DUBAI, United Arab Emirates (NV) – Qatar là nơi sinh sống của khoảng 2.9 triệu người, nhưng chỉ một phần nhỏ – khoảng 1/10 – là công dân Qatar. Họ được hưởng khối tài sản khổng lồ và những lợi ích qua sự kiểm soát chung của Qatar đối với một trong những mỏ khí đốt tự nhiên có trữ lượng lớn nhất thế giới.
Quốc gia nhỏ bé ở mũi phía Đông của bán đảo Ả Rập nhìn ra Vịnh Ba Tư có mỏ khí đốt North Field ngầm dưới nước lớn nhất thế giới mà Qatar chia sẻ với Iran. Được biết, mỏ khí đốt này chiếm khoảng 10% trữ lượng khí đốt thiên nhiên trên thế giới.
Dầu khí giúp quốc gia mới 50 tuổi này trở nên giàu có và có tầm ảnh hưởng lớn. Trong vài thập niên qua, khoảng 300,000 công dân Qatar thoát khỏi cuộc sống mưu sinh vất vả là đánh cá và lặn bắt ngọc trai.
Quốc gia này hiện là một trung tâm trung chuyển quốc tế với một hãng hàng không quốc gia rất có lời. Hãng hàng không không của Qatar là nguồn tài chánh chính hỗ trợ cho mạng lưới tin tức Al Jazeera có tầm ảnh hưởng quốc tế, và Qatar Airlines cũng đang chi trả cho cho việc mở rộng căn cứ quân sự lớn nhất của Hoa Kỳ ở vùng Trung Đông.
Dưới đây là cái nhìn về nền kinh tế của Qatar và cách quốc gia nhỏ bé này có thể chi nhiều tiền để đăng cai FIFA World Cup:
Sức mạnh kinh tế
Trong phần lớn sự tồn tại của mình, các bộ lạc Qatar dựa vào nghề lặn ngọc trai và đánh cá để sinh tồn. Giống như các khu vực khác của vùng Vịnh, nó là một sự tồn tại khắc nghiệt và trần trụi. Việc phát hiện ra dầu và khí đốt vào giữa thế kỷ 20 thay đổi cuộc sống ở bán đảo Ả Rập mãi mãi.
Trong khi phần lớn thế giới vật lộn với suy thoái và lạm phát, Qatar và các nhà sản xuất năng lượng khác ở vùng Vịnh đang được lợi do giá năng lượng cao. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) dự kiến nền kinh tế của Qatar sẽ tăng trưởng khoảng 3.4% trong năm nay.
Bất chấp việc chi tiêu ồ ạt để chuẩn bị cho World Cup, quốc gia này vẫn kiếm được nhiều hơn chi tiêu của năm ngoái, có được thặng dư kếch xù tiếp tục kéo dài đến năm 2022. Sự giàu có của Qatar có thể sẽ tăng lên khi nước này mở rộng năng lực để có thể xuất cảng khí đốt tự nhiên nhiều hơn vào năm 2025.
Chi tiêu cho World Cup 2022
Cho tới nay, Qatar chi khoảng $200 tỷ cho các cơ sở hạ tầng và các dự án phát triển khác kể từ khi thắng thầu đăng cai World Cup kéo dài năm tuần, theo các tuyên bố chính thức và báo cáo từ Deloitte.
Khoảng $6.5 tỷ trong số đó được chi để xây dựng tám sân vận động cho giải đấu, bao gồm cả sân vận động Al Janoub được kiến trúc sư quá cố nổi tiếng Zaha Hadid thiết kế.
Hàng tỷ đô la cũng được chi để xây dựng một tuyến tàu điện ngầm, phi trường mới, đường sá, và các cơ sở hạ tầng khác trước giải đấu.
Công ty nghiên cứu Capital Economics có trụ sở tại London, Anh, cho biết doanh số bán vé cho thấy khoảng 1.5 triệu khách du lịch sẽ đến Qatar dự World Cup. Công ty nghiên cứu cho biết, nếu mỗi du khách ở lại trong 10 ngày và chi tiêu $500 một ngày, chi tiêu của mỗi du khách sẽ lên tới $5,000, tương đương $7.5 tỷ, thúc đẩy nền kinh tế Qatar trong năm nay. Tuy nhiên, một số người hâm mộ có thể bay đến chỉ để xem các trận đấu khi ở gần Dubai và các nơi khác.
Lợi ích của Qatar
Giống như các quốc gia dầu mỏ giàu có khác ở vùng Vịnh, Qatar không phải là một quốc gia dân chủ. Các quyết định được gia đình Al Thani cầm quyền đưa ra và các cố vấn do họ lựa chọn. Người dân có rất ít tiếng nói trong các quyết định chính sách lớn của đất nước.
Tuy nhiên, chính phủ cung cấp cho công dân những đặc quyền rộng lớn giúp bảo đảm sự trung thành và hỗ trợ liên tục. Công dân Qatar được hưởng thu nhập miễn thuế, công việc chính phủ trả lương cao, chăm sóc sức khỏe miễn phí, giáo dục đại học miễn phí, hỗ trợ tài chính cho các cặp vợ chồng mới cưới, hỗ trợ nhà ở, trợ cấp hào phóng bao gồm các hóa đơn điện nước và trợ cấp hưu trí dư giả.
Người dân Qatar dựa vào nguồn lao động từ các quốc gia khác để làm việc trong lĩnh vực dịch vụ, chẳng hạn như lái xe và giữ trẻ, và làm công việc xây dựng nặng nhọc, khó khăn vốn đã xây dựng nên Qatar ngày nay.
Lực lượng lao động di trú của Qatar
Qatar đã phải đối mặt với sự giám sát gắt gao về luật lao động và đối xử với hàng trăm nghìn công nhân nhập cư, chủ yếu đến từ Ấn Độ, Bangladesh, Pakistan, Sri Lanka, Nepal, và các nước Nam Á khác. Những người đàn ông này sống trong những căn phòng chung trong các khu lao động và làm việc trong suốt những tháng Hè dài ngày, chỉ với vài giờ nghỉ ngơi giữa ngày. Họ thường đi làm việc nhiều năm xa nhà.
Công việc này thường rất nguy hiểm, theo Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế cho biết, và hàng chục người có thể đã chết vì cảm nắng.
Các nhóm nhân quyền ghi nhận Qatar trong việc cải thiện luật lao động của mình, chẳng hạn như bằng cách áp dụng mức lương hàng tháng tối thiểu khoảng $275 vào năm 2020 và để phá bỏ hệ thống “kafala” đã ngăn cản người lao động thay đổi công việc hoặc rời khỏi đất nước mà không có sự đồng ý của người sử dụng lao động của họ.
“Kafala” là một hệ thống được sử dụng để giám sát lao động nhập cư, chủ yếu làm việc trong lĩnh vực xây dựng và nội địa ở các quốc gia thành viên Hội Đồng Hợp Tác Vùng Vịnh và một số quốc gia lân cận, cụ thể là Bahrain, Kuwait, Lebanon, Qatar, Oman, Saudi Arabia, và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất.
Tuy nhiên, tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền đã thúc giục Qatar cải thiện việc bồi thường cho những công nhân nhập cư bị thương, tử vong, và giải quyết vấn nạn ăn cắp tiền lương của nhân công làm việc trong các dự án liên quan đến World Cup. (KV) [đ.d.]
