KIEV, Ukraine (NV) – Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Mười, chỉ trích thỏa thuận giữa Mỹ và Nga cho phép Moscow bán dầu diesel sang Mỹ, cáo buộc quyết định của chính quyền Tổng Thống Donald Trump sẽ giúp Nga có thêm nguồn tài chính để tiếp tục cuộc chiến tại Ukraine, thay vì thúc đẩy hòa bình, theo Reuters.
Ông Zelensky gọi thỏa thuận này là một quyết định yếu đuối của ‘“những đồng minh mạnh.”
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Zelensky tuyên bố những món quà dành cho ông Putin như thế sẽ không mang lại hòa bình hay lợi ích cho thế giới văn minh.
Ông cảnh báo Nga sẽ đáp trả việc được phép bán dầu diesel bằng những hành động khủng bố và phản trắc mới, nhấn mạnh rằng việc cho phép Moscow bán các sản phẩm dầu khí là đầu tư kéo dài một cuộc chiến cần phải chấm dứt.
Phản ứng của ông Zelensky xuất hiện sau khi ông Trump thông báo trên mạng xã hội rằng ông đã đạt được thỏa thuận với ông Putin trong cuộc điện đàm hôm Thứ Sáu, theo đó Nga sẽ lập tức cung cấp dầu diesel cho thị trường Mỹ và quốc tế.
Ông Trump giải thích mục tiêu của thỏa thuận là tăng nguồn cung nhằm giảm giá nhiên liệu cho người tiêu dùng Mỹ, điều mà ông gọi là ưu tiên hàng đầu của mình.
Theo AP, thỏa thuận dự kiến đưa hơn 300,000 tấn dầu diesel Nga vào thị trường Mỹ trong giai đoạn đầu, với những chuyến hàng bổ sung trong các tháng tiếp theo.
Bộ Ngân Khố Mỹ cung cấp giấy phép tạm thời kéo dài sáu tháng, cho phép một số giao dịch liên quan đến dầu diesel Nga được tháo gỡ các biện pháp trừng phạt hiện hành.
Quyết định này đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong chính sách năng lượng của Washington, vốn đã áp dụng những hạn chế đối với dầu khí Nga sau khi Moscow mở cuộc xâm lược Ukraine hồi Tháng Hai, 2022.
Các biện pháp trừng phạt năng lượng được Mỹ và những đồng minh phương Tây sử dụng nhằm hạn chế nguồn thu của Moscow, qua đó làm giảm khả năng tài trợ chiến tranh của chính phủ Nga.
Trong cuộc trao đổi với các phóng viên qua WhatsApp sau đó, ông Zelensky nói thỏa thuận mới cung cấp thêm tiền cho Moscow, làm suy yếu những nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình, và ông còn đặc biệt bất bình vì quyết định được công bố đúng lúc một phái đoàn Ukraine đang có mặt tại Mỹ để thảo luận về cách chấm dứt cuộc chiến.
Ông Zelensky cho rằng phái đoàn Ukraine đang bị sử dụng làm bình phong cho những nỗ lực ngoại giao, trong khi Washington lại thực hiện một thỏa thuận kinh tế có lợi cho Nga.
Ông gọi cách đối xử này là không công bằng và không phù hợp với quan hệ giữa các quốc gia đối tác.
Thỏa thuận diesel diễn ra giữa lúc giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao, gây thêm áp lực đối với chính quyền ông Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một.
Tuy nhiên, một số chuyên gia năng lượng được AP dẫn lời nhận định nguồn cung bổ sung từ Nga có thể không đủ lớn để làm giảm đáng kể giá diesel, trong khi Moscow có cơ hội tăng nguồn thu từ xuất cảng nhiên liệu.
Hiện chưa rõ Nga sẽ thu được bao nhiêu tiền từ thỏa thuận và liệu nguồn lợi tức đó có trực tiếp được sử dụng cho các hoạt động quân sự hay không.
Tranh cãi diễn ra trong lúc những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine tiếp tục gặp trở ngại, còn Moscow chưa đưa ra cam kết cụ thể về thời điểm nối lại các cuộc thương lượng hòa bình. (MPL) [dt]
