HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Quốc hội bù nhìn CSVN hôm Thứ Ba 18 Tháng Hai biểu quyết thông qua quyết định cơ cấu lại guồng máy cai trị mà họ gọi là “kiện toàn bộ máy”.
Qua những lời dạo đờn từ cuối năm ngoái đến nay, toàn bộ hệ thống cai trị từ trung ương tới địa phương sẽ bị co cụm lại để tiết giảm chi phí, đồng thời nhằm gia tăng hiệu năng. Có thể đến 20% viên chức ăn lương nhà nước hay khoảng 100,000 người sẽ bị cho thôi việc hay nghỉ hưu sớm.
Thật ra, suốt mấy chục năm qua, các định chế tài trợ quốc tế đã nhiều lần thúc giục chế độ Hà Nội cải tổ guồng máy cai trị với một núi luật lệ tròng tréo, cồng kềnh. Nó là đầu mối cho đám quan chức các cấp tham nhũng, từ vòi vĩnh hối lộ vặt mỗi khi dân cần đến cơ quan công quyền cấp xã, cho đến những ông quan ở thượng tầng cai trị cấu kết với nhau ăn “lại quả” hàng triệu đô la.
Trong phiên họp bất thường diễn ra trong ngày 18 Tháng Hai, quốc hội “con dấu cao su” đã thông qua đề nghị của nhà cầm quyền trung ương, cắt giảm từ 18 bộ và 4 cơ quan ngang bộ xuống còn 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ. Đồng thời nhân sự cầm đầu chính phủ cũng đã được thông qua mà ông Phạm Minh Chính vẫn là thủ tướng. Một số bộ bị sát nhập với bộ khác có sự xáo trộn nhân sự cầm đầu.
Con số 20% hoặc khoảng 100,000 đảng viên cán bộ bị cho nghỉ hưu sớm hoặc “tinh giản” có đúng như những lời quảng cáo gần đây không? Không ai biết chắc chắn khi chế độ Hà Nội xưa nay giấu biệt số lượng thật sư của guồng máy cai trị vì coi đó là “bí mật quốc gia”. Nhất là tổng số nhân sự Công an và quân đội lại càng khó biết hơn.
Tuy nhiên, theo một bản thống kê chính thức của Bộ nội vụ CSVN công bố trên mạng ngày 18 Tháng Bảy 2023, dựa trên kiểm kê Tháng Mười Hai cuối năm 2022, thì tổng số viên chức nhà nước ở thời điểm này là 1,743,326 người. Trong đó, “công chức hành chính cấp huyện trở lên” là 254,757 người; tổng số cán bộ, công chức cấp xã là 256,393 người; còn “số lượng chuyên viên cao cấp” là 2,706 người.
Vậy con số bị cắt giảm khỏi guồng máy công quyền của chế độ như quảng cáo không phải là 20% mà chỉ khoảng dưới một nửa số đó. Tổng bí thư đảng CSVN Tô Lâm gần đây kêu ca rằng guồng máy cai trị quá cồng kềnh thì dân nào chịu nổi. Cho nên việc cải tổ lại guồng máy “không những cắt giảm ngân sách nhà nước mà còn giúp gia tăng hiệu năng của hệ thống”.
Thật ra ông Tô Lâm không phải là người đầu tiên biết kêu ca như vậy. Những lời tương tự từng được đám quan chức cấp cao của chế độ lập đi lập lại sau những lời thúc giục cải cách từ các định chế tài trợ quốc tế. Khi còn là phó thủ tướng năm, 2015, người ta đã thấy ông Nguyễn Xuân Phúc nói trong một cuộc họp về “tinh giản biên chế” là “30% công chức sáng cắp ô đi, tối cắp về” tức thành phần ăn bám 5C (Con Cháu Các Cụ Cả).
Kêu ca rồi họp “tinh giản hành chính” hàng năm mà guồng máy cai trị cứ mỗi ngày phình ra to hơn nữa chứ không phải thu gọn lại.
Theo hãng thông tấn Reuters, giới đầu tư ngoại quốc hoan nghênh quyết định cải cách kể trên nhưng cho biết sự xáo trộn nhân sự trong hệ thông công quyền sẽ dẫn đến những thay đổi, xáo trộn, khó tránh trở ngại cho mọi thủ tục ít ra trong một thời gian.
Theo báo chí tại Việt Nam đưa tin “Bộ Tài chính thành lập trên cơ sở hợp nhất Bộ Kế hoạch đầu tư và lấy tên Bộ Tài chính. Bộ Xây dựng thành lập trên cơ sở hợp nhất Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông Vận tải. Bộ Nông nghiệp – Môi trường thành lập trên cơ sở hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Tài nguyên và Môi trường. Bộ Khoa học và Công nghệ thành lập trên cơ sở hợp nhất với Bộ Thông tin và Truyền thông.”
“Bộ Nội vụ thành lập trên cơ sở hợp nhất với Bộ Lao động Thương binh và Xã hội. Bộ Dân tộc – Tôn giáo thành lập trên cơ sở Ủy ban Dân tộc hiện nay và tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tôn giáo từ Bộ Nội vụ.”
“Ngoài các bộ mới, cơ cấu tổ chức Chính phủ sẽ duy trì các bộ, cơ quan ngang bộ, gồm: Bộ Quốc phòng, Công an, Tư pháp, Công thương, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Ngoại giao, Giáo dục và Đào tạo, Y tế, Văn phòng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.”
Ngoài chức vụ thủ tướng, chế độ còn nâng số lượng phó thủ tướng từ 5 lên thành 7, một số bộ cũng tăng thêm số thứ trưởng dù phía dưới, nhân sự thì cắt bớt. Có vẻ thấy mình không còn được “cơ cấu” ở những vị trí “ngon cơm” khi chuyện “tinh giản” xảy đến, nhiều quan chức đảng viên trung cấp gồm cả công an, quân đội đã xin nghỉ hưu sớm.
Tô Lâm không phải là người có sáng kiến đưa ra chương trình cải tổ guồng máy cai trị cho nhỏ lại mà chỉ là người thúc đẩy làm nhanh hơn.(NTB)
