LOS ANGELES, California (NV) – Cơ Quan Cảnh Sát Di Trú Mỹ (ICE) thiết lập mạng lưới tinh vi theo dõi gần như hầu hết mọi người sinh sống tại Mỹ, theo nhật báo The Los Angeles Times hôm Thứ Ba, 10 Tháng Năm, dựa theo bản báo cáo cuộc điều tra kéo dài hai năm của trung tâm Center on Privacy & Technology của trường luật thuộc đại học Georgetown University.
Nhiều chuyên gia luật và những nhà hoạt động đấu tranh cho quyền công dân trong nhiều năm cáo buộc ICE quá lạm dụng việc theo dõi di dân và cả công dân Mỹ, nhưng cuộc điều tra của đại học Georgetown University cho thấy một bức tranh rõ nét hơn, đó là ICE đã đi quá xa quy định.
Đó là kết luận của bản báo cáo có tên “Mạng lưới theo dõi: Việc trục xuất dựa trên dữ liệu thu thập trong thế kỷ 21.”
Theo bản báo cáo, ICE tạo ra một hệ thống theo dõi quy mô lớn ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của những người dân thường sinh sống tại Mỹ.
Phớt lờ luật lệ địa phương trong việc bảo vệ quyền riêng tư cá nhân, ICE sử dụng các bên thứ ba – những công ty cung cấp dịch vụ, các kho cơ sở dữ liệu và thậm chí cả Nha Lộ Vận (DMV) – để thu thập thông tin của hàng trăm ngàn người Mỹ và di dân phục vụ cho việc trục xuất.
Theo ước tính, ICE chi trả $2.8 tỷ trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2021 nhằm trang bị hệ thống theo dõi và thu thập nguồn dữ liệu như trên. Nhóm tác giả của bản báo cáo cho biết họ vô cùng kinh ngạc về quy mô mà ICE thực hiện trong suốt thời gian dài.
“Mặc dù biết trước là ICE gầy dựng hạ tầng cơ sở khổng lồ để giám sát, theo dõi gần như tất cả mọi người trên đất Mỹ bất kỳ lúc nào, nhưng thật ngạc nhiên khi ICE làm điều này hoàn toàn một cách bí mật, tự do, không có bất kỳ giới hạn nào, và né hoàn toàn sự chú ý của các nhà lập pháp,” bà Nina Wang, đồng tác giả của bản báo cáo, cho biết.
Bà Wang nói thậm chí ở những tiểu bang như California gần như là “thánh địa” bảo vệ di dân, nhưng cũng chịu sự tác động rất lớn của mạng lưới giăng bắt và theo dõi của ICE.
“ICE tìm nhiều cách khác nhau để né các giới hạn nghiêm ngặt nhất về việc tiếp cận nguồn cơ sở dữ liệu di dân, hoặc các quy định thời điểm nào và bằng cách nào, hoặc đối tượng là ai, thì ICE mới được quyền thu thập thông tin,” bà Wang tiết lộ. “Trái lại, bất kỳ thông tin gì cuối cùng cũng nằm gọn trong tay của cảnh sát di trú khi người dân nộp đơn xin giấy phép lái xe, đăng ký bảng số xe với DMV, hoặc mở tài khoản sử dụng dịch vụ thiết yếu như điện, nước, khí đốt.”
Kể từ sự kiện khủng bố 11 Tháng Chín, 2001, ICE được trao quyền rất rộng trong việc chống khủng bố và thi hành luật di trú. Từ đó, họ thu thập hàng trăm triệu thông tin cá nhân mà không chịu bất kỳ sự kiểm soát nào, thậm chí bỏ qua lằn ranh pháp lý và đạo đức cho phép, theo bản báo cáo của đại học Georgetown University.
Đây không phải là lần đầu tiên ICE bị cáo buộc như vậy. Những tổ chức tranh đấu cho quyền tự do và di trú, như Liên Đoàn Tự Do Dân Sự Mỹ (ACLU), nhiều lần tố cáo và nộp đơn kiện ICE về những hành vi theo dõi quá mức và ngang nhiên này, trong đó có một vài vụ thành công.
Dựa theo những gì bản báo cáo thấy, ICE nắm trong tay dữ liệu về giấy phép lái xe của khoảng 67% số người sinh sống tại Mỹ; dùng công nghệ nhận diện khuôn mặt ít nhất trên 30% số người xin bằng lái xe; theo dõi 67% phương tiện di chuyển trong thành phố; và xác định vị trí của 67% cá nhân thông qua dữ liệu tài khoản dịch vụ điện, nước, khí đốt,…
Thống đốc California Gavin Newsom từng ký ban hành luật năm 2020 hứa bảo vệ cơ sở dữ liệu người tiêu dùng trước các nhân viên di trú liên bang.
Tuy nhiên, ICE vẫn tìm cách tiếp cận hàng trăm triệu thông tin cần được bảo vệ, thông qua công ty chuyên cung cấp dữ liệu Thomson Reuters và Equifax.
Bất ngờ hơn, mặc dù California nỗ lực bảo vệ thông tin người dân, trong đó có di dân, trung tâm nghiên cứu của đại học Georgetown University phát hiện ICE vẫn có được dữ liệu của hơn phân nửa cư dân California khi sử dụng các dịch vụ thiết yếu địa phương.
California đồng thời cũng là một trong các tiểu bang cho phép di dân không có giấy tờ hợp pháp được quyền xin giấy phép lái xe. Giới lập pháp California cũng cố gắng bảo vệ dữ liệu của người lái xe khỏi sự “dòm ngó” của ICE, bằng việc thông qua Đạo Luật AB 1747 năm 2019, trong đó cấm ICE tiếp cận thông tin di dân cho mục đích thi hành luật di trú.
Tuy nhiên, ICE vẫn tìm cách lách được luật này.
Theo bản báo cáo, ICE có thể tiếp cận được thông tin người lái xe từ DMV thông qua công ty chuyên về mạng dữ liệu có tên LexisNexis Risk Solutions. Tài liệu cho thấy, DMV trực tiếp bán dữ liệu cho LexisNexis. Còn ICE ký hợp đồng với LexisNexis để có được dữ liệu này từ Tháng Ba, 2021.
Không lâu sau khi AB 1747 được thông qua, Dân Biểu Lorena Gonzalez (Dân Chủ-San Diego) thừa nhận với nhật báo Los Angeles Times, cứ mỗi khi có một luật mới được ban hành ở California về vấn đề bảo vệ thông tin người dân, thì ICE luôn tìm được cách “vượt” qua.
Bản báo cáo của đại học Georgetown University cũng đề nghị một số giải pháp làm giảm việc theo dõi của ICE, trong đó thúc giục Quốc Hội phải hành động ngay lập tức và cả giám sát chặt chẽ những cách thức ICE tiến hành thu thập thông tin người dân. (H.Vy) [đ.d.]
