tức cho ông vào thời điểm đó.
Ở phía bên kia, Trung Quốc khẳng định chưa bao giờ can thiệp vào nội bộ Canada vì chẳng có lợi ích gì nếu làm như vậy.
Trong một diễn biến khác, các cơ quan truyền thông Canada đưa tin từ các nguồn tình báo giấu tên rằng Trung Quốc cố gắng can thiệp vào hai cuộc bầu cử gần đây nhất của Canada. Tuy nhiên Bắc Kinh phủ nhận những cáo buộc này. (MPL) [kn]
