CEBU, Phi Luật Tân (NV) – Các nước ASEAN và Trung Quốc tiếp tục các cuộc họp với hy vọng hoàn tất thỏa hiệp cho một “Bộ Quy Tắc Ứng Xử” (COC) tại Biển Đông để tránh xung đột.
Tổ chức ASEAN đưa ra một bản thông báo ngắn gọn nói rằng các nước thành viên ASEAN và Trung Quốc họp cấp thứ trưởng ngoại giao với nhau tại thành phố Cebu, Philippines ngày 30 Tháng Giêng để “kiểm điểm những tiến triển trong tiến trình thực hiện bản Tuyên Bố Ứng Xử các bên liên quan tại Biển Đông” (The Meeting reviewed progress in implementing the Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea (DOC). Đồng thời “thảo luận các biện pháp thúc đẩy đàm phán dẫn tới hoàn tất một Bộ Quy Tắc Ứng Xử (Code of Conduct in the South China Sea – COC).
Cuộc họp cấp thứ trưởng ngoại giao trong ngày 30 Tháng Giêng giữa ASEAN và Trung Quốc giữa bối cảnh các sự căng thẳng của Philippines với Trung Quốc tại một số khu vực thuộc quần đảo Trường Sa và nằm trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Philippines, theo Công Ước Quốc Tế Về Luật Biển (UNCLOS) vẫn không có dấu hiệu hạ nhiệt.
Các cuộc đàm phán COC đã kéo dài hơn chục năm qua nhưng đến nay vẫn chỉ đạt được một cái khung các điều khoản sẽ thảo luận, hồi hơn ba năm trước rồi khựng lại. Cốt lõi của vấn đề là Trung Quốc tham lam muốn độc chiếm từ 80% đến 90% Biển Đông. Một số khu vực đặc quyền kinh tế của các nước ASEAN, nhất là Việt Nam và Philippines, nằm trong những cái vạch chủ quyền nối lại giống hình “lưỡi bò” của Trung Quốc.
Đó là lý do Việt Nam không thể tiến hành thăm dò và mở rộng khai thác dầu khí tại bãi Tư Chính cùng một số khu vực khác dọc biển miền Trung Việt Nam. Còn Philippines bị Bắc Kinh ức hiếp tại khu vực Scarborough shoal và Bãi Cỏ Mây (Second Thomas shoal) hiện Philippines đang có một đơn vị nhỏ TQLC trấn giữ trên chiếc hải vận hạm phế thải ủi bãi dùng làm tiền đồn bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Trong cuộc phỏng vấn của báo chí ngày 24 Tháng Giêng, bà Lazaro nói rằng “Thỏa hiệp dựa trên Công Ước Quốc Tế Về Luật Biển mà chúng tôi nhấn mạnh, không chỉ riêng Philippines mà các nước thành viên ASEAN khác cũng nhấn mạnh.”
Lời bà Lazaro nói với thông tấn Reuters. Một trong những trở ngại chính trong các cuộc đàm phán là Bắc Kinh từng đưa ra các điều kiện nhằm đẩy các nước ngoài khu vực ra khỏi Biển Đông cũng như không muốn bị ràng buộc bởi luật lệ UNCLOS.
Bà Lazaro cho hay lập trường của Manila là thỏa hiệp phải có ràng buộc pháp lý. Tuy nhiên, bà nhìn nhận vấn đề này đòi hỏi “thảo luận xa hơn và sâu hơn nữa” giữa các nước ASEAN và Trung Quốc. Theo Reuters, với ý định cố gắng kết thúc đàm phán trong năm nay khi đang là nước chủ tịch luân phiên của ASEAN, Philippines muốn dùng vị thế của nước mình để đưa ra một số chiến lược đề nghị với các nước thành viên ASEAN, bao gồm cả việc gia tăng nhịp độ các cuộc đàm phán.
Philippines là nước thành viên làm chủ tịch luân phiên của ASEAN trong năm nay. (NTB) [dt]
